Кіріспе

Канада Премьер-Министрінің ресми резиденциясы

24 Сассекс Драйв, бастапқыда Горффвисфа деп аталған және көбінесе жай ғана 24 Сассекс деп аталатын бұл үй, Канада Премьер-Министрінің ресми резиденциясы болып табылады. Онтарио провинциясының Оттава қаласындағы Нью-Эдинбург ауданында орналасқан. 1866-1868 жылдар аралығында Жозеф Меррилл Курриер салған, 1951 жылдан бері Канада Премьер-Министрінің ресми үйі ретінде пайдаланылуда. Бұл, Премьер-Министрге ұсынылған екі ресми резиденцияның бірі, ал екіншісі – жақын орналасқан Гатино паркіндегі Харрингтон көлінің иелігі.

Тарих

24 Сассекс драйвтегі үйді 1866 жылы ағаш өңдеуші және Парламент мүшесі Джозеф Меррилл Курриер әйелі Ханна Райтқа үйлену сыйлығы ретінде тапсырыс берген. Ол 1868 жылы салынсып аяқталды, ал Курриер оған есім қойған. Ханна Курриердің қайтысынан кейін 1901 жылы Уильям Эдвардсқа 30 000 долларға сатылды. 1943 жылы Канада үкіметі өкілеттіктерін пайдаланып, Уильям Эдвардстың немересі Гордон Эдвардстың үйге құқығынан айырды, бұл Оттава өзені бойындағы жерлердің мемлекеттік меншігін нығайтуға мүмкіндік берді. 24 Сассекс драйвте премьер-министрлер (Джастин Трюдо да үйді жөндеу жұмыстарының қаралуын күтіп, Ридо коттеджінде тұруды таңдады) қызмет мерзімі ішінде тұрды. Бұрынғы премьер-министрлер Оттава маңындағы түрлі жерлерде тұрды: мысалы, Уилфрид Лориер мен Уильям Лайон Маккензи Кинг Сэнди Хиллдегі Лориер үйінде тұрды. Маккензи Кинг 1950 жылы қайтыс болғаннан кейін Лориер үйі мемлекетке қалдырылды, сол кезде ол премьер-министрдің ресми резиденциясы ретінде тағайындалуға дайын болды. 1995 жылғы 5 қарашада Андре Даллердің жасаған қастандық әрекетінен кейін 24 Сассекстегі қауіпсіздік күшейтілді. Даллер шамамен бір сағат бойы үй мен аумағында жүріп, Жан Кристианның жатын бөлмесінің сыртында премьер-министрдің әйелі Алинамен кездесті. Ол жатын бөлмесінің есігін құлыптап, Жан инуиттік тас мүсінімен күзетті. Соңында, Корольдік Канада атты полициясы Даллерді қамауға алды. Оқиғадан кейін қабылданған шараларға үйдің күзетшілері мен қауіпсіздік камераларының санын арттыру және басты қақпаларға соққыға төзімді кедергілер орнату кірді.

Қолдану

10 Даунинг-стрит немесе Ақ үйден айырмашылығы, 24 Сассекс-драйв негізінен тұрғын үй ретінде пайдаланылған (сондықтан оның мекенжайы Премьер-министр кеңсесін білдіретін метафора ретінде кеңінен қолданылмаған). Премьер-министрдің жұмысы Премьер-министр кеңсесі мен Парламент төбесіне жақын орналасқан Төрелік кеңес ғимаратында жүзеге асырылады. Дегенмен, премьер-министрлер жылдар бойы 24 Сассекс-драйвта кейбір жұмыстар атқарды, сондай-ақ премьер-министрлер мен үкіметтік немесе шетелдік шенеуніктер арасындағы бейресми кездесулер сол үйде өтті (мемлекеттік сапармен келген шетелдік мемлекет басшылары монарх немесе генерал-губернатор тарапынан Ридо залында ресми түрде қабылданады). Ғимараттың бюрократиялық функциясы болмаса да, онда наразылық акциялары болды, мысалы, 2006 жылы фермерлер тракторларымен үйдің алдынан кортеж өткізді, ал 2007 жылғы наурыз айында Greenpeace белсенділері алдыңғы қақпаға тізбектеліп байланды. Стивен Харпер 24 Сассекс-драйвта тұрған соңғы премьер-министр, ол 2015 жылы кетіп қалды. 24 Сассекс бос тұр, бірақ қызметкерлер оның ас үйін тамақ дайындау үшін пайдаланады, кейін осы тамақтар Трюдо отбасына Ридо коттеджіне жеткізіледі.

Сәулет

24 Sussex Drive мекенжайындағы резиденция – Оттава өзенінің оңтүстік жағалауында орналасқан, Губернатор шығанағына көз салып тұрған, француз елшілігінің жанында және Ридо залының басты кіреберісіне қарама-қарсы тұрған үлкен, әк таспен қапталған құрылыс. Үй төрт қабаттан тұрады, оның ішінде жертөле бар, жалпы 35 бөлмеден құралған. Бөлмелер лифт пен көптеген баспалдақтар арқылы байланыстырылған. Бұл қаражат "халық қоры" арқылы жиналды, оны Кит Дейви басқарды, алайда донорлардың тізімі жарияланбады. Брайан Малрони резиденция жөндеуінің құны жарияланған алғашқы премьер-министр болды. Оның және оның әйелінің ғимаратқа енгізген өзгерістерінің жоғары құны саяси дау тудырды, әсіресе шығындардың бір бөлігі Прогрессивті консервативтік партияны қаржыландыру үшін жекелеген сыйлықтардан жиналған ПК Канада қорынан төленгендіктен. 2001 жылы үйдің жөнделуінен кейін 24 Sussex Drive-ты күтіп ұстауға аз қаржы жұмсалды, нәтижесінде ғимараттың бір бөлігі тозығып, ескірді, оның ішінде жылу және салқындату жүйелері, электр сымдары және шатыры. 2008 жылдың 6 мамырында Бас аудитор үйдің нашар күйде екенін және жөндеу мен жаңартуға шамамен 10 миллион доллар қажет екенін хабарлады, бұл жұмыстың аяқталуына кем дегенде 12-15 айлық "толық қолжетімділік" талап етіледі. 2015 жылдың қазан айында Брайан Баумлер резиденцияны толықтай жөндеу үшін 15 миллион доллар қажет болуы мүмкін екенін бағалады. ҰКК (NCC) күрделі жөндеу жоспарын жасады, мұндай жобаны жүзеге асыруға шамамен 18 ай уақыт қажет екенін мәлімдеді. 2021 жылы ҰКК үйді жақсы жағдайға келтіру үшін 36,6 миллион долларлық жаңа смета ұсынды. Алайда, бұл сметаға негізгі ғимаратты кеңейту де кіреді, бұл барлық адамдарға қолжетімділікті, функционалдылықты және тұруға ыңғайлы жағдайды жақсартуға бағытталған. 2023 жылға қарай ғимаратта кеміргіштер көбейіп кеткен, "қабырғалар, шатыр және жертөле өліктер мен нәжіспен толы" еді. 2023 жылдың мамыр айында ғимараттан асбестті алып тастау және "тозығы жеткен механикалық, жылу және электр жүйелерін" жою жұмыстары басталды, осы себептерге байланысты ғимарат өрт қаупіне ұшыраған деп танылды. ҰКК-ның бағалауынша, бұл жұмысты аяқтауға бір жыл уақыт қажет болады.

Ұсынылған ауыстыру

Құрылыстың бір бөлігін алып тастап, орнына заманауи бөлім салу туралы ұсыныс жасалды. Кейде бүкіл құрылысты бұзып, жаңадан тұрғызу туралы талаптар айтылады, мұндай жағдайда жөндеуден де арзанға түсер еді. Бұрынғы премьер-министр Джо Кларктың әйелі Морин МакТир ғимараттың архитектуралық құндылығы "мүлдем жоқ" екенін және оны сақтап қалудың қажеті жоқ екенін айтты. Ғимаратты федералдық мұралық нысан деп тану заңды міндеттеме болмаса да, оны осындай шаралардан қорғайды деп күтілуде. RCMP 24 Сассекс мекенжайының қыжылдаған жолға тым жақын екеніне және қауіпсіздік аймағының жетіспейтініне алаңдаулы, сондықтан премьер-министр резиденциясын ресми шаралар, қауіпсіздік және қызметкерлерге жеткілікті кеңістік болатын жаңа орынға көшіру туралы да ұсыныс түсті.