Психоактивтік заттардың салдарынан туындаған жағымсыз тәжірибе

Кіріспе

Психоактивті заттарға байланысты жағымсыз тәжірибе

«Жаман сапар» (сондай-ақ қиын тәжірибелер, галлюциногендерден туындаған жедел улану, психоделикалық дағдарыс немесе пайда болу құбылысы) – психоактивті заттардың, әсіресе психоделиктердің әсерінен туындаған жағымсыз психологиялық реакцияны сипаттайтын термин. Бүгінгі күнге дейін «жаман сапар» дегеннің нақты анықтамасы жоқ. Сонымен қатар, жаман сапарлардың себептері мен оларға кімдердің осал екені туралы білім де шектеулі. Қазіргі зерттеулерде алаңдаушылық, үрей, жеке басын жоғалту, эгоның бұзылуы, паранойя, сондай-ақ бас айналуы және жүрек қағу сияқты физиологиялық симптомдар ықтимал жағымсыз реакциялар ретінде көрсетіледі. Дегенмен, көптеген зерттеулерде затты қолдану ортасы мен жағдайы адамдардың реакциясына әсер ететіні айтылады. Тиісті тексеру, дайындық және реттелген ортада қолдау көрсету арқасында бұл жағдайлар көбінесе зиянсыз болады. Мысалы, псилоцибиннен туындаған жаман сапар жиі қатты алаңдаушылық, шатасу, мазасыздық және психозға алып келеді. Олар сезімдердің алуан түрлілігімен көрінеді, мысалы, алаңдаушылық, паранойя, өлімнің сөзсіз және жақын қатесі туралы сенім немесе заттың әсері біткеннен кейін де жалғаса беретін, басылмайтын қорқыныш сезімі. 2011 жылғы мәліметтер бойынша, жаман сапарлардың қаншалықты жиі кездесетіні туралы нақты деректер жоқ. Клиникалық зерттеулерде қатысушыларды тексеру және дайындау, тәжірибе кезінде қатысатын сессия мониторларын оқыту және тиісті физикалық ортаны таңдау сияқты шаралар психологиялық стресті азайтуға көмектеседі. Зерттеушілер кәсіби «сапар серіктерінің» (яғни, сессия мониторларының) болуы жаман сапармен байланысты жағымсыз тәжірибелерді айтарлықтай азайтуы мүмкін екенін ұсынады. Көптеген жағдайларда, бақыланатын психоделикалық тәжірибе кезінде алаңдаушылық туғанда, сессия мониторынан алған сендіру жеткілікті болады; алайда, егер жағдай ушықса, оны фармакологиялық түрде емдеуге болады, мысалы, бензодиазепин диазепаммен.

A bad trip (also known as challenging experiences, acute intoxication from hallucinogens, psychedelic crisis, or emergence phenomenon) is a term describing an acute adverse psychological reaction to effects produced under the influence of psychoactive substances, namely psychedelics. To date, there is no clear definition of what constitutes a bad trip. Additionally, knowledge on the cause of bad trips and who may be vulnerable to such experiences are limited. Existing studies report that possible adverse reactions include, anxiety, panic, depersonalization, ego dissolution, paranoia, as well as physiological symptoms such as dizziness and heart palpitations. However, most studies indicate that the set and setting of substance use influence how people respond. With proper screening, preparation, and support in a regulated setting these are usually benign. A bad trip on psilocybin, for instance, often features intense anxiety, confusion, agitation, and psychosis. They manifest as a range of feelings, such as anxiety, paranoia, the unshakeable sense of one's inevitable and imminent personal demise or states of unrelieved terror that they believe will persist after the substance's effects have worn off. As of 2011, exact data on the frequency of bad trips are not available. In clinical research settings, precautions including the screening and preparation of participants, the training of the session monitors who will be present during the experience, and the selection of appropriate physical setting can minimize the likelihood of psychological distress. Researchers have suggested that the presence of professional "trip sitters" (i. e., session monitors) may significantly reduce the negative experiences associated with a bad trip. In most cases in which anxiety arises during a supervised psychedelic experience, reassurance from the session monitor is adequate to resolve it; however, if distress becomes intense it can be treated pharmacologically, for example with the benzodiazepine diazepam.

Әсерлер

Жаман саяхаттар галлюциногендік тұрақты қабылдау бұзылысын (HPPD) тудыруы мүмкін.

Рик Страссман

Психиатрия профессоры Рик Страссман жаман сапарлардың басынан өткен тәжірибені "қиын тәжірибелер" деп қайта бағалауды сынап айтады.