Кіріспе

Шахмат ашылысы
Италиялық ашылыс

Италиялық ойын – 1. e4 e5 2. Nf3 Nc6 3. Bc4 қадамдарымен басталатын шахмат ашылыстарының отбасы. Бұл ашылыс ақ пілдің c4-ке (сондай аталған "") жылжуымен анықталады, онда ол қараның осал f7 алаңына шабуыл жасайды. Бұл Ашық Ойындар немесе Екі Патшаның Пішік Ойындарының үлкен отбасының бір бөлігі. Италиялық ойын – шахматтағы ең көне ашылыстардың бірі; ол Геттинген қолжазбасында кездеседі және 16 ғасырда Дамиано мен Полерио сияқты ойыншылар, ал кейіннен 1620 жылы Греко дамытты, ол ойынға негізгі бағытын берді. Ол 300 жылдан астам уақыт бойы жан-жақты талданды. Италиялық ойын термині кейде Giuoco Piano терминімен алмастырылып қолданылады, бірақ соңғысы 3. Bc5 соңғы қадамнан кейінгі ойынға қатысты. Шахмат ашылыстарының энциклопедиясы Италиялық ойынға он код береді: C50–C54 – Giuoco Piano, ал C55–C59 – Екі Салт Атты Қорғанысы. Қосымша бағыттар C50 кодымен қамтылған.

Негізгі өзгерістер

Қараның екі басты мүмкіндігі – 3 Bc5, Giuoco Piano және 3 Nf6, Екі атты қорғаныс. Олардың бәрі шамамен бірдей танымал, бірақ олардан туындайтын позициялар көбінесе мүлдем басқа сипатқа ие.

3...Bc5

XIX ғасырға дейін бұл жол итальяндық ойынның басты жолы болды. Көбірек агрессивті нұсқалар дамыған кезде, бұл "Тынық ойын" (Giuoco Piano) деп аталды, және 4. d3-мен жалғасады, бұл позициялық "Өте тынық ойын" (Giuoco Pianissimo), немесе 4. c3 (түпнұсқа Giuoco Piano) – бұл позицияны алғаш рет 17 ғасырда Греко талдап, 20 ғасырдың басында Моллер шабуылымен қайта жандандырды. 4. O-O әдетте 4...Nf6 5. d3 соңынан Giuoco Pianissimo-ға ауысады, ал 4. Nc3 Nf6 – Төрт атты ойынға бастайды. Аққа тағы бір мүмкіндік – 19 ғасырда танымал болған, кейде осы күнге дейін ойналатын агрессивті Эванс гамбиті (4. b4). Италия гамбиті (4. d4) 4...exd4 соңынан Шотланд гамбитіне ауысуы мүмкін; алайда, бұл жүріс тәртібі қараға 4...Bxd4 мүмкіндігін береді, сондықтан Ақ Шотланд гамбитін ойнағысы келсе, көбінесе 3. d4 ойнау дұрыс. Жером гамбиті (4. Bxf7+) – қателі.

3...Nf6

3 Nf6 – екі жылқы қорғанысының күштірек түрі. Бұл көбірек қарсы шабуылға ұқсайды, ал кейбіреулер (мысалы, Бронштейн) оны осылай атауды ұсынған. Егер ақ қараның f7 пішінінің әлсіздігін 4. Ng5 арқылы пайдалануға тырысса, қаралар қауіпті Traxler/Wilkes Barre Variation (4 Bc5) таңдауына баруы мүмкін. Көбірек таралған 4 d5 5. exd5 соңынан қаралар көбінесе 5 Nxd5 ойынынан қашады, себебі бұл 6. Nxf7, Fegatello немесе Fried Liver Attack, немесе 6. d4, Lolli Variation мүмкіндіктерін береді, екеуі де практикалық жағдайларда қорғануы қиын. Көбінесе 5 Na5 таңдалады, бұл белсенді позиция үшін пешканы құрбан ету. Өте өткір Fritz Variation (5 Nd4) және оған жақын Ulvestad Variation (5 b5) екі тарап үшін де қателікке орын аз, күрделі позицияларға әкеледі. Ақ үшін тағы бір мүмкіндік – 4. d3, онда қараның негізгі таңдаулары 4 Bc5 (Giuoco Pianissimo-ға көшуге мүмкіндік береді) және қатты 4 Be7, бұл епископ ашылысына ұқсас позицияларға алып келуі мүмкін. Балама ретінде, ақ 4. d4 ойнауы мүмкін, бұл әдеттегі 4 exd4 жауабынан кейін шотландтық гамбитіне әкелуі мүмкін.

Қара үшін ерекше үшінші қимыл

3 Be7 (Мажар қорғанысы). Бұл – басқа желілердің күрделілігі мен тәуекелдерін болдырмау үшін турнирлерде кейде қолданылатын, берік, теңдікке бағытталған қорғаныс. 3 d6 (Италиялық жартылай ашылу). 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында танымал болған, бірақ қазір сирек кездесетін тағы бір берік, позициялық желі. 3 g6. Аққа 4. d4 (4. d3 де талпынылды) 4 exd4 5. c3 (5. Nxd4 және 5. Bg5 де мүмкін) 5 dxc3 6. Nxc3 Bg7 және енді 7. Qb3 (Унзикер) немесе 7. Bg5 (О’Келли). 3 Nd4 (Блэкберн-Шиллинг гамбиті). Бұл сырттай әлсіз көрінетін үшінші жүріс – ақтардың қараның қорғалмаған пиядасын ұстап алу тұзағына түсіп қалуына күтілетін жалған гамбит (4. Nxe5 Qg5). Жалпы алғанда, тәжірибелі ойыншыларға қарсы уақытты ысырап ету деп есептеледі, себебі 4. Nxd4! exd4 5. c3, бірақ ол көптеген шахмат жаңабаларын тұзаққа түсірді және бұл желімен таныс емес ойыншыларға қарсы жылдам және оңай жеңіске жетуге мүмкіндік береді. 3 f5 (Руссо гамбиті). Аққа пияданы қабылдаудан 4. d3 немесе 4. d4 арқылы аулақ болу жақсы. 3 Qf6. 3 Qf6 кейін?! 4. Nc3 Nge7 5. Nb5 аққа айқын артықшылық береді (Унзикер). 3 h6. Қараның позициясын ескермейді және көбінесе уақтың ысырабы деп саналады; алайда, бұл жүрістің дереу жоққа шығарылуы жоқ және чех гроссмейстері Павел Блатный оны сынаған.