Кіріспе

Монархияның резиденциясы және әкімшілік орталығы

Патшалық үй немесе императорлық үй – ежелгі және кейінгі классикалық монархиялардағы резиденция және әкімшілік штаб-пәтер, папалар үшін папалық үй, елдің жалпы үкіметінің негізін құраған, сондай-ақ монархтың және оның туыстарының қажеттіліктерін қамтамасыз еткен. Бұл патшалық сарайдың ядросы болды, бірақ оған монархтың үй шаруашылығының бір бөлігі ретінде тікелей жұмыс істемеген көптеген сарай қызметкерлері де кірді. Үй шаруашылығында көбінесе үлкен санда қызметкерлер жұмыс істеді, олар дәрежесі бойынша қатаң түрде бөлінді – монархқа жақын болу мүмкіндігі бар, аса құрметті лауазымдарға ие ақсүйектерден бастап, аспаздар, лакейлер және қызметшілер сияқты барлық қалыпты қызметкерлерге дейін. Үй шаруашылығында әдетте қауіпсіздікті қамтамасыз ететін әскери күштер де болды. Суретшілер, сағатшылар және ақындар сияқты мамандарға да үйде орын берілуі мүмкін, көбінесе оларды жеке күзетші немесе жергілікті балама ретінде тағайындау арқылы. Осы үйлердің көпшілігінде уақыт өте келе тек мұрагерлікке көшкен белгілі бір маңызды лауазымдар болды. Көп жағдайда, лауазымның атынан көрінетіндей, оларды монархқа жеке қызмет көрсетушілер атқарды. Бірте-бірте, әр жағдайда әртүрлі себептермен, тек лауазым ғана сақталды, ал міндеттер қажет болмай қалды немесе төменгі шенді офицерлерге жүктелді. Қазіргі заманда патшалық үйлер ұлттық үкіметтерден ерекшеленетін құрылымдарға айналды. Көптеген қазіргі патшалық үйлер тек атаулы болып қалды.

Еуропа

Еуропа монархияларының патша үйлері орта ғасырдан бері үзіліссіз тарихқа ие.

Германия

1. Жоғарғы Соттың Бас Шенділері (Oberste Hofchargen) – құрметті лауазымдар
1.1. Үлкен Камергер (Oberst Kämmerer)
1.2. Үлкен Тостаған ұстаушы (Oberst Schenk)
1.3. Үлкен Ұйымдастырушы (Oberst Truchseß)
1.4. Бас Маршал (Oberst Marschall)
1.5. Бас Аңшылық Шебері (Oberst Jägermeister)
2. Үй Шаруашылығының Бас Шенділері (Oberhofchargen)
2.0. Үй Шаруашылығының Бас Маршалы (Oberhof und Hausmarschall, яғни соттың бас атқарушы лауазымы)
2.1. Бас Рәсім Шебері (Ober Zeremonienmeister)
2.2. Бас Киім Камергері (Ober Gewandkämmerer)
2.3. Бас Келер (Ober Mundschenk)
2.4. Бас Ат және Жылқы Шебері (Ober Stallmeister)
2.5. Бас Аңшылық Шебері (Ober Jägermeister)
2.6. Сарай Құзетінің Бас Капитаны (Ober Schloßhauptmann)
2.7. Бас Ас Үй Шебері (Ober Küchenmeister)
2.8. Театрлардың Бас Инспекторы (Generalintendant der Schauspiele)