Эгберт Брэтт Грандин және «Мормон кітабының» басылымы
E. B. Grandin
Эгберт Братт Грандин – «Мормон кітабының» алғашқы басылымын жариялаған баспагер. Пальмирадағы газеттің иесі, кітап сатушы және кітапхана операторы болған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эгберт Братт Грандин (30 наурыз 1806 – 16 сәуір 1845) – Нью-Йорк штатының Пальмира қаласындағы баспагер, Соңғы күндер қауымының діни кітабы саналатын Мормон кітабының тұңғыш басылымын жариялағанымен әйгілі.
Egbert Bratt Grandin (March 30, 1806 – April 16, 1845) was a printer in Palmyra, New York, best known for publishing the first edition of the Book of Mormon, a sacred text of the churches of the Latter Day Saint movement.
Өмірбаян
Грандин Нью-Джерси штатының Монмут округіне қарасты Фрихолд қаласында он баланың ең кішісі болып дүниеге келді және Нью-Йорк штатының Пальмира қаласының жанындағы шаруа қожалығында өсті. Он сегіз жасында ол Пальмирадағы «Уэйн Сентинель» газетінің баспаханасында оқушы болып жұмыс істеді, және 1827 жылы оны сатып алды. Газет шығарудан басқа, Грандин кітаптар сатты, мұқабалады тікті және кітапхананы басқарды. Ол 1828 жылы Харриет Роджерске үйленді; олардың алты баласы болды, олардың бесеуі ересек жасқа жетті. Грандин Пальмирада қайтыс болды.
Grandin was born in Freehold, Monmouth County, New Jersey, the youngest of ten children, and was reared on a farm near Palmyra, New York. At eighteen, he became an apprentice printer at the office of Palmyra's Wayne Sentinel, which he purchased in 1827. Besides publishing the newspaper, Grandin sold and bound books and operated a lending library. He married Harriet Rogers in 1828; they had six children, five of whom lived to adulthood. Grandin died at Palmyra.
Грандин баспаханасы және Мормон кітабының алғашқы басылымы
Грандин бастапқыда Джозеф Смиттен Мормон кітабын басып шығару туралы өтінішін қабылдамады, мүмкін «принцип бойынша, кітапты алаяқтық деп есептегендіктен және бұл қаржылық тәуекелге толы кәсіп екенін күдіктенгендіктен». Смит жұмысты орындау үшін Рочестердегі баспахана іздеді. «Жұмыстың қалай болғанда да жалғасатынын түсінген Грандин, өзінің ой-пікірлеріне немесе күмәніне жеңіліп, кітапты Пальмирада басып шығаруға келісті», мұнда бес мың дана басу үшін 3000 долларлық кепілдік талап етілді. «Әйелінің ең қорқынышты ойын орындап», Смит аяндарына сенген ертедегі ізбасар Мартин Харрис, қымбат кәсіп үшін кепіл ретінде өзінің шаруашылығын ипотекаға берді, бұл оның некесіне әсер етті. 1829 жылдың 26 маусымында жиырма үш жасар Грандин «Уэйн Сентинель» газетінде Мормон кітабын «аударма аяқталған соң» басып шығаратынын жариялады. Оливер Каудери қолжазбаның көшірмесін дайындады, ал Грандин Нью-Йоркте «500 фунт жаңа кішкентай пика» шрифтін сатып алды. Бас жинаушы Джон Гилберт қолжазбаның «бір-біріне тығыз жазылған және оқуға қолайлы, бірақ басынан соңына дейін бірде-бір тыныс белгісі жоқ» екенін анықтады. Гилберт кешке тыныс белгілерін және үлкен әріптерді қосып үйренді. Каудери де бір бөлігін жинады. Кітапты басу үшін Грандин Питер Смит (1795–1823) ойлап тапқан Smith Improved баспа станогын пайдаланды, ол шамамен 1821 жылы нарыққа шықты және сол кездегі шағын баспаханалар үшін ең заманауи станок болды. Қазан айында Смит жергілікті тұрғындардың басылымға «қатты қуанғанын» жазды, бірақ олардың қуанышы Смит күткендей болған жоқ. «Пальмира Фримен» газеті болашақ кітапты «бізге белгілі болған сенімсіздіктің ең үлкен мысалы» деп атады. Қыркүйек айында Абнер Коул апталық «Пальмира Рефлектор» газетін шығара бастады, ол Грандиннің баспасын пайдаланғандықтан, Коул басылмаған беттерге қол жеткізіп, Смит заңмен шара қолдануы мүмкін болғанша, мазақтайтын үзінділерді қайта басып шығарды. Смиттың анасы Люси Мак Смит айтқанынша, жергілікті тұрғындар бойкот ұйымдастырды, ал Грандин «үрейленіп, Смит оның қорқынышын басып тыныштандырғанша басылымды тоқтатты». Смит Харриске «адамнан емес, Құдайдан келген бұйрық» берді, ол «өз мүлкіне ашкөздік қылмауы керек, бірақ шындық пен Құдайдың сөзін қамтитын Мормон кітабын басуға оны еркін беруі керек. Принтермен жасаған қарызыңды төле». 1830 жылдың наурыз айының соңында Мормон кітабы сатуға түсті, бірақ алғашқы басылым толыққанды жаздың басында ғана аяқталды. Харрис кітаптарды өзі сатуға тырысты, бірақ «ешкім оларды қаламайтынына» өкінді. Харрис шаруашылығы 3000 долларға сатылып, ақшасы Грандинге төленді. 1999 жылы Грандиннің Мормон кітабының бірінші басылымы 58000 долларға, 2000 жылы тағы бір данасы 44000 долларға, ал 2007 жылы аукционда бір данасы 180000 долларға сатылды. 1998 жылдың 26 наурызында, алғашқы басылымның жылдығында, Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілері шіркеуі (LDS Church) алғашқы Грандин орнының бір бөлігін қалпына келтірді, оны шіркеу сақтап, тегін экскурсиялар ұсынады. 2017 жылдың 18 қыркүйегінде LDS шіркеуі Грандин қолданған Каудери қолжазбасын сатып алды. Шіркеу қолжазбаны Миссури штатындағы Индипенденс қаласындағы Мәсіх қауымынан 35 миллион долларға сатып алды. Бұл қолжазбаға 1903 жылдан бері Мәсіх қауымы ие болған.
Grandin first rejected the request of Joseph Smith to publish the Book of Mormon possibly "out of principle because he considered the book to be fraudulent and suspected that it would be a risky financial venture." Smith then sought a Rochester printer to do the job. "Realizing the work would proceed anyway, Grandin apparently overcame his scruples or his reservations and agreed to publish the work in Palmyra," requiring a $3000 security to print five thousand copies. "Fulfilling his wife's worst fears," Martin Harris, a well to do farmer and early believer in Smith's revelations, mortgaged his farm as security for the costly endeavor, effectively ending his marriage. On June 26, 1829, the twenty three year old Grandin announced in the Wayne Sentinel that he intended to publish the Book of Mormon "as soon as the translation is complete." Oliver Cowdery prepared a copy of the manuscript, and Grandin bought "500 pounds of new small pica" type in New York. The chief compositor, John H. Gilbert, found that the manuscript was "closely written and legible, but not a punctuation mark from beginning to end." Gilbert said that he added punctuation and capitalization in the evenings. Cowdery also set some type. To print the book, Grandin used a Smith Improved Printing Press invented by Peter Smith (1795–1823), which first appeared on the market about 1821 and was the most up to date press available to the small printer of the day. In October, Smith wrote that locals were "very much excited" by the prospect of publication, but their excitement was not the sort that Smith had hoped for. The Palmyra Freeman called the prospective book "the greatest piece of superstition that has come to our knowledge." In September, Abner Cole began a weekly, the Palmyra Reflector, and because he used Grandin's press, Cole had access to the unbound sheets and reprinted mocking excerpts until Smith threatened legal action. According to Smith's mother, Lucy Mack Smith, locals then organized a boycott, and Grandin "panicked and suspended publication until Joseph managed to allay his fears." Smith received a revelation for Harris, "a commandment of God and not of man," that he should "not covet" his property "but impart it freely to the printing of the Book of Mormon which contains the truth and the word of God Pay the debt thou hast contracted with the printer." By late March 1830, the Book of Mormon was available for sale, but the entire first edition was not complete until early summer. Harris desperately tried to sell the books himself but lamented that "no Body [sic] wants them." Harris's farm was sold for $3000 and the proceeds paid to Grandin. In 1999, a copy of Grandin's first edition of the Book of Mormon sold for $58,000; in 2000 another copy was sold for $44,000; and in 2007 a copy was sold at auction for $180,000. On March 26, 1998, the anniversary of the first printing, The Church of Jesus Christ of Latter day Saints (LDS Church) dedicated a restoration of part of the original Grandin establishment, which the church maintains and where it offers free guided tours. On September 18, 2017, the LDS Church purchased the Cowdery manuscript used by Grandin. The church bought the manuscript from the Independence, Missouri based Community of Christ for a reported price of $35 million. The Community of Christ, formerly the Reorganized Church of Jesus Christ of Latter Day Saints, had owned the manuscript since 1903.