Кіріспе

Фердинанд II де Медичи (14 шілде 1610 – 23 мамыр 1670) – 1621 жылдан 1670 жылға дейін Тоскананың ұлы герцогы. Ол Козимо II де Медичи мен Австриялық Мария Магдаленаның үлкен ұлы болды. Замандастары оны мәдениет пен ғылымды қолдайтын адам ретінде еске алады, ол кіші інісі Леопольдо де Медичи құрған Италиядағы алғашқы ғылыми қоғам – Accademia del Cimento-ға белсенді қатысты. Оның 49 жылдық билеуі Тоскананың ұзақ экономикалық құлдырауының басталуымен сәйкес келді, бұл құлдырау оның мұрагері Козимо III де Медичи тұсында одан әрі күшейді. Ол өзінің туысы Виттория делла Ровереге үйленді, олардан ересек болған екі бала өсті: аталған Козимо III және Франческо Мария де Медичи, Ровере және Монтефельтро герцогы, кардинал.

Билік

Фердинандо әкесі Козимо II қайтыс болғанда он жаста еді. Ол әлі кәмелетке толмағандықтан, анасы Мария Магдалена және әкесінің анасы, Лотарингиялық Кристина бірлесіп регенттік етті. Оның екі регенті 1633 жылы соңғы Урбино герцогының немересі Виттория делла Ровереге үйлендіру арқылы герцогтықты иеленуді үміттенеді. Алайда, олардың саяси әлсіздігі Урбиноны бағындыруға кедергі келтірді, содан кейін ол Папа мемлекеті тарапынан жаулап алынды. Он жеті жасында Фердинандо Еуропаға саяхат жасады, Рим, Болонья, Феррара, Венеция және соңында Австрия мен Прага қалаларына барды. Бір жыл өткен соң оның регенттік мерзімі аяқталды және жеке билігі басталды. 1636 жылы қайтыс болғанға дейін, халықты билеген әулие – Кристина еді. Әйелі Витториядан екі бала дүниеге келді: 1642 жылы Козимо және 1660 жылы Франческо Мария де Медичи. Екіншісі – Козимо дүниеге келгеннен кейін суыған қарым-қатынастың нәтижесі болды, себебі Виттория Фердинандоны паж, граф Бруто делла Молерамен бірге ұстады. Шындығында, Фердинандоның жыныстық қалаулары көбінесе ер адамдарға бағытталған, және оның махаббаттарының арасында ғалым және Фердинандоның жеке дәрігері Франческо Реди болған болуы мүмкін. Фердинандоның билігіндегі алғашқы апат – 1630 жылы Флоренцияны қампқан оба, ол халықтың 10% -ын ала жұтып қойды. Тоскана ақсүйектерінен өзгеше, Фердинандо және оның бауырлары қала халқының азабын жеңілдету үшін қалада қалды, аяқпен қала көшелерін аралап, азаматтарына көмектесіп, жігерлендірді. Тоскана Кастро соғысына қатысты, Медичи Тосканасының соңғы әскери қақтығысы, және 1643 жылы Папа Урбан VIII әскерлеріне жеңіліс сыйлады. Қазыналық мүлкі соншалықты таусылды, Кастро жалдамалы әскерлеріне жалақы төленгеннен кейін, мемлекеттік облигацияларға пайыз төлеуге шамасы келмеді. Пайыздық ставка 0,75% - ға төмендетілді. Экономика соншалықтай құлдырады, ауылдық базарларда тауар айырбас кеңінен таралды.

Фердинанд және ғылым

Фердинандо жаңа технологияларға құмар болғандықтан, Палаццо Питтиде бірнеше гигрометрлер, барометрлер, термометрлер және телескоптар орнатылды. 1654 жылы Галилео Галилейдің ықпалымен ол белгілі бір биіктікке дейін боялған спиртпен толтырылған түтіктің шыны ұшын жабықтап, жабық шыны термометрді ойлап тапты деседі. Ішінде әртүрлі қысымдағы кішкентай шыны көпіршіктер сұйықтықта қозғалып, температураның өсуіне немесе төмендеуіне қарай орналасқан. Бұл құрылғылар шеңбердің градустары сияқты 360 бөлікке бөлінген, себебі олар "шарап спиртімен" (дистилденген спирт) немесе "флоренциялық термометрмен" толтырылған. 1657 жылы Ұлы герцогтың кіші інісі Леопольдо де Медичи Accademia del Cimento-ны құрды. Ол Тоскананың түкпір-түкпірінен ғалымдарды Флоренцияға тартып, бірлесіп зерттеу жүргізу үшін құрылған еді. Фердинанд, әкесі сияқты, Галилео Галилейдің меценаты, одақтасы және досы болды. Галилей өзінің "Екі әлем жүйесі туралы диалог" атты еңбегін оған арнады. Бұл жұмыс Галилейді Инквизиция алдында екінші рет жауап беруге мәжбүр етті. Фердинанд Киелі Тақтың алаңдауын толыққанды сотқа жеткізбеуге тырысты және 1632 жылдың желтоқсанына дейін Галилео Галилейді Флоренцияда ұстады, содан кейін Рим инквизиторлары Галилео ерікті түрде келмесе, оны Римге тізгілеп әкелетінін мәлімдеді. 1633 жылдың маусым айында Рим инквизициясы астрономды "ересіге ұқсас күдікпен" айыптап, өмір бойы түрмеге қамауға үкім шығарды. Бұл үкім үй қамағына ауыстырылғаннан кейін Фердинандо қарт ғалымға вилласына барып, өмірінің соңына дейін оны күтіп келді.