Кіріспе

Канада парламентінің кітапханасы Оттава қаласында

Канада парламентінің кітапханасы – Канада Парламенті үшін маңызды ақпаратты сақтау және зерттеу орталығы. Кітапхананың бас бөлімі Онтарио провинциясының Оттава қаласындағы Парламент төбесіндегі Орталық блоктың арт жағында орналасқан. Кітапхана 1916 жылы Орталық блокты қиратқан өрттен зардап көрмеді. 1876 жылы салынғаннан бері кітапхана бірнеше рет кеңейтіліп, жаңартылды, соңғы рет 2002 және 2006 жылдар аралығында болды, бірақ ғимараттың түрі мен интерьері көбінесе сақталған. Бүгінде бұл ғимарат Канаданың символы болып табылады және Канаданың он долларлық банкнотасының бетінде бейнеленген. Кітапхананы Канада Парламент кітапханашысы және оның орынбасары басқарады. Канада Парламент ақыны кітапхананың лауазымды тұлғасы саналады.

Саланың негізгі ерекшеліктері

Томас Фуллер мен Чилион Джонс жобалаған және Ұлыбритания мұражайының оқу залынан шабыттанған ғимарат, орталық блоктан дәлізбен бөлінген бөлім үйі ретінде салынған; бұл құрылым, сондай-ақ дизайнның көптеген басқа да егжей-тегжейлері сол кездегі парламенттік кітапханашы Альфеус Тоддтың қатысуымен жасалды. 16 тіреу тірегімен нығайтылған қабырғалар жүк көтеретін, екі қатарлы, гидравликалық әк қоспасынан тұратын, ішкі жағы киіз таспен, ал сыртқы жағы Непиан құмтасымен қаланған. Терезелердің айналасында және басқа жиектерінде киіз тас әшекейлері, сондай-ақ гүлдер мен фриздерді қамтитын көптеген тас мүсіндері бар, бұл парламенттік кешеннің қалған бөлігінің Викториялық жоғары готика стиліне сәйкес келеді. Үш қабаттан тұратын және күмбезбен жабылған шатыр бұрын ағаш қаңқадан жасалып, шифер плиткалармен жабылған, бірақ қазір болаттан жасалған және мыспен жабылған жабынмен қайта салынды. Түстердің бастапқы үйлесімі – сұр Глостер әктасы мен сұр Непиан, қызыл Потсдам және беж Огайо құмтастары, сондай-ақ күлгін және жасыл шифер жолақтары, құрылымдық полихромия деп аталатын көркем стильге сай келеді. Басты оқу залы күмбезді төбеге дейін көтеріледі, ал қабырғалар мен сөрелер әртүрлі текстураларға, гүлдерге, маскаларға және мифтік жаратылыстарға қашалған ақ қарағай панельдерімен жабылған. Галереяларда 1876 жылы бар болған жеті провинцияның гербтері, сондай-ақ Канада Доминионының гербі көрсетілген. Бөлменің ортасында 1871 жылы Маршалл Вуд жасаған Виктория патшайымының ақ мәрмәрдан жасалған мүсіні тұр. Кітапхана қоры 650 000 данадан астам материалды қамтиды, ол жүз жылдық тарихты қамтиды және 300 қызметкермен қамтамасыз етіледі. Парламент төбесіндегі басты филиал – бұл басқа парламенттік ғимараттарға таралатын үлкен кешеннің орталық бөлігі, онда бірнеше филиал кітапханалары мен оқу залдарында қызметтер ұсынылады.

Тарих

Парламент кітапханасының тамыры 1790 жылдарға дейін жетеді, осы кезде Жоғарғы және Төменгі Канаданың заңнамалық кітапханалары құрылды; олар 1841 жылы Канада провинциясы құрылғанға дейін дербес жұмыс істеді, содан кейін коллекциялар біріктірілді және провинциялық астана Кингстон, Монреаль, Торонто және Квебек қалалары арасында көшкен сайын олар да осы қалаларға ортақтасты. 1867 жылы королева Виктория Канада Доминионындағы тәждің жаңа орны ретінде Байтаунды таңдағаннан кейін кітапхана Оттавада құрылуға тиіс болды, ал Парламент кітапханасы туралы заң 1871 жылы осы мекемені құрды. Қазіргі кітапхананың құрылысы 1859 жылы басталды және коллекция 1866 жылы Оттаваға жетті, бірақ жұмыс 1861 жылы тоқтатылып, 1876 жылға дейін аяқталмады, осы уақытта 47 000 том – оның ішінде королева Викторияның сыйлықтары да болды – орнатылды. Шамамен 1869 жылы құрылысшылар күмбезді шатырды салуға қажетті техникалық білімдерінің жетіспеуін анықтады, сондықтан Манчестердегі Томас Фейрбайрн Инжиниринг Ко. Лтд. компаниясымен бірнеше апта ішінде дайын күмбезді жеткізу туралы келісім жасалды; осылайша Парламент кітапханасы Солтүстік Америкадағы ең заманауи темір шатыры бар алғашқы ғимарат атанды. Бұдан бөлек, 1883 жылы кітапханадағы 300 газ шамдары электр қуатына ауыстырылды. Тек 12 жыл өткен соң, 1888 жылы Парламент төбесіне соққан дауыл салдарынан шатырдың барлық тас жабыны алынып тасталды; содан бері шатыр мыспен жабылды. Public Works and Government Services Canada компаниясы Томас Фуллер құрылыс компаниясымен (ғимарат дизайнін жасаған адамның шөберелері басқарады) сыртқы қабырғалардағы жарықтарды және құлап бара жатқан цементті жөндеу, сондай-ақ ағаш және гипс жұмыстарын кең ауқымда жөндеу және ішкі климатты бақылау жүйелерін орнату жөніндегі жобаны басқару үшін келісімшарт жасады. Осымен қатар, кітапхана ғимаратының астындағы тасты тоғыз метрге дейін қазып, қойма, механикалық аймақтар және қолданыстағы жүк тиеу платформасына қосылыс жасалды. Жобада жоғары дәлдікті зерттеу, лазерлік өлшеу, фотограмметрия және сол кездегі жаңа технология – Компьютерлік көмекпен үш өлшемді интерактивті қолданба пайдаланылды. Бірақ Томас Фуллер құрылыс компаниясы шығындардың артуына байланысты Мемлекетке қарсы 21 миллион долларлық талап арыз берді. 2012–2018 жж.: Соня Л’Эру, 2018 жылдан қазірге дейін: Хизер Ланк.

Серіктестік пен ынтымақтастық

Парламент кітапханасы Канада ғылыми кітапханалар қауымдастығының мүшесі.