Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Еуропадағы барлық одақтас әуе десанттық әскерлерінің басқару орталығы. Бірінші одақтас әуе десанттық армиясы – 1944 жылғы 2 тамызда одақтас экспедициялық күштердің Бас қолбасшысы генерал Дуайт Д. Эйзенхауэрдің бұйрығымен құрылған одақтас әскерлік құрама. Бұл құрама одақтас экспедициялық күштердің құрамына кірді және 1944 жылдың тамызынан 1945 жылдың мамырына дейін Батыс Еуропадағы барлық одақтас әуе десанттық күштерін басқарды. Оларға АҚШ-тың IX әскер тасымалдау командасы, 17-ші, 82-ші және 101-ші әуе десанттық дивизияларын және бірқатар тәуелсіз әуе десанттық бөлімшелерін басқаратын АҚШ-тың XVIII әуе десанттық корпусы, сондай-ақ 1-ші және 6-шы әуе десанттық дивизиялары мен поляк 1-ші парашют бригадасын қоса алғанда, барлық британдық әуе десанттық күштері кірді. Құрылған сәтінен бастап Екінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуына дейін, бұл құрама Солтүстік-Батыс Еуропа арқылы одақтастардың шабуылына қатысқан одақтас әуе десанттық күштеріне басшылық етті, оның ішінде 1944 жылдың қыркүйегіндегі «Маркет-Гарден» операциясы, 1944 жылдың желтоқсаны мен 1945 жылдың қаңтары аралығындағы «Ардендер шайқасы» кезіндегі неміс контршабуылына тойтарыс беру және 1945 жылдың наурызындағы «Варсити» операциясы. Нацистік Германияның капитуляциясынан кейін құрама таратылды, оның құрамындағы бөлімшелер 1945 жылғы 20 мамырда өздерінің ұлттық армияларына қайта оралды.
Commanding unit of all Allied airborne troops in Europe during WW2. The First Allied Airborne Army was an Allied formation formed on 2 August 1944 by the order of General Dwight D. Eisenhower, the Supreme Allied Commander of the Allied Expeditionary Force. The formation was part of the Allied Expeditionary Force and controlled all Allied airborne forces in Western Europe from August 1944 to May 1945. These included the U. S. IX Troop Carrier Command, the U. S. XVIII Airborne Corps, which controlled the 17th, 82nd and 101st Airborne Divisions and a number of independent airborne units, all British airborne forces including the 1st and 6th Airborne Division plus the Polish 1st Parachute Brigade. From the time of its creation until the end of World War II, the formation commanded the Allied airborne forces that participated in the Allied advance through North West Europe, including Operation Market Garden in September 1944, repelling the German counter offensive launched during the Battle of the Bulge between December 1944 and January 1945, and Operation Varsity in March 1945. After the surrender of Nazi Germany, the formation was deactivated, the constituent units reverting to their national armies on 20 May 1945.
Құрылыс туралы ұсыныс
Әскери-экспедициялық күштердің жоғарғы қолбасшысы генерал Дуайт Д. Эйзенхауэр барлық әуе шабуылы және әскер тасымалдау бөлімшелерін үйлестіруге, әуе шабуылы операцияларын басқаруға және қосымша армия, теңіз және әуе күштері бөлімшелерімен басқаруға қабілетті бірыңғай қолбасшылық қажет деп сенді. Ұйым өзгертілген корпус штабының үлгісінде құрылатын және АҚШ Әскери-әуе күштерінің (АҚШӘӘК) жоғары ранкті офицері басқаратын еді. 1944 жылдың 20 мамырында Жоғары Бас Штаб – Одақтас Экспедициялық Күштерінің (SHAEF) бір бөлімі барлық британдық және американдық әуе шабуылы күштерін бір құрылымға біріктіруді ұсынды; бірақ әскер тасымалдау бөлімшелері тәуелсіз күйде қалады және Одақтас Экспедициялық Әуе Күштерінің (AEAF) бақылауында болады. Бұл ұсыныс 12-ші армия тобына, 21-ші армия тобына және AEAF-қа жіберілді.
General Dwight D. Eisenhower, the Supreme Allied Commander of the Allied Expeditionary Force believed that a unified command was required with authority to coordinate all airborne and troop carrier units, direct airborne operations and command attached army, naval and air force units. The organization would be based on the model of a modified corps headquarters and be commanded by a high ranking officer of the United States Army Air Forces (USAAF). On 20 May 1944, a sub section of the Supreme Headquarters Allied Expeditionary Force (SHAEF) recommended that all British and American airborne forces be unified under a single formation; troop carrier units, however, would still remain independent and under the control of the Allied Expeditionary Air Force (AEAF). This recommendation was sent to 12th Army Group, 21st Army Group and the AEAF.
Қарсылық және қолдау
Бірлескен әуе шабуылдық армия құру туралы ұсынысты 12-ші армия тобының штаб бастығы, генерал-майор Левен Купер Аллен сынға алды және қарсылық көрсетті. Аллен американдық әуе шабуылдық әскерлерінің көптігі, британдық және американдық құрамаларының жабдықтары мен штабтарындағы айырмашылықтар, сондай-ақ қолда бар көлік ұшақтарының тек американдық әуе шабуылдық әскерлерінің барлық құрамын тасымалдауға, британдықтарды емес, қабілетті екендігі, бәрі де американдық және британдық әуе шабуылдық күштері үшін бірыңғай басқару қажеттігін жоққа шығарды. Корольдік әуе күштері, АҚШ Әуе күштерінен айырмашылығы, тәуелсіз ұйым болды, ал британдық жоғары тұрған әуе шабуылдық командирлер әуе күштері офицерінің әскерге басшылық етуіне қатысты, себебі RAF кейіннен британдық әуе шабуылдық күштеріне басшылық ету үшін осыны үлгі ретінде пайдалануы мүмкін еді. AEAF офицерлері ұсынылып отырған біріктірілген штабқа RAF бөлімшелерін бекітудің әкімшілік мәселелеріне қатысты қосымша наразылық білдірді. AEAF-тың бас қолбасшысы, авиация маршалы Траффорд Ли Малори, бастапқы ұсынысты орындау керектігін айтты – американдық және британдық әуе шабуылдық күштерін біріктіру, бірақ әскер тасымалдаушы бөлімшелерді AEAF бағынысында қалдыру. Бірлескен штабтың командирі неге және қашан басшылық ететіні туралы мәселелер шешілгеннен кейін, штабта жұмыс істей алатын білікті персоналды іздеу басталды. АҚШ Соғыс департаменті Макколл лагеріндегі Әуе орталығының бір бөлігінің жаңа штабқа қолжетімді болатынын және Екінші әуе шабуылдық бригадасының штабы таратылып, оның персоналы жаңа бөлімге ауыстырылатынын мәлімдеді. Сонымен қатар, Еуропадағы АҚШ Стратегиялық Әуе күштері он офицер мен елу сарбазды бөліп береді. Айзенхауэр, Арнольд және Маршалл арасындағы талқылаудан кейін, құраманың алғашқы қолбасшысы АҚШ Әуе күштерінің 9-шы әуе күштеріне қолбасшылық ететін АҚШ генерал-лейтенанты Льюис Х. Бреретон болады деп шешілді. Жаңа ұйымға IX әскер тасымалдаушы командасы, XVIII корпус (Әуе шабуылдық) және британдық I әуе шабуылдық корпусы және олардың барлық бағынышты бөлімшелеріне операциялық бақылау жүктеледі. RAF әскер тасымалдаушы бөлімшелері қажет болған жағдайда бекітіледі.
The recommendation to create a unified airborne army was criticized and opposed by the Chief of Staff of 12th Army Group, Major General Leven Cooper Allen. Allen argued that the larger number of American airborne troops, the differences in equipment and staff between British and American formations, and the fact that the available transport aircraft only had the capacity to carry the total number of American airborne troops and not British as well, all meant that there was no need for a unified command for both American and British airborne forces. The Royal Air Force, was an independent organization, unlike the USAAF, and senior British airborne commanders were apprehensive about having an Air Force officer command soldiers, in case the RAF could then use this at a later date as precedent to command British airborne troops. Further objections were raised by officers of the AEAF, regarding the administrative problems of assigning RAF units to the proposed combined headquarters. Air Chief Marshal Trafford Leigh Mallory, commander in chief of the AEAF, argued that the original recommendation should be followed – unifying American and British airborne forces but leaving troop carrier units under the command of the AEAF. Having solved the problems of what the commander of the unified headquarters would control, and when, the search then began for qualified personnel who could serve at the headquarters. The United States Department of War indicated that some personnel from the Airborne Center at Camp Mackall would be available for the new headquarters, and that the headquarters of Second Airborne Brigade, would be disbanded and its personnel transferred to the new unit. In addition, the United States Strategic Air Forces in Europe would allocate ten officers and fifty enlisted men. After discussion between Eisenhower, Arnold and Marshall, it was decided that the first commanding officer of the formation was to be USAAF Lieutenant General Lewis H. Brereton, who was commanding the USAAF Ninth Air Force. The new organization was assigned operational control over IX Troop Carrier Command, XVIII Corps (Airborne), and British I Airborne Corps and all their subsidiary units. RAF troop carrier units would be assigned as necessary.
Францияда тоқтатылған операциялар
1944 жылдың тамызында генерал Омар Брэдли басшылығымен американдық күштер, бірнеше ай бойы Германияның күшті қарсылығына байланысты Нормандиядан одақтас күштердің баяу жылжуынан кейін, олардың Нормандиядан шығуына мүмкіндік беру үшін «Кобра» операциясын бастады. Операция 7 тамызда «Lüttich» деп аталған неміс контршабуына қарамастан сәтті аяқталды. Бірнеше неміс дивизиялары Фалез қасынан қоршауға түсті. Осыдан кейін одақтастар жылдам ілгерілеуге кірісті. Бірінші одақтас әуедегі армиясының жылдам ілгерілеуін қолдау мақсатында тамыздың соңы мен қыркүйектің басында бірнеше әуе десанттық операциялар жоспарланды. «Трансфигура» операциясы неміс күштерінің шегінуін тоқтату үшін Орлеан мен Париж арасындағы алшақтықты жабуды көздеді. Одақтас күштер жоспарланған әуе десанттық нүктесі болған Дрё қаласын басып алғаннан кейін операция басталатын бұрын тоқтатылды. Генерал Эйзенхауэрдің мұндай әуе десанттық операциясы одақтас күштердегі шектеулі құрлық көлігіне үлкен жүктеме салатыны туралы алаңдаушылығы да операцияны тоқтату шешіміне әсер етті. «Бас балта» операциясы 21-ші армия тобының қолдауымен Рейн өзеніндегі көпірлерді басып алуды көздеді. «Боксер» операциясы «Трансфигура» операциясында қолданылған күштерді пайдаланып Булоньді басып алумен байланысты болды. «Линет» операциясы Турнай маңындағы өткелдерді басып алып, Эскаут өзенінен көпiр басын құруды көздеді, бұл «Трансфигура» сияқты, шегiнiп бара жатқан көптеген неміс құралымдарын кесіп тастауға мүмкіндік беретін еді. «Линет II» операциясы Аахен мен Маастрихт аймағына күштерді түсіріп, шегiнiп бара жатқан неміс күштерін тоқтатуды көздеді. «Инфатуэйт» операциясы Шелда эстуариясы арқылы неміс күштерінің шегінуін кесіп, Антверпен портын ашуға көмектесу үшін Вальхерен аралына күштерді түсіруді көздеді. «Комета» операциясы британдық 1-ші әуе десанттық дивизиясымен және польшалық 1-ші тәуелсіз парашют бригадасымен бірге Рейн өзеніндегі бірнеше көпірлерді бақылауға алып, одақтастардың Солтүстік Германия жазығына ілгерілеуіне көмектесуді көздеді. Алайда, бірнеше күн бойы нашар ауа райы және неміс қарсылығының күшеюіне байланысты алаңдаушылық 10 қыркүйекте операцияны тоқтатуға әкелді. Көптеген операциялар Франция мен Бельгия арқылы одақтас құрлық әскерлерінің жылдам ілгерілеуіне байланысты тоқтатылды, өйткені бұл Бірінші одақтас әуе десанттық армиясына операцияны жоспарлауға және күштерін мақсаттарға жеткізуге жеткілікті уақыт бермеді. Алайда, қыркүйектің ортасында жағдай өзгерді, одақтас күштер Германия шекарасына және Зигфрид сызығына тікелей соқтығысып, күшті неміс қарсылығына тап болды. Неміс күштері ұйымдасқан қорғаныс позицияларын құра бастады және одақтастардың ілгерілеуі баяулады.
During August 1944, American forces under General Omar Bradley had launched Operation Cobra, designed to allow Allied forces to break out of Normandy after several months of slow progress against heavy German resistance. The operation had been a success, despite a fierce German counter attack on 7 August codenamed Operation Lüttich, and a number of German divisions had become trapped near Falaise in what was labelled the Falaise Pocket. Following this, the Allies began to advance rapidly. Several airborne operations were planned for First Allied Airborne Army in late August and early September to support the rapid advance of Allied ground forces. Operation Transfigure was to close the gap between Orléans and Paris in order to block the retreat of German forces. The operation was cancelled before it could begin when Allied forces captured Dreux, the town which had been the planned dropping point for the airborne forces. General Eisenhower's fears that such an airborne operation would create a heavy burden on the limited ground transport available to the Allied forces also contributed to the decision to cancel the operation. Operation Axehead was to seize the bridges over the River Seine in support of 21st Army Group. Operation Boxer was concerned with the capture of Boulogne using the same forces as Transfigure. Operation Linnet was to seize crossings around Tournai and create a bridgehead over the River Escaut, which would cut off a large number of retreating German formations in a similar manner to Transfigure. Operation Linnet II was to land forces in the area of Aachen and Maastricht in order to cut off retreating German forces. Operation Infatuate was to land forces on Walcheren Island to assist in opening the port of Antwerp by cutting off any German retreat across the Scheldt estuary. Operation Comet envisioned using the British 1st Airborne Division, along with the Polish 1st Independent Parachute Brigade, to secure several bridges over the River Rhine to aid the Allied advance into the North German Plain. However several days of poor weather and concerns over increasing levels of German resistance caused the operation to be cancelled on 10 September. Most of the operations were cancelled due to the rapid movement of Allied ground forces as they advanced through France and Belgium, as it did not allow First Allied Airborne Army enough time to plan an operation and deploy its forces before the objectives were overrun by ground forces. This situation changed, however, by the middle of September, as Allied forces came into contact with the German frontier and the Siegfried Line and encountered considerable German resistance, with German forces beginning to set up organized defensive positions and the Allied advance slowing.
Қосымша тоқтатылған операциялар
Операция Varsity аяқталғаннан кейін Бірінші одақтас әуе десанттық армиясының бақылауындағы дивизиялар үшін бірнеше әуе десанттық операциялар жоспарланды. Арена операциясы Германияның солтүстігіндегі Кассель аймағындағы "стратегиялық әуе баспасы" деп аталатын жерге алтыдан онға дейін дивизияны түсіруді көздеді, мақсаты – неміс қорғаныстарына үлкен аумақты беруден бас тарту және одақтас әскерлерге Германияға одан әрі ілгерілеу үшін плацдарм беру болды. 13-ші дивизия АҚШ-тың 17-ші, 82-ші және 101-ші әуе десанттық дивизияларымен, сондай-ақ британдық 6-шы және 1-ші әуе десанттық дивизияларымен бірге қатысуға таңдалды. Операция үшін 1 мамыр күні алдын ала белгіленген, бірақ 26 наурызда одақтас құрлық әскерлерінің жылдам қимылы операция қажеттігін жойғандықтан тоқтатылды. "Шокер II" операциясы Германияның Вормс қаласының жанындағы Рейн өзенінің шығыс жағалауына әуе десанты түсіруді көздеді, және операция тоқтатылуға бірнеше сағат қалғанда одақтас құрлық әскерлері жоспарланған қону аймақтарын басып алды. "Эффективті" операциясы Альп аймағын немістерден босатуға, соңғы бекініс құруларын болдырмауға бағытталған, бірақ барлау мәліметтері мұндай бекініс жоқ екенін көрсеткен соң тоқтатылды.
Several airborne operations were planned for the divisions under the control of First Allied Airborne Army after the end of Operation Varsity. Operation Arena envisioned landing between six and ten divisions into what was termed a 'strategic airhead' in the Kassel region of Northern Germany in order to deny a large swathe of territory to the German defenders and give the Allied armies a staging area for further advances into Germany. The 13th was chosen to participate, along with the US 17th, 82nd and 101st Airborne Divisions, as well as the British 6th Airborne Division and the 1st Airborne Division. A preliminary date for 1 May was set for the operation once all of the required airborne and air landed infantry divisions had been located and supplied, but it was ultimately cancelled on 26 March due to the rapid movement of Allied ground forces negating the requirement for the operation. Operation Choker II was to be an airborne landing on the east bank of the Rhine near Worms, Germany, and during which the division was only hours from taking off before the operation was cancelled due to Allied ground forces overrunning the proposed landing areas. Operation Effective was designed to deny the Alps area from the Germans to prevent the creation of a last ditch stronghold, but was cancelled when intelligence indicated such a stronghold did not exist.
Таратылуы
Бірінші одақтас әуе десанттық армиясы 1945 жылғы 20 мамырда ресми түрде таратылды, оның құрамындағы британдық бөлімдер Ұлыбританияға қайта оралды, ал американдық бөлімдер Бірінші әуе десанттық армия деп қайта аталды және Берлиндегі американдық оккупациялық аймақтың басқаруын өз мойнына алды.
The First Allied Airborne Army was officially deactivated on 20 May 1945, with the British units under its command returning to the United Kingdom and the American units being renamed as First Airborne Army and taking over command of the American Sector of Occupation in Berlin.