Том Мэгир: Ирландия Республикалық Көшбасшысының Өмірі мен Қызметі

Кіріспе

Ирландиялық саясаткер және республикашы (1892–1993)

Том Магуайр (28 наурыз 1892 – 5 шілде 1993) – ирландиялық республикашы, Ирландия Республикалық армиясының (ИРА) Батыс командасында генерал-командир шеніне ие болған және Оңтүстік Майо ұшқыш тобын басқарған.

Ерте өмір

Том Магуайр 1892 жылғы 28 наурызда Мейо округіне қарасты Кросс ауылында Уильям Магуайр мен Мэри Греханның он бір баласының төртіншісі болып дүниеге келді. Ол 1913 жылы құрылған Ирландиялық еріктілер қатарына қосылды, ал 1916 жылғы Пасха көтерілісінен кейін 1917 жылы Кроста еріктілердің алғашқы ротасын құрды. 1920 жылғы маусымда Мейо округі кеңесіне мүше болып сайланды және кейіннен Баллинроуб аудандық кеңесінің төрағасы болды. Магуайрдің ұшқыш тобы Партри тауларына бет алды. Бір дереккөз бойынша, оларды 700-ден астам әскерилер мен полицейлер, тіпті ұшақтармен бағытталған күштер қоршап алған. Магуайр жараланды, ал оның адъютанты (Майкл О'Брайен) қаза тапты, бірақ топ одан әрі шығынсыз қашып құтылды. Магуайр Килфолл шабуылы сияқты көптеген басқа да қақтығыстарға қатысты. 1921 жылы Дэйл Эйренге сайлауда Магуайр Синн Фейн партиясынан Мейо Оңтүстік – Роскомон Оңтүстік округінен Техта Дала (ТД) ретінде қарсылығызсыз сайланды. Ол Англо-Ирландия келісіміне қарсы болды және дауыс беру кезінде "Níl" ("Жоқ") деп айтқаннан басқа, Дэйлдегі келісім туралы пікірсайыстарға ешқандай қатыспады. 1922 жылғы жалпы сайлауда да қарсылығызсыз сайланды. 1923 жылғы жалпы сайлауда Магуайр бәсекеге түсіп, Мейо Оңтүстік округінен бес мандаттың екіншісін жеңіп, 5,712 дауыс (17,8%) жинады. Ол Ирландия Азамат соғысы кезінде көтерілісші әскерлерге басшылық еткен келісімге қарсы ИРА атқару комитетінің мүшесі болды. Магуайр төсекте жатқанда Ұлттық армияға тұтқындалды және оны атып тастауға кешірілетінін айтты, бірақ оның өмірі сақталды. Түрмеде отырғанда оның 17 жасар ағасы Шон Магуайр үкімет тарапынан атылып өлтірді. Магуайр 1927 жылға дейін ТД болып қалды. Ол бастапқыда 1927 жылғы маусымдағы жалпы сайлауға Синн Фейн партиясынан кандидат ретінде қатысуға ниеттенгенін білдірді, бірақ ИРА өзінің мүшелеріне сайлауға қатысуға тыйым салған 28-ші бұйрық бойынша кез келген мүшесін әскери сотқа шақыруы мүмкін екенін ескерткеннен кейін бас тартты. (Бұл тыйымға қарамастан, ИРА офицерлері Шон Фаррелл (Лейтрим – Слайго) және Джон Мэдден (Мейо Солтүстік) сайлауға қатысты, соңғысы сәтті өтті). Магуайр кейіннен ИРА-дан шығып, 1931 жылдан 1933 жылға дейін Брайан О'Хиггинс президент болған кезде Синн Фейн партиясының вице-президенті болды. 1932 жылы Мейо ИРА офицері Магуайрдің, қазір Синн Фейнмен тығыз байланыста болғандықтан, республикалық еске алу шараларында ИРА-ға қосылуға шақырудан бас тартқанын хабарлады. Оған бұл туралы сұрақ қойғанда, Магуайр ИРА "бұрынғыдай болмағандықтан" ұйыммен келіспейтінін мәлімдеді.

Tom Maguire was born 28 March 1892 in Cross, County Mayo, the fourth of eleven children of William Maguire, and Mary Grehan. He joined the Irish Volunteers on their foundation in 1913, and after the 1916 Easter rising, he formed the first company of Volunteers in Cross in 1917. He was elected as a member of Mayo County Council in June 1920 and was subsequently chairman of Ballinrobe district council. Maguire's flying column then made for the Partry Mountains. One account claimed that the column were surrounded by over 700 soldiers and policemen guided by airplanes. Maguire was wounded and his adjutant (Michael O'Brien) killed, but the column managed to escape with no further casualties. Maguire was involved in numerous other engagements including the Kilfall ambush. At the 1921 election to Dáil Éireann, Maguire was returned unopposed as Teachta Dála (TD) for Mayo South–Roscommon South as a Sinn Féin candidate. He opposed the Anglo Irish Treaty, and apart from saying "Níl" ("No" in English) when the vote was called, did not participate in any substantial way in the Dáil treaty debates. He was returned unopposed at the 1922 general election. At the 1923 general election, Maguire faced a contest and succeeded in securing the second of five seats in the Mayo South constituency, winning 5,712 votes (17.8%). He was a member of the anti Treaty IRA executive which commanded rebel troops during the Irish Civil War. Maguire was captured by the National Army while in bed and was told that he would be executed, but his life was spared. While in prison his brother, Sean Maguire, aged 17, was executed by the government. Maguire remained a TD until 1927. He had initially indicated a willingness to contest the June 1927 general election as a Sinn Féin candidate but withdrew after the IRA threatened to court martial any member under IRA General Army Order 28, which forbade its members from standing in elections. (Despite this ban, IRA officers Seán Farrell (Leitrim–Sligo) and John Madden (Mayo North) contested the election, the latter successfully). Maguire subsequently drifted out of the IRA and became vice president of Sinn Féin from 1931 to 1933 during the presidency of Brian O'Higgins. In 1932, a Mayo IRA officer reported that Maguire, now firmly aligned with Sinn Féin, refused to call on men to join the IRA when speaking at republican commemorations. When challenged on this, Maguire claimed that, as the IRA "were no longer the same as they used to be", he disagreed with the organisation.

Магуайр және республикалық заңдылық

1938 жылдың желтоқсан айында Магуайр 1921 жылы Екінші Дайлге сайланған жеті адамнан тұратын топтың бірі болды, олар Шон Рассел басшылығымен ИРА Армия кеңесімен кездесті. Осы кездесуде жеті адам өздерінің пікірінше, Дайл Эйрен Үкіметінің өкілеттіктерін Армия кеңесіне берді. Осыдан бастап ИРА Армия кеңесі өзін Ирландия Республикасының заңды үкіметі деп санады және осы негізде ИРА мен Синн Фейн Ирландия Республикасы мен Солтүстік Ирландия мемлекеттерін мойындамауын және олардың парламенттік институттарынан саяси бас тартуын негіздеді. Дж. Бойер Беллдің "Құпия армия" кітабында айтылғандай, "Том Магуайрден басқа, Дайл мүшелері ИРА-ның сұранысы оларға барлық тараптар ұзақ уақыттан бері мойындамай келген моральдық мойындауды берді деп ойлады, ал олардың шартты түрде билікті беруі ИРА-ға 1939-45 жылдардағы алдағы науқанға моральдық негіз береді" делінген. ИРА мен Синн Фейн көпшілігі 1969-1970 жылдардағы бөліну кезінде бас тартудан бас тарғанда, Руайри О Брадаи және Даити О Конайл Магуайрден Уақытша ИРА Кеңесін 1938 жылғы Армия Кеңесінің заңды мұрагері деп мойындауын сұрады және оны қамтамасыз етті. 1938 жылғы қол қойған жеті адамның ішінде Магуайр ғана тірі қалды. Магуайрдің қолдауы Уақытша Армия Кеңесінің Ирландияның заңды үкіметі және нағыз ирланд республикашылдығының сақтаушысы екенін білдірді. Сол сияқты, 1986 жылғы Республикалық қозғалыстың бөлінуінен кейін, Уақытша ИРА және Ұздіксіз ИРА екеуі де Магуайрдің қолдауын іздеді. Магуайр 1996 жылы қайтыс болғаннан кейін жарияланған мәлімдемеге қол қойды. Онда ол Ұздіксіз ИРА Армия Кеңесіне заңдылық берді (ол 1993 жылы Магуайрдің жерлеу рәсімінде оқ атушылар тобын ұйымдастырды). "Ирландиядағы қиындықтар" кітабында Дж. Бойер Белл 1986 жылы Магуайрдің пікірін былай сипаттады: "Бас тарту республикашылдықтың негізгі қағидасы болды, бұл моральдық принцип мәселесі. Бұл қозғалысқа заңдылық, соғыс жүргізу құқығы, халықтың жүрегінде қалыптасқан Республика туралы сөйлеу құқығын берді".

In December 1938, Maguire was one of a group of seven people, who had been elected to the Second Dáil in 1921, who met with the IRA Army Council under Seán Russell. At this meeting, the seven signed over what they contended was the authority of the Government of Dáil Éireann to the Army Council. Henceforth, the IRA Army Council perceived itself to be the legitimate government of the Irish Republic and, on this basis, the IRA and Sinn Féin justified their rejection of the states of the Republic of Ireland and Northern Ireland and political abstentionism from their parliamentary institutions. According to J. Bowyer Bell, in The Secret Army, "With the possible exception of Tom Maguire, who went along, the Dáil members felt that the IRA request gave them the moral recognition so long denied by all factions and that their conditional devolution of power would in turn give the IRA the moral basis for the impending campaign" of 1939–45. When the majority of IRA and Sinn Féin decided to abandon abstentionism in the 1969–1970 split, Ruairí Ó Brádaigh and Dáithí Ó Conaill sought and secured Maguire's recognition of the Provisional IRA Council as the legitimate successor to the 1938 Army Council. Of the seven 1938 signatories, Maguire was the only one still alive. Maguires support meant that the Provisional Army Council could claim to being the legitimate government of Ireland and the caretaker of true Irish Republicanism. Likewise, in the aftermath of the 1986 split in the Republican Movement, both the Provisional IRA and the Continuity IRA sought Maguire's support. Maguire signed a statement which was issued posthumously in 1996. In it, he conferred legitimacy on the Army Council of the Continuity IRA (who provided a firing party at Maguire's funeral in 1993). In The Irish Troubles, J. Bowyer Bell describes Maguire's opinion in 1986, "abstentionism was a basic tenet of republicanism, a moral issue of principle. Abstentionism gave the movement legitimacy, the right to wage war, to speak for a Republic all but established in the hearts of the people."

Өлім

1993 жылғы 5 шілдеде қайтыс болды. Ол Майо округіндегі Кросс қаласына жерленген. Республикалық Синн Фэйн оның қабірі басында бірнеше еске алу жиындарын өткізді.