Кіріспе
Жұлдыздық жіктеме
A K типті негізгі тізбек жұлдызы, сондай-ақ K типті карлик немесе қызғылт сары карлик деп те аталады, бұл спектрлік түрі K және жарықтылық класы V болатын негізгі тізбекте (сутегін жағу арқылы) жатқан жұлдыз. Бұл жұлдыздар қызыл M типті негізгі тізбек жұлдыздары ("қызыл карликтер") мен сары/ақ G типті негізгі тізбек жұлдыздары арасындағы көлемде болады. Олардың массасы Күн массасынан 0,6 мен 0,9 есе, ал беткі температурасы 3900 мен 5300 К аралығында. Бұл жұлдыздар тұрақтылығы мен ұзақ өмір сүруіне байланысты сыртқы өмірді іздеуде ерекше қызығушылық тудырады. Олардың көпшілігі негізгі тізбектен шыққан жоқ, себебі олардың массасы төмен болғандықтан, негізгі тізбекте 70 миллиард жылға дейін қалуы мүмкін, бұл уақыт ғаламның бар болған уақытынан (13,7 миллиард жыл) әлдеқайда ұзақ.
Номенклатура
Қазіргі қолданыста K типіндегі негізгі тізбек жұлдыздарына берілген атаулар әртүрлі болады. Нақты анықталған жағдайда, кеш K карликтері әдетте ерте және орташа M класты жұлдыздармен бірге қызыл карликтер ретінде топтастырылады, бірақ кейбір жағдайларда қызыл карлик атауы тек M класты жұлдыздарға ғана қолданылады. Кейде барлық K жұлдыздары қызыл карликтерге, ал сирек жағдайларда одан да ертерек жұлдыздарға кіретін болады. "Қызғылт карлик" термині көбінесе ерте K жұлдыздарына қолданылады, бірақ кейбір жағдайларда ол барлық K типіндегі негізгі тізбек жұлдыздарына қолданылуы мүмкін.
Планеталар
Бұл жұлдыздар ғарыштық өмірді іздеуде ерекше қызығушылық тудырады, себебі олар негізгі тізбекте өте ұзақ уақыт бойы тұрақты болады (17–70 миллиард жыл, ал Күн үшін – 10 миллиард жыл). М типіндегі жұлдыздар сияқты, олардың массасы өте төмен, нәтижесінде өмір сүру ұзақтығы артады, бұл Жерге ұқсас, тасты планеталарда өмірдің дамуына жеткілікті уақыт береді. Планеталары бар екені белгілі ең жақын K типіндегі жұлдыздардың арасында Эпсилон Эридани, HD 192310, Глизе 86 және 54 Писиум бар. K типіндегі негізгі тізбектегі жұлдыздар G типіндегі негізгі тізбектегі жұлдыздардан шамамен үш-төрт есе көп, бұл планеталарды іздеуді жеңілдетеді. K типіндегі жұлдыздар G типіндегі жұлдыздарға қарағанда жалпы ультракүлгін және басқа иондаушы сәулелерді аз шығарады (ол ДНК-ға зиян келтіріп, нуклеин қышқылына негізделген өмірдің пайда болуына кедергі келтіруі мүмкін, Күн сияқты). Шындығында, көптеген жұлдыздарда қызыл түстің шыңы байқалады. M типіндегі жұлдыздар ең көп кездеседі, бірақ олардың өмір сүруге қолайлы аймақтағы орбиталарында құлыпты планеталар болуы мүмкін, сонымен қатар күн жарқындары мен суық дақтарды жасауға бейім, олар жақын маңдағы тасты планеталарға оңай соққы береді, бұл өмірдің дамуын қиындатуы мүмкін. Олардың жоғары температурасының арқасында K типіндегі жұлдыздардың өмір сүруге жарамды аймақтары M типіндегі жұлдыздарға қарағанда әлдеқайда кең. Осы себептердің барлығынан K типіндегі жұлдыздар экзопланеталар мен ғарыштық өмірді іздеуде ең перспективалы нысандар болуы мүмкін.
Радиациялық қауіп
K жұлдыздарының жалпы ультракөк сәуле шығарылымы төмен болғанымен, олардың планеталарында тіршілікке жарамды температура болуы үшін, олар өз K жұлдыздарына анағұрлым жақын орбитамен айналуы керек, бұл төмен ультракөк сәуле шығарылымының кез келген артықшылығын жояды немесе кері қайтарады. Сонымен қатар, K типіндегі шағын жұлдыздардың қауіпті деңгейде жоғары рентген сәулесі мен алыс ультракөк сәулесін (FUV) шығаратынына қатысты дәлелдер артып келеді, олар ауыр G типіндегі жұлдыздарға немесе жеңіл ерте M типіндегі шағын жұлдыздарға қарағанда бастапқы негізгі тізбектегі фазасында ұзаққа дейін шығарады. Бұл ұзақ радиациялық қанығу кезеңі Жер сияқты планеталардың атмосферасын стерильдеуі, жоюы немесе кем дегенде K типіндегі шағын жұлдыздардың тіршілік аймақтарында айналып жүрген планеталардағы өмірдің пайда болуын кешіктіруі мүмкін.