Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ирландиялық республикашы (1939-1977)
Irish republican (1939 1977)
Сеймус Костелло (Séamus Mac Coisdealbha, 1939 – 5 қазан 1977) – ирландиялық саясаткер. Ол «Ресми Синн Фэйн» және «Ресми Ирландия республикалық армиясының» жетекшісі болды, содан кейін «Ирландия республикалық социалистік партиясының» (IRSP) және «Ирландия ұлттық азаттық армиясының» (INLA) құрылуына басшылық етті. Ол экономикалық мәселелерде социалистік саясат пен дәстүрлі күш қолдану арқылы ирланд республикашылдығын үйлестіруді жақтады. Ол IRSP және INLA-ны құрғандығымен есімдеріне түсті. Ол бұрынғы «Ресми ИРА» әріптестерімен туған қақтығыстың құрбаны болды.
Seamus Costello (Séamus Mac Coisdealbha, 1939 – 5 October 1977) was an Irish politician. He was a leader of Official Sinn Féin and the Official Irish Republican Army and latterly of the Irish Republican Socialist Party (IRSP) and the Irish National Liberation Army (INLA). He argued for a combination of socialist politics on economic issues and traditional physical force Irish republicanism. He is best remembered for the founding of the IRSP and the INLA. He was a victim of a feud with his former comrades in the Official IRA.
Ерте өмір және ИРА шекаралық науқаны
Брей, Уиклоу округінде орта таптық отбасында дүниеге келген ол, Монкстаун Парктегі Christian Brothers колледжінде білім алған. 15 жасында мектепті тастап, Дублинде механик, кейін автомобиль сатушы болып жұмыс істеді. 16 жасында ол Синн Фэйн және Ирландия Республикалық Армиясына қосылды. Бір жылдың ішінде шекаралық науқан кезінде оңтүстік Лондондерри округіндегі белсенді қызмет тобын басқарды. Оның көшбасшылық қабілеттері және Магерафелттегі сот үйін өртеп жіберуі оған "Жас генерал" деген лақап ат әкелді. Топтың ең көп талқыланған іс-қимылдарына көпірлерді қирату кірді. 1957 жылы Уиклоу округіндегі Гленкриде тұтқындалып, Маунтджой түрмесіне алты айға сотталды. Бостандыққа шыққаннан кейін, ол екі жылға Кураг түрмесіне қамалды. Түрмеде ол оқумен айналысты. Оған Вьетнам халқының тәуелсіздік күресі ерекше әсер етті. Ол Руари О Брэйд және Дайти О Конайлдың қашуын ұйымдастырған қашу комитетінің мүшесі болды. Кейін Костелло бұл кезеңді өзінің "университет күндері" деп атады. Костелло ақырында ИРА-ның Бас адъютанты шеніне жетті. 1964 жылы Костелло Қытай үкіметінен көмек сұрау үшін Париждегі жаңадан ашылған Қытай елшілігіне жіберілді.
Born into a middle class family in Bray, County Wicklow, he was educated at Christian Brothers College, Monkstown Park. He left school at 15 and became a mechanic and later car salesman in Dublin. At the age of 16 he joined Sinn Féin and the Irish Republican Army. Within a year, he was commanding an active service unit in south County Londonderry during the Border Campaign, where his leadership skills and burning down of the courthouse in Magherafelt earned him the nickname of "the Boy General". The unit's most publicised actions included the destruction of bridges. He was arrested in Glencree, County Wicklow, in 1957 and sentenced to six months in Mountjoy Prison. On his release, he was immediately interned in the Curragh prison camp for two years. He spent his time in prison studying. He was particularly inspired by his studies of the Vietnamese struggle for independence. He became a member of the escape committee which engineered the successful escapes of Ruairí Ó Brádaigh and Dáithí Ó Conaill, among others. Costello would later refer to this time as his "university days". Costello eventually reached the rank of Adjutant General of the IRA. In 1964 Costello was sent to the recently opened Chinese embassy in Paris to seek assistance from the Chinese government.
Саяси белсенділік
Бостандыққа шыққаннан кейін Костелло республикалық қозғалысты қайта құруға кірісті, бастапқыда Синн Фейннің Виклоу округіндегі жергілікті ұйымдастырушысы ретінде жергілікті қолдау базасын құрудан бастады. Костелло сол жылдардағы қозғалыстың солшыл бағытын, әсіресе халық арасындағы саяси белсенділікке жасаған баса назарды қатты қолдады. Ол Брейде күшті жалға алушылар қауымдастығын құруға көмектесті, сондай-ақ несиелік кооперативтер қозғалысы мен түрлі шаруалар ұйымдарымен де байланыс жасады. Осы кезеңде ол Типперри әйелі Мейлиозаға үйленді, ол да республикалық қозғалыста белсенділік танытты. Костелло 1966 жылы Брей қалалық округтік кеңесі мен Виклоу округі кеңесіне сайланды. 1969 жылы Солтүстік Ирландиядағы жағдай шиеленіскеннен кейін, ИРА мен Синн Фейннің фракциялары бас тарту мәселесі және солшыл фракцияның социалистік саясаты бойынша екіге бөлінді. 1969/70 жылдары республикалық қозғалыс Ресми және Уақытша қозғалыстарға жіктелді, бірақ Костелло солшыл саясатқа берілгендігіне байланысты Ресмилермен бірге қалды. Ол Ресми Синн Фейннің вице-президенті және Ресми ИРА штабының офицері қызметін атқарды. Ол Ресми ИРА-ның операциялар директоры болды. Костелло 1972 жылғы уақытша бейбітшілікке қарсы болды және басшылықпен, әсіресе Эойн О Мурхумен ашық қақтығысқа түсті. Костелло 1974 жылы әскери сотқа берілді. Морнингтондағы әскери сотта куәлік беруге шақырылған Бриджид Маковски: «Иса Костеллоның қорғанында куәлік берсе де, үкім өзгермес еді» деді. 1974 жылы партия жетекшілігі оның жақтастарының партия съезіне қатысуына кедері келтіргеннен кейін ол Ресми Синн Фейннен шығарылды. Ол 1974 жылғы жергілікті сайлауда қайта қатысып, Виклоу округі кеңесі мен Брей қалалық округтік кеңесіне өткен сайлауда ең көп дауыс жинады.
After his release, Costello worked to rebuild the republican movement, beginning by building a local base of support in County Wicklow as Sinn Féin's local organiser. Costello strongly supported the movement's left wing orientation of these years, especially its emphasis on grassroots political activism. He helped found a strong tenants' association in Bray, and also became involved with the credit union movement and various farmers' organisations. During this period, he married a Tipperary woman, Maeliosa, who also became active in the republican movement. Costello was elected to both Bray Urban District Council and Wicklow County Council in 1966. After the Troubles broke out in Northern Ireland in 1969, factions in both the IRA and Sinn Féin were divided over abstentionism and the left wing faction's socialist politics. The republican movement divided into Official and Provisional movements in 1969/70, but Costello remained with the Officials, owing to a greater commitment to left wing politics. He served as vice president of Official Sinn Féin and as a staff officer in the Official IRA. He was the Official IRA's Director of Operations. Costello was opposed to the 1972 ceasefire and started to clash openly with the leadership, in particular Eoin Ó Murchú. Costello was subjected to court martial in 1974. Brigid Makowski, who was called to testify at his court martial in Mornington in County Meath, remarked that "Jesus could have testified on Costello's behalf and it wouldn't have changed the verdict." He was dismissed from OSF in 1974 after the OSF leadership blocked his supporters from attending the party convention. He stood again in the 1974 local elections and topped the poll for the Wicklow County Council and the Bray Urban District Council.
INLA және IRSP-ті құрды
1974 жылғы 8 желтоқсанда Дублин маңындағы Лукан Спа қонақ үйінде өткен отырыста республикашылар, социалистер және кәсіподақ өкілдері Костелло төрағалығымен Ирландия республикалық социалистік партиясын құрды. Сол күні жеке кездесуде Костелло Бас штаб бастығы болып тағайындалған Ирландия Ұлттық Азаттық Армиясы құрылды, бірақ оның құрылғаны біраз уақытқа дейін құпия сақталуы тиіс еді. Жаңа ұйым солтүстік Ирландиядағы британдық қауіпсіздік күштеріне қарсы "қарулы күреске" және солшыл саясатқа бірлесе көшкендік еді. Құрылғаннан кейін бірнеше күн өткен соң, жаңадан құрылған Ирландия республикалық социалистік қозғалысы Ресми ИРА-мен қатты қақтығысқа ұшырады. Бұл қақтығыс Ресми ИРА жетекшісі Шон Гарландты өлтіруге жасалған талпыныспен аяқталды, ол Дублиннің Баллимун ауданындағы үйіне жақын жерде INLA шабуылында жараланды (Гарланд алты рет жараланды, бірақ шабуылдан аман қалды). Аялдасу келісіміне қол жеткізбей тұрып, үш IRSP мүшесі қаза тапты. Сол жылы Бернадетт Девлин МакАлиски INLA-ны IRSP бақылауына қоятын ұсыныс қабылданбағандықтан IRSP-дан кетіп, Ард Хомхаирле мүшелерінің жартысынан астамын өзімен бірге алып кетті. 1976 жылдың шілдесінде Костеллоның орнына Оңтүстік Лондондерриден шыққан Эдди Макниколл INLA Бас штаб бастығы болып тағайындалды, бірақ ол әлі де қозғалыста үлкен ықпалға ие болып, IRSP төрағасы лауазымын сақтап қалды.
At a meeting in the Lucan Spa Hotel near Dublin, on 8 December 1974, the Irish Republican Socialist Party was formed by republicans, socialists, and trade unionists with Costello as the chairperson. At a private meeting later the same day, the Irish National Liberation Army was formed with Costello as the Chief of Staff, although its existence was to be kept secret for a time. The new grouping intended to combine left wing politics with the "armed struggle" against British security forces in Northern Ireland. Within days of its founding, the fledgling Irish Republican Socialist Movement was embroiled in a bitter feud with the Official IRA. The feud resulted in the attempted assassination of Official IRA leader Sean Garland who was wounded in an INLA attack near his home in the Ballymun area of Dublin (Garland was wounded six times but survived the attack). Before a truce was reached, three members of the IRSP were dead. Later that same year, Bernadette Devlin McAliskey resigned from the IRSP over the failure of a motion that would have brought the INLA under IRSP control, taking over half of the Ard Chomhairle members with her. In July 1976 Costello was replaced as INLA chief of staff by South Londonderry man Eddy McNicholl, although he still wielded considerable influence within the movement, retaining his position as chairman of the IRSP.