Кіріспе

Кванто – негізгі құралы бір валютада белгіленген, бірақ аспаптың өзі белгілі бір ставка бойынша басқа валютада есептесетін туынды құралдың түрі. Мұндай өнімдер шетелдік активтерге ие болғысы келетін, бірақ тиісті валюта бағамы тәуекелінен қашқысы келетін спекулянттар мен инвесторлар үшін тартымды. Квантолар сатып алушыны валюта бағамының құбылуынан қорғайтындықтан қызығушылық тудырады. Егер АҚШ инвесторы Nikkei индексін құрайтын жапон акцияларына тікелей инвестиция салса, ол Nikkei индексінің де, USD/JPY айырбас бағамының да құбылуына ұшырар еді. Құны бойынша, квантода өзгермелі номиналды сомасы бар валюталық форвард кіріктірілген. Осы өзгермелі номиналды сома квантоларға олардың атауын береді – «кванто» сөзі «санықты реттеу опциясы» дегеннің қысқартылған түрі. Кванто опцияларында strike бағасы мен негізгі құндылық шетел валютасында көрсетіледі. Орындалған кезде опцияның құны шетел валютасындағы опцияның ішкі құны ретінде есептеледі, содан кейін белгіленген айырбас бағамы бойынша ішкі валютаға аударылады. Тағы бір құрылым ауа райы/энергия нарықтарында «Кванто» деп аталады. Бұл нарықтарда кванто – ауа райына байланысты энергия (немесе тауар) туынды құралы. Ауа райына байланысты дегеніміз, егер ауа райының белгілі бір көрсеткіші (әдетте температура, бірақ жауын-шашын немесе басқа да ауа райы көрсеткіштері) белгіленген strike мәнінен жоғары немесе төмен өтіп кетсе, төлем іске қосылады. Құрылымды «Кванто» деп атау үшін төлем ашық саудадағы тауардың нарықтық бағасына байланысты болуы керек. Кванто сатып алушының әдеттегі мысалы – либерализацияланған электр нарығындағы бөлшек саудагер, белгіленген келісімшарт бағасымен клиенттерге электр энергиясын жеткізетін компания. Бөлшек саудагерлер электр қуатының көп бөлігін алдын ала сатып алады, бірақ жоспарлағаннан көп жеткізу қажет болған кезде қымбат спот нарығынан сатып алуға мәжбүр болады. Мұндай жағдай әдетте ауа райы күткеннен ыстық немесе суық болғанда, көптеген үй шаруашылықтары кондиционерді (немесе жылытуды) қосқанда туындайды. Мұндай жағдайларда электр энергиясына сұраныс күрт өседі, спот бағалар өседі, ал сатудан түсетін кіріс тұрақты болып қалады. Кванто сатып алу бөлшек саудагерге осы тәуекелге қарсы сақтануға мүмкіндік береді. Квантоның кең таралған түрлері:

Кванто фьючерстік келісімшарттары, мысалы, АҚШ долларымен есептесетін еуропалық қор нарығы индексі бойынша фьючерстік келісімшарт. Кванто опциялары, онда негізгі құндылық пен strike бағасы арасындағы айырма басқа валютада төленеді. Кванто своптары, онда бір тарап екінші тарапқа жергілікті емес пайыздық мөлшерлемені төлейді, бірақ номиналды сома жергілікті валютада болады. Екінші тарап тұрақты немесе өзгермелі мөлшерлемені төлеуі мүмкін. Мысалы, номиналды сомасы канадалық долларында көрсетілген, ал өзгермелі мөлшерлеме АҚШ доллары LIBOR ретінде белгіленген своп кванто свопы болып есептеледі. Кванто кредиттік дефолт своптары, онда дефолттан қорғау бір валютада көрсетілген номиналды сомаға сатып алынады, бірақ тұрақты қорғау төлемдері басқа валютада көрсетіледі.

Квантолық туындылардың бағасы

Кванттық туындылардың бағасын белгілеу қаржылық айнымалыларды (акциялар, пайыздық мөлшерлемелер сияқты) олардың нақты валютасынан өзгеше валютада модельдеуді қамтиды. Модельделген қаржылық айнымалылардың динамикасын шетел валютасы бойынша бағалау өлшемінде жазу үшін Гирсанов теоремасын қолдану қажет, бұл оның құбылмалылығына, валюта бағасының құбылмалылығына (бағалау валютасы мен модельделген айнымалының валютасы арасындағы валюта бағасы) және екеуінің арасындағы корреляцияға байланысты дрейф мүшесіне әкеледі. Бұл дрейф мүшесі бағалауға "кванттық түзету" деп аталатын өзгеріс енгізеді, ол математикалық қаржыдағы конвекстік түзетулер деп аталатын кеңірек санатқа жатады.