I Рим Папасы Феликс I: Өмір және қызметі

Кіріспе

Католик шіркеуінің басшысы 269-274 жылдары Папа Феликс I 5 қаңтар 269 жылдан 30 желтоқсан 274 жылы қайтыс болғанға дейін Рим епископы болды.

Өмір жолы және шығармашылығы

Феликс 269 жылдың 5 қаңтарында Рим папасы болып тағайындалды, Пауыл бас тартты, ал 272 жылы Аурелиан бәсекелес үміткерлердің арасынан шешім шығаруын сұрады. Ол шіркеу ғимаратын "Италия және Рим епископтары мойындаған" епископқа беруге бұйырды (Феликс). Евсевийдің "Тарихы" (Hist. Ecc. vii. 30) қараңыз. Кейіннен осы хаттың мәтінін Аполлинарийдің жақтасы өз сектасының игілігі үшін өзгертті. "Liber Pontificalis"-тегі Феликс туралы мәліметтерде оған шейіттердің қабірлерінде Месса өткізу туралы жарлық берілгендігі айтылады ("Hic constituit supra memorias martyrum missas celebrare"). Бұл жазбаның авторы, әрине, катакомбалардың крипталарында шейіттердің қабірлерінің жанында немесе үстінде жеке Месса өткізу дәстүріне сілтеме жасады (missa ad corpus), ал салтанатты Месса әрқашан катакомбалардың үстіне салынған базиликаларда өткізілді. Бұл практика IV ғасырдың соңына дейін сақталды, Римде үлкен зират базиликалары салынған кезден бастау алғандай, және оның пайда болуы үшінші ғасырда шейіттердің қабірлерінде жерленген күніне арналған салтанатты еске алу рәсімдерімен байланысты. Феликс бұл жарлықты шығармаған болуы мүмкін, бірақ "Liber Pontificalis" құрастырушысы оны оған жатқызды, өйткені ол өз заманында қолданылып келген дәстүрден бас тартқан жоқ. Бұл соңғы мәлімет қате екені анық, өйткені IV ғасырға тән римдік мерекелер күнтізбесінде папа Феликс Аппия жолындағы Калликст катакомбасына жерленгендігі көрсетілген. Римдік "Feriale" немесе мерекелер күнтізбесінде Феликс аты Рим епископтарының тізімінде (Depositio episcoporum) кездеседі, ал шейіттер тізімінде жоқ. Жақындағы зерттеулерге сәйкес, ең көне литургиялық кітаптар 30 мамырда құрметтелген әулиенің Аурелия жолында жерленген, қате түрде папа Феликс I-мен теңестірілгендігін көрсетеді, бұл қателік литургиялық кітаптарда 30 шілдеде тойланатын шейітке антипапа Феликс II-мен ұқсас теңестіру сияқты, 1950 жылдардың ортасында түзетілді.

A Roman by birth, Felix was chosen to be pope on 5 January 269, Paul refused to give way, and in 272 Aurelian was asked to decide between the rivals. He ordered the church building to be given to the bishop who was "recognized by the bishops of Italy and of the city of Rome" (Felix). See Eusebius, Hist. Ecc. vii. 30. The text of that letter was later interpolated by a follower of Apollinaris in the interests of his sect. The notice about Felix in the Liber Pontificalis ascribes to him a decree that Masses should be celebrated on the tombs of martyrs ("Hic constituit supra memorias martyrum missas celebrare"). The author of this entry was evidently alluding to the custom of celebrating Mass privately at the altars near or over the tombs of the martyrs in the crypts of the catacombs (missa ad corpus), while the solemn celebration always took place in the basilicas built over the catacombs. This practice, still in force at the end of the fourth century, dates apparently from the period when the great cemeterial basilicas were built in Rome, and owes its origin to the solemn commemoration services of martyrs, held at their tombs on the anniversary of their burial, as early as the third century. Felix probably issued no such decree, but the compiler of the Liber Pontificalis attributed it to him because he made no departure from the custom in force in his time. The latter detail is evidently an error, for the fourth century Roman calendar of feasts says that Pope Felix was interred in the Catacomb of Callixtus on the Via Appia. In the Roman "Feriale" or calendar of feasts, the name of Felix occurs in the list of Roman bishops (Depositio episcoporum), and not in that of the martyrs. According to more recent studies, the oldest liturgical books indicate that the saint honoured on 30 May was a little known martyr buried on the Via Aurelia, who was mistakenly identified with Pope Felix I, an error similar to the identification in the liturgical books of the martyr saint celebrated on 30 July with the antipope Felix II, corrected in the mid 1950s.