Фемарн аралы: Германияның Балтық теңізіндегі үшінші ірі аралы, географиясы, тарихы және Хольштайнмен байланысы туралы ақпарат. Германия, аралдар, туризм.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Фемарн (; Femern; ежелгі вагриан славян тілінен "Fe More", яғни "Теңізде") – Балтық теңізіндегі арал, Германияның ең солтүстік Шлезвиг-Гольштейн штатының шығыс жағалауында орналасқан. Ол Германияның Рюген және Узедом аралдарынан кейінгі үшінші үлкен аралы. Фемарн Германияның Вагрия түбегінен Хольштейн аймағына қарай Фемарн бұғазы арқылы, ал оңтүстік Данияның Лолланд аралынан Фемарн белдеуі арқылы бөлінеді. Ол Хольсатия материгімен Фемарн бұғазы көпірімен байланысты. Арал Остхолштейн (Шығыс Хольштейн) округінің құрамына кіреді. Материктегі ең жақын ірі қалалар – Хелигенхафен (Святой порты) және Хольштейндегі Ольденбург (Starigard ретінде негіленген). Фемарнның тікелей қарсысында, Вагрия түбегінің шетінде Гроссенброде орналасқан. Вогельфлюглиния (даны тілінде: Fugleflugtslinjen) – Данияның Зеландия аралындағы Копенгаген қаласын Германияның екінші ірі қаласы Гамбургке Любек арқылы жалғайтын маңызды көлік дәлізі. Қазіргі уақытта аймақта екі туннель салынып жатыр: Фемарн белдеуіндегі Фемарн туннелі Фемарндағы Путтгарден мен Лолландтағы Рёдбюхавн аралығында, және Фемарн бұғазы туннелі Струккамп (Фемарн) пен Гроссенброде (Вагрия) аралығында. Фемарндағы ең белгілі елді мекендер – Бург-на-Фемарне (Burg auf Fehmarn) (Төменгі неміс тілінде: Borg op Fehmarn) және Путтгарден, аралдағы паромдық портпен. Фемарн «Goldene Krone im blauen Meer» (көк теңіздегі алтын тәж) арқылы бейнеленеді, ол Ольденбург әулетіне, Данияның патшалық үйіне сілтеме жасай отырып, аралдың көптеген туларында көріледі.
Fehmarn (; Femern; from Old Wagrian Slavic "Fe More", meaning "In the Sea") is an island in the Baltic Sea, off the eastern coast of Germany's northernmost state of Schleswig Holstein. It is Germany's third largest island, after Rügen and Usedom. Fehmarn is separated from the German peninsula of Wagria in Holstein by the Fehmarn Sound, and from the southern Danish island of Lolland by the Fehmarn Belt. It is connected to the Holsatian mainland by the Fehmarn Sound Bridge. The island belongs to the district of Ostholstein (East Holstein). The closest larger towns on the mainland are Heiligenhafen (Saints’ Harbor) and Oldenburg in Holstein (founded as Starigard). Right opposite Fehmarn, on the tip of the Wagrian Peninsula, is Großenbrode. The Vogelfluglinie (Danish: Fugleflugtslinjen), an important transport corridor connecting the Danish capital of Copenhagen on the island of Zealand to the second largest German city of Hamburg via Lübeck, runs across the island. There are currently two tunnels under construction in the region: the Fehmarn Belt Tunnel between Puttgarden on Fehmarn and Rødbyhavn on Lolland, and the Fehmarn Sound Tunnel between Strukkamp (Fehmarn) and Großenbrode (Wagria). The most notable settlements on Fehmarn are Burg auf Fehmarn (Low German: Borg op Fehmarn) and Puttgarden, with the island's ferry port. Fehmarn is allegorically represented by the "Goldene Krone im blauen Meer" (Golden Crown in the blue Sea), which can be seen on many flags on the island, making reference to the House of Oldenburg, the Danish royal house.
Тарих
Бұрынғы атаулары: Фемера, Фимбрия, Цимбрия парва және Имбра. Вагрияның бір бөлігі ретінде ерте орта ғасырларда вагриялық славяндық лехит тайпасы қоныстанған. Феммарн – славяндардың бұрынғы тұрақты қоныстанған аймағының батыс шегіндегі және славян қонысы болған батыс арал. Аралдың атауы поляк тілінен алынған *fe more* (теңізде), қазіргі *v more* сөздерінен шыққан, және Помераниямен бірдей этимологиялық түбіріне ие, ол *po more* (теңізде) дегенді білдіреді. Путтгарден де славяндық атау, *pod gard* сөзінен туындаған, яғни «қамалдың астында» (Рюгенде осы этимологиялық түбірге ие, қазіргі Путгарден түріне айналған ауыл бар). Феммарндағы тағы бірнеше славяндық негістес ауылдар: Баннесдорф, Деншендорф, Галендорф, Гаммендорф, Сидендорф, Голлендорф, Хинрихсдорф, Клаусдорф, Копендорф, Лемкендорф, Мешендорф, Пюттзе, Сахренсдорф, Шлагсдорф, Сульсдорф және Вицдорф. Бисдорф, Пресен және Стабердорф ауылдары славяндықтар немесе шамамен 1200 жылдан бастап аралды қоныстандырған Голштейн, Дитмаршен, Фризия, Төменгі Саксония және Даниядан келген германдық отарлаушылардың күшімен құрылған. Аралдағы славяндар біртіндеп христиан дініне көшіп, герман тіліне айналды. Орта ғасырлардан 1864 жылға дейін Феммарн Данияның Шлезвиг герцогтығының құрамында болды. 1544 жылы герцогтық бөлінген кезде ол Джон Ескінің герцогтығының бір бөлігіне кірді. 1580 жылы мұрагерсіз қайтыс болғаннан кейін Феммарн Шлезвиг-Гольштейн-Готторп герцогтығының құрамына кірді. Ұлы Солтүстік соғысынан кейін Феммарн, Шлезвигпен бірге, Дания тәжімен біріктірілді. 1864 жылы Шлезвиг екінші Шлезвиг соғысының нәтижесінде Пруссияға өтті. 1932 жылғы 26 шілдеде неміс әскери-теңіз флотының оқу кемесі «Ниобе» арал жанында кенеттен соққан дауыл кезінде батып, 69 адамның өмірін қиды. Феммарндағы Гаммендорфер жағалауында, батып кеткен жерге қарап тұрған Ниобе ескерткіші орнатылды. 1963 жылдан бері Феммарн Германияның құрлық бөлігімен Феммарн бұғазы арқылы өтетін автомобильдік және теміржол көпірімен байланысты. Оның ұзындығы 963,40 м, биіктігі 69 м.
Earlier names of the island are Femera, Fimbria, Cimbria parva, and Imbra. As a part of Wagria, it was settled by the Slavic Lechitic tribe of Wagri in the Early Middle Ages. Fehmarn is one of the westernmost places of the former contiguous settlement area of the Slavs, and the westernmost island with a former Slavic settlement. The name of the island itself derives from the Polabian fe more (in the sea), modern v more, and has the same etymological background as Pomerania, deriving from po more, at the sea. Puttgarden is also a Slavic name, deriving from pod gard, which means under the castle (on Rügen exists a village with the same etymological background, evolving into the modern form Putgarten). Other Slavic founded villages on Fehmarn are Bannesdorf, Dänschendorf, Gahlendorf, Gammendorf Siedendorf, Gollendorf, Hinrichsdorf, Klausdorf, Kopendorf, Lemkendorf, Meeschendorf, Püttsee, Sahrensdorf, Schlagsdorf, Sulsdorf and Vitzdorf. The villages of Bisdorf, Presen and Staberdorf are either Slavic founded or founded by Germanic colonists from Holstein, Dithmarschen, Frisia, Lower Saxony and Denmark, who settled the island from around 1200 onwards. The Slavs inhabiting the island were gradually Christianized and Germanized. From the Middle Ages till 1864 Fehmarn formed part of the Danish Duchy of Schleswig. When the duchy was partitioned in 1544, it formed part of the duchy of John the Elder. Upon his death without heirs in 1580, Fehmarn became part of the Duchy of Schleswig Holstein Gottorp. After the Great Northern War, Fehmarn, along with the rest of Schleswig was united with the Danish crown. In 1864, Schleswig passed to Prussia as a result of the Second Schleswig War. On 26 July 1932, the German Navy's training ship Niobe sank off the island during a sudden squall, with the loss of 69 lives. At Gammendorfer Strand on Fehmarn, within view of the site of the sinking, the Niobe Denkmal monument was erected. Since 1963, Fehmarn has been connected to the German mainland by a road and rail bridge crossing the Fehmarn Sound Bridge. It is 963.40 m (3160.76 ft.) long and 69 m high.
География
Ауданы 185 км² және жағалау сызығы 78 км. Ең биік төбелер "Хинрихсберг" (27,2 м) және "Вулфенерберг" (26,5 м). Фемарн аралындағы ең ірі елді мекен – Бург (әдеби мағынасы "Фемарн қаласы"), онда 6000 адам тұрады. Бұдан басқа, Вадерсдорф сияқты көптеген шағын ауылдар да бар.
The area is 185 km2 and the coastline is 78 km. The highest hills are the "Hinrichsberg" (27.2 m) and the "Wulfener Berg" (26.5 m). The largest community on Fehmarn is Burg (lit. "the Town of Fehmarn"), with 6,000 inhabitants. In addition, there are many small villages, including Vadersdorf.
Көлік
Феммарн белдеуі, Феммарн мен Лолландты бөліп тұратын боғаз, Германия материгінің қарсы бетінде орналасқан. Оны Германияның Путтгарден және Данияның Рёдбихавен теңіз порттары арасында қатынайтын паромдармен кесіп өтуге болады. Осы сапарға шамамен 45 минут уақыт кетеді. 2007 жылғы 29 маусымда Дания және Германия үкіметтері 2028 жылы аяқталуы жоспарланған Феммарн белдеуінің тұрақты байланыс туннелі жобасына жасыл жарық берді. Аталған 963 метрлік (3159 фут) Феммарн сауыны көпірі Германияның Феммарн аралын Гроссенброде жанындағы Германия материгімен байланыстырады.
The Fehmarn Belt, a strait separating Fehmarn from Lolland, is located on the side opposite the German mainland. It can be crossed by ferries travelling between the seaports of Puttgarden, Germany, and Rødbyhavn, Denmark. The crossing takes about 45 minutes. On 29 June 2007, the Danish and German authorities gave the go ahead for the Fehmarn Belt Fixed Link tunnel project, planned for completion in 2028. The aforementioned 963 metre (3,159 ft) long Fehmarn Sound Bridge connects the German island of Fehmarn with the German mainland near Großenbrode.
Табиғат
Жағалаулары көшіп баратын құстардың тоқтау орны болып табылады, сондықтан орнитологтар үшін танымал мекен. Аралдағы құс қорықтарын NABU-ның Валнау су құстары қорығындағы табиғатты қорғау орталығы күзетеді. Бург қаласында 40 аквариумы бар үлкен аквариум орналасқан. Фемарн өзінің табиғатымен және демалыс орнымен, әсіресе жаз айларында (шілде-қыркүйек) атақты, сондай-ақ желкенмен сырғанау және желкенқұбырмен сырғанау орындарымен де белгілі. Қазіргі уақытта аралда оннан астам серфингке арналған орын белгілі.
The coasts serve as resting places for migratory birds, and it is thus a popular location for ornithologists. The island's bird reserves are looked after by NABU's conservation centre at the Wallnau Waterbird Reserve. In Burg there is a large aquarium with 40 fish tanks. Fehmarn is famous for its nature and recreation areas, especially during summertime (July–September) and is also well known for its windsurf and kitesurf spots. Currently there are more than ten surfspots known on the island.
Мәдениет
Шарвенцель – екі командаға арналған карта ойыны, әр командада екіден төрт ойыншы болады. Бұл ойын кем дегенде үш ғасырдан бері ойналып келеді және қазірде тек Феммарн аралында ғана таралған. Феммарн 1970 жылғы 6 қыркүйекте Джими Хендрикстің соңғы концерті өткен «Open Air Love & Peace» фестивалінің орны болды. Концерт оңтүстік-батыстағы Флюгге жағажайында өтті. Сол жерде ескерткіш тас орнатылған, ал 1995 жылдан 2010 жылға дейін жыл сайын қыркүйек айында Джими Хендрикс фестивалі өткізілді. Әулие Николай шіркеуінде 1391 жылға дейін сақталған крещение тағы бар.
Scharwenzel is a card game for two teams with two to four players on each team. The game is at least three centuries old and is played today only on Fehmarn. Fehmarn was the location of Jimi Hendrix's final concert, at the Open Air Love & Peace Festival, on September 6, 1970. The concert was held at Flügge Beach in the southwest. There is a memorial stone there and from 1995 through 2010, the Jimi Hendrix Revival Festival was celebrated annually in September. The St. Nicholas Church has a baptismal font that dates from 1391.
Атақты тұрғындар
Иоганн Хоркель (1769 жылы Феммарн қаласында туған, 1846 жылы қайтыс болған), неміс дәрігері және ботаник. Бенедикт Низе (1849 жылы Burg auf Fehmarn қаласында туған, 1910 жылы қайтыс болған), неміс классикалық ғалымы. Шарлотта Низе (1854 жылы Феммарн қаласында туған, 1935 жылы қайтыс болған), неміс жазушысы, ақыны және мұғалімі. Фредерик В. Шумахер (1863-1957), американдық филантроп және бизнесмен. Эрнст Людвиг Кирхнер (1880-1938) - неміс экспрессионист суретшісі және графикашы, 1908 жылдан 1912–1914 жылдарға дейін аралда тұрған. de (1890-1980), құрылысшы және жазушы; Бисдорф ауылында туған. Аралдағы мұражай оның құрметіне аталған. Лина Хайдрих (1911-1985), Авендорф ауылында туған. Оның күйеуі Рейнхард Гейдрих (1904-1942) - Германияның жоғары лауазымды СС және полиция шенеунігі және Холокосттың басты ұйымдастырушысы. Олардың аралда жазғы үйі болды, ол соғыстан кейін мейрамхана ретінде жұмыс істеді, бірақ 1969 жылдың ақпан айында өртенді. Юрген Блин (1943-2022), боксшы, аралда туған.
Johann Horkel (1769 in Burg auf Fehmarn – 1846), a German physician and botanist. Benedikt Niese (1849 in Burg auf Fehmarn – 1910), a German classical scholar. Charlotte Niese (1854 in Burg auf Fehmarn – 1935), a German writer, poet and teacher. Frederick W. Schumacher (1863–1957), an American philanthropist and businessman. Ernst Ludwig Kirchner (1880–1938), a German expressionist painter and printmaker, lived on the island 1908 to 1912–1914. de (1890 1980), builder and writer; born in the village of Bisdorf. The museum on the island is named after him. Lina Heydrich (1911–1985), born in the village of Avendorf. Her husband Reinhard Heydrich, (1904–1942) was a high ranking German SS and police official and principal architect of the Holocaust. They had a summer home on the island which she ran as a restaurant after the war, until it burned down in February 1969. Jürgen Blin (1943–2022), a boxer, born on the island.