Кіріспе

1970 және 1980 жылдардағы әртүрлі солшыл саяси қозғалыс

Жаңа коммунистік қозғалыс (ЖКҚ) – 1970 және 1980 жылдары АҚШ-та болған әртүрлі солшыл саяси қозғалыс. ЖКҚ – Куба, Қытай және Вьетнам революцияларынан шабыттанған марксистік-лениндіктер мен маоистердің әртүрлі топтарын білдіретін Жаңа солшыл қозғалыстың бір бөлігі болды. Бұл қозғалыс расизм мен сексизмге қарсы күрес, үшінші әлемнің қанауға ұшыраған халықтарымен ынтымақтастық және халықтық революция арқылы социализм құруға ерекше мән берді. Тарихшы және ЖКҚ белсендісі Макс Эльбаумның мәлімдемесіне сәйкес, қозғалыстың ең жарқын кезеңінде шамамен 10 000 кадр мүшесі болған.

Шығу тегі

1960 жылға дейін АҚШ-тағы Демократиялық партияның сол жағындағы ең ірі және ықпалды ұйым АҚШ Коммунистік партиясы болды, ол Ұлы депрессия мен Екінші дүниежүзілік соғыста ең жоғары ықпалға ие болды, содан кейін соғыс жылдары бірқатар факторларға байланысты төмендеді, соның ішінде мемлекеттік қуғын-сүргін (Маккартизм, Смит актісі, Розенберг үкімі және т.б.). ), сондай-ақ партияның ішкі идеологиялық шиеленістер. Партия мүшелері партия басшылығының идеологиялық жағынан КСРО-ға ресми бағыныстылығына жиі көңілі қалды, партия кеңес мемлекетінің көптеген даулы әрекеттерін қорғады. Бұл АҚШ-тағы және әлемдегі марксистік қозғалыстың басты сәті болды, көптеген партия мүшелері Хрущевтің капиталистік Батыспен бейбіт өмір сүру саясатын жүзеге асырудағы ревизионизміне байланысты ұйымды тастап кетті, бұл революциялық социализмнен және марксизм-ленинизмнің антиимпериалистік элементтерінен түбегейлі ауытқу ретінде танылды. Жаңа коммунистік қозғалысқа сол кездегі әлемдік оқиғалар, атап айтқанда 1959 жылғы Куба революциясы, Қытай мәдени революциясы, Француздың 1-мамыр көтерілісі және Қара билік қозғалысы әсер етті. ҰКП-ның алғашқы қатысушыларының көбісі Жаңа солшылдық студенттік ұйымы "Демократиялық қоғам үшін студенттер" ұйымының бұрынғы мүшелері болды. NCM 1960 жылдардың аяғында АҚШ-та көптеген түрлі қозғалыстардан пайда болды, тарихшы Макс Эльбаум, Қара пантералар партиясын, Демократиялық қоғам үшін студенттерді және Прогрессивті еңбек партиясын анықтады.

Революциялық одақ / Революциялық коммунистік партия

Жаңа коммунистік қозғалыстың ең көрнекті топтарының бірі Боб Авакиан бастаған белсенділер құрған Бей Ареасы Революциялық Одағы (кейін Революциялық Одақ деп қысқартылды), оның көпшілігі Демократиялық қоғам үшін студенттерден мүше болды. Оның антиревизионисттік бағыты қара нәсілділердің азаттық күресі мен АҚШ-тың ішінде және сыртында отарланған халықтарды азат етуді алға тартты. Олар Вьетнамға қарсы соғыс ардагерлері ұйымында белсенділік танытты, ол өз мүшелігін ардагер еместерге ашқаннан кейін және ұлттық кеңсе ВВАУ-ға қатысы жоқ бөлімдер мен мүшелерді шығарып тастауға дауыс бергенде уақытша бақылауға ие болды және Революциялық одаққа біріктіруге дауыс берді, бірақ ВВАУ-дың марксистік емес мүшелері ВВАУ-дың атын, логотиптерін және материалдарын пайдалануға тыйым салған сот ісімен айналысты және жеңді. Екі ұйым арасында әлі де терең қастық бар.

Қазан лигасы

Коммунистік партияның (марксистік-лениндік) алдыңғы ұйымы Октябрь лигасы (марксистік-лениндік) 1971 жылы бірнеше жергілікті топтардың күшімен құрылды, олардың көпшілігі 1969 жылы СДС бөлінісі кезінде "Демократиялық қоғам үшін студенттер" радикалдық студенттік ұйымынан өркендеген болатын. Майкл Клонски, 1960-шы жылдардың соңында СДС-тің ұлттық жетекшісі болған, CP(M L)-дың басты жетекшісі болды. Октябрь лигасы СДС-тен бөлінген Революциялық жастар қозғалысы II тобынан пайда болды. 1970-ші жылдардың басында ОО АҚШ-тың сол жақтарының көпшілігімен келіспейтін ұстанымдарды қабылдады, оның ішінде гомосексуалдардың азаттығына қарсылық көрсетті және Иран шахының режимін кеңестік әлеуметтік империализмге қарсы бекініс ретінде қарады. ОО кейбір белгілі азаматтық құқықтар ұйымдарына, соның ішінде Оңтүстік Христиандық Көшбасшылық Конференциясына және Оңтүстік Конференция Білім беру Қорына ықпал етті, бұл ұйымдар Мәскеуге бағытталған АҚШ Коммунистік партиясының ықпалында болған. 1975 жылдың соңында олар "Ұлттық Қарсылық Конференциясын" ұйымдастырды, онда 1000 қатысушы болды және 29 тамыз қозғалысының, Африка халқының Конгресінің және Сан-Францискодағы Марксистік-Лениндік Ұйымдастыру Комитетінің өкілдері қатысты. Олардың Коммунистік Жастар Ұйымы деп аталатын жастар тобы да болды.

Гринсбородағы қырғын

1979 жылы 3 қарашада Коммунистік жұмысшылар партиясының (CWP) төрт мүшесі мен бір ер адам наразылық білдіруші Ку-клукс-клан және Америка нацистік партиясының (ANP) мүшелері тарапынан «Кландарға өлім!» шеруі кезінде қаза тапты, бұл шеруді CWP ұйымдастырған болатын. Оқиғаға дейін екі тараптан да қоршаулауға шақыратын сөздер айтылған. CWP бастапқыда Гринсбороға аймақтағы, көбінесе қара нәсілді тоқыма өнеркәсібі жұмысшылары арасында жұмысшылардың құқықтарын қолдау үшін келген. Шеру осы үлкен күш-жігердің бір бөлігі болды. Гринсборо қалалық полиция бөлімі ККК және АНП тобының ішінде хабаршысы болған, ол Кландар қарулы күш қолдануға дайын екенін хабарлаған.

Көктемгі коалиция

Rainbow Coalition) – 1969 жылдың 4 сәуірінде Иллинойс штатының Чикаго қаласында «Қара пантералар» партиясының Фред Хэмптон, «Жас патриоттар» ұйымының Уильям "Пречигерман" Фесперман және «Жас Лордтар» ұйымының негізін қалаушы Хосе Ча Ча Хименес бірлесіп құрған көпмәдениетті қозғалыс. Бұл «жасыл түстер коалициясы» тұжырымын қолданған 20-шы ғасырдың қара нәсілділер жетекшілік еткен алғашқы ұйымдарының бірі болды.

1970 және 1980 жылдар

Соңғы бастамаларының бірі ретінде SDS өзінің кампус базасынан шығып, жұмысшы топтарының маңындағы аудандарда ұйымдаса бастады. Weather Underground сияқты радикалды күресші топтар қозғалысқа қатысушылар ретінде танылған. Кейбір бұрынғы мүшелер кейіннен осы үрдісті жалғастыратын жергілікті ұйымдарды құрды және олар өздерінің жұмыстарына теориялық қолдау табуға тырысты Владимир Лениннің, Мао Цзедунның және Иосиф Сталиннің жазбаларында. Маоизм сол кезде Сталиннен кейінгі Кеңес Одағы қолдаған коммунизмнен гөрі белсенді революциялық деп саналды (қараңыз Жаңа солшылдық: АҚШ-тағы жаңа солшылдық). Нәтижесінде, NCM ұйымдарының көпшілігі өз идеологиясын марксизм-ленинизм Мао Цзэдун ой-пікірлері деп атады және қазіргі Кеңес Одағындағы социализмнің деволюциясы деп көргендерін қабылдамады. Жаңа солшылдықтың 1960 жылдардың аяғындағы жалпы бағытына ұқсас, бұл жаңа ұйымдар 1956 жылдан кейінгі АҚШ Коммунистік партиясын ревизионисттік немесе революцияға қарсы деп қабылдамады, сондай-ақ троцкизм мен Социалистік жұмысшылар партиясын маоизмге теориялық қарсылығы үшін қабылдамады. Бұрынғы студенттерден құралған топтар фабрикалар мен ауыр өнеркәсіпте жұмыс табу арқылы жұмысшы класымен байланыс орнатуға тырысты, бірақ олар Үшінші әлемдікіне қарай қарай, әр түрлі ұлттық азаттық фронттарын қолдады, соның ішінде Қара пантералар партиясы (содан кейін құлдырау), Куба революциясы және Вьетнамның азаттық үшін ұлттық фронты. Жаңа коммунистік қозғалыстың ұйымдары АҚШ-тағы көптеген этникалық топтар, әсіресе қара нәсілділер мен латиноамерикандықтар үшін ұлттық өзін-өзі анықтауды қолдады. Бұл ұйымдар сексизм мен расизм мәселелерін шешті, ішінара өзін-өзі анықтау мен жеке саясатты нық қолдауды білдірді және олар 1960 жылдардағы топтарда шешілмеген проблемалармен айналысып жатыр деп ойлады. Алайда, әр түрлі NCM топтары осыған ұқсас қорытындыға мүлдем басқа жолдармен келді. Алғашқы жылдары NCM ұйымдары АҚШ-тың солшыл саясатында еркін үрлеу үрдісін қалыптастырды, бірақ ешқашан бір ұйымға бірікпеді. Уақыт өте келе, ұйымдар бір-бірімен өте бәсекелестікке түсіп, бірін-бірі күшейтіп айыптады. Айырмашылықтар көбінесе Маоның мұрагерлеріне қатысты ұстанымға және Анголадағы Азамат соғысы сияқты оқиғаларға қатысты Кеңес Одағы мен Қытай арасындағы халықаралық дауларға негізделген. Революциялық одақ 1975 жылы Революциялық коммунистік партияның құрылтай съезін ұйымдастырды. Қазан Лигасы 1977 жылы Коммунистік партияның (Марксистік-Лениншіл) құрылтай съезін ұйымдастырды. Осы кезеңде тағы бірнеше жаңа коммунистік қозғалыстар ұйымдары жаңа коммунистік партиялар құрды. NCM топтарының көпшілігінен айырмашылығы, Революциялық қара жұмысшылар лигасына (LRBW) айналған Dodge Revolutionary Union Movement (DRUM) студенттік белсенділерден гөрі зауытта жұмыс істейтіндер құраған. AFLCIO басшылығы Вьетнам соғысын қолдап, ереуілден аулақ болуға тырысты, бірақ кәсіподақ қызметкерлері мұны көріп, өз бетінше бірқатар жабайы ереуіл ұйымдастырды. Радикалды марксистер және басқа афроамерикалық авто жұмысшылар DRUM-ты құрды. 1968 жылдан 1971 жылға дейін DRUM және лига Біріккен автокөлік жұмысшылары құрамында қара көшбасшылықпен қос кәсіподақ ретінде әрекет етті. 1970 жылдардың соңында 19 мамыр Коммунистік ұйымы деп аталатын топ құрылды, ол бомбалау науқанын жүргізді. 1979 жылы Энвер Ходжаның "Империализм және революция" және Албания маоизмін басқа да сын-пікірлер жариялағаннан кейін кейбір топтар маоизмнен бас тартып, албан коммунистеріне ұқсас "ортодоксалды марксистік-лениндік" бағытқа көшті. Марксистік-лениндік ұйымдастыру комитеті мен Sunrise Collective сияқты көптеген топтар Қытайдың Албанияға көмек аяқтауына қарсы бірлескен мәлімдеме жасады. АҚШ-тың Марксистік-Лениншіл партиясы, бұған дейін АҚШ Марксистік-Лениншілдерінің Орталық ұйымы, Албания қолдаған АҚШ-тағы алғашқы танылған авангардтық партияға айналды, дегенмен американдық коммунистерге албандық көмек ЦРУ-ға сиырлаудан қорқып, аз болды. 1979 жылы Red Dawn ұйымы мен Pacific Collective (Марксистік-лениндік) сияқты басқа топтар Албанияға жақтас топтармен бірігіп, бір коммунистік партия құруға тырысты.

Мұра

Жаңа коммунистік қозғалыс 1980 жылдары жалпы көлемі бойынша кішіреп қалды. Шерушіл 19 мамыр коммунистік ұйымы таратылды. 1980 жылдардың басында Коммунистік партия (марксистік-лениндік) сияқты бірнеше ұйымдар таратылды. АҚШ-тың Революциялық Коммунистік партиясы Жаңа солшыл қозғалысының бастапқы өнімі болып қала береді. Революциялық жұмысшылар штабы мен Пролетарлық бірлік лигасы 1985 жылы күш біріктіріп "Азаттық жолы" социалистік ұйымын құрды, ал түрлі жаңа коммунистік қозғалыстың ұжымдары мен ұйымдары кейіннен FRSO-ға қосылды. Содан кейін, 1999 жылы FRSO екі ұйымға бөлінді, олардың екеуі де 2019 жылға дейін "Азаттық жолы социалистік ұйымы" деген атауды қолданды.

Гомофобия

Бұл қозғалыстың өкілдері болған топтар мен жеке адамдар гомосексуализм мен гомосексуалдарға қатысты тұрақты түрде жаушыл көзқарас танытты, бұл АҚШ-тағы гомофобияны, сондай-ақ халықаралық марксистік-лениндік қозғалыстағы гомофобиялық бейімділікті көрсетті, әйтсе де гей құқықтарын қорғау қозғалысы Жаңа солшылдың бастапқы құрамдас бөлігі болды. Революциялық одақ гомосексуализмді "еркек үстемдігі мен еркек шовинизіміне жекелей жауап" ретінде қарастырды.

Қызыл кхмерлерге деген көзқарас

Анархокоммунистік Libcom.org сайтына үлес қосатын Лорен Голднер, Макс Эльбаумның "Әуедегі революция" кітабына жазған рецензиясында NCM қозғалысының мұрасын қатаң сынады. Ол Эльбаумды және NCM қозғалысын кеңінен 1975-1979 жылдар аралығында Камбоджаны бақылаған Кхмер-қызыл режимін қолдады деп айыптады. Бұл режим Камбоджа-Вьетнам соғысында Вьетнам Социалистік Республикасымен құлатылғанға дейін билікте болды. 1978 жылы "The Call" журналының редакторы Дэн Бурштейн американдық белсенділер мен Кхмер-қызыл режимі арасындағы ынтымақты шақырды.

Жарықтайтын жолға деген көзқарас

Революциялық коммунистік партия перулік коммунистік партиясынан (ПКП) пайда болған маоистік революциялық топ – "Шаянар жолды" қолдады. 1980 жылы "Шаянар жол" перу мемлекетіне қарсы "Халық соғысын" бастады, нәтижесінде шамамен 70 000 адам қаза болды. Ол адам құқықтарын бұзуы үшін кеңінен айыпталып келеді.

Басып шығару

Аарон Дж. Леонард және Коннор А. Галлахер, «Радикалды жағдайлар». ФБР-дің Америка маоистеріне қарсы құпия соғысы: Революциялық одақ / Революциялық коммунистік партия, 1968-1980 жж. (Zero Books, 2018)
Авакиан, Боб. «Айзенхауэрден Маоға және одан әрі: Бағытталған Америкадан революциялық коммунистке дейінгі жолым: естеліктер» (Insight Press, 2005)
Ловелл, Джулия. «Маоизм: Жаһандық тарих» (Borzoi Books, 2019)
Эльбаум, Макс. «Ауадағы революция: 1960-шы жылдардағы радикалдар Ленинге, Маоға және Чеге жүз бұрады» (Лондон: Verso, 2003)
Уоллер, Сигне. «Махаббат және революция: Саяси естеліктер: Гринсборо қырғынының халық тарихы, оның алдындағы жағдайлары мен салдары» (Лондон & Нью-Йорк: Rowman & Littlefield, 2002)

Мақалалар

Пол Саба, "Жаңа коммунистік қозғалыстағы теориялық практика: Пол Сабамен сұхбат", "Viewpoint Magazine", 25 тамыз 2015. Мика Уетрич, "Бүгінгі социалистер 1970-ші жылдардағы жаңа коммунистік қозғалыстан не үйрене алады: "Ауадағы революция" кітабының авторы Макс Эльбауммен сұхбат". "In These Times", 16 тамыз 2018. Мика Уетрихт, "Жаңа коммунистік қозғалыстан сабақ алу". "Jacobin", 20 қыркүйек 2018. Итан Янг, "Секталар туралы сұрағыңыз келген, бірақ білуге қорқып қалған нәрселер". "Jacobin", 20 шілде 2018. Макс Харман, "Секталар жүйесі". "Libcom", 19 наурыз 2018. Аарон Дж. Леонард, "Американың 1960-шы жылдардағы радикалдары тарихындағы жоғалған тарау". "History News Network", 22 ақпан 2015.

Негізгі дереккөздер

Революциялық солшыл қозғалысы. Жаңа коммунистік қозғалыс: Еске алу. "Marxists.org", 1981 жылғы наурыз. RCYM. Соғысты халыққа әкелу. "Революциялық жастар қозғалысы" газеті, 1969 жыл.