Кіріспе

Британ армиясының жаяу әскер полкі – Парашют полкі, көбінесе «Паралар» деп аталады, британ армиясының әуе десанттық және жаяу әскер полкі. Бірінші батальон Арнайы күштерді қолдау тобының құрамында болып, Арнайы күштер директорының жетекшілігінде қызмет етеді. Басқа батальондар британ армиясының жылдам ден қою құрамының – 16-шы әуе шабуылы бригадасының парашюттік жаяу әскер бөлімдері болып табылады. Паралар, Гвардиямен бірге, Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан бері басқа бірліктермен біріктірілмеген Ұлыбритания армиясының жалғыз қатарлы жаяу әскер полкі болып саналады. 1940 жылдың 22 маусымында №2 командалық бөлімі парашюттік міндеттерге берілді, ал 21 қарашада парашют және жолға түсіру қанаты бар 11-ші арнайы әуе қызметі батальоны болып қайта тағайындалды. Осы сарбаздар 1941 жылдың 10 ақпанында Ұлыбританияның алғашқы әуе десанттық операциясы – «Колосс» операциясына қатысты. Қыркүйекте батальон 1-ші парашют батальоны болып қайта аталды және 1-ші парашют бригадасына бекітілді. Рейдтің сәттілігі Соғыс министрлігін әуе десанттық күштерді кеңейтуге итермеледі, 1942 жылдың сәуірінде Дербиширде Әуе десанттық күштердің депосы мен жауынгерлік мектебін құрып, Парашют полкін құрды, сондай-ақ 1942 жылдың тамызында бірқатар жаяу әскер батальондарын әуе десанттық батальондарға айналдырды. 2-ші парашют бригадасы 1-ші парашют бригадасынан ауыстырылған 4-ші батальоннан және екі жаяу әскер батальонынан – 7-ші Корольдік Камерон таушыларының 5-ші батальонынан және 10-шы Корольдік Уэлс фузилерлерінің 6-шы батальонынан құрылды. Үндістанда 1941 жылдың 27 қазанында 50-ші үнді парашют бригадасы құрылды, оның құрамында 151 (британдық), 152 (үнді) және 153 (гуркха) парашют батальондары, бригада байланыс бөлімі, инженерлік эскадрильясы және 80-ші парашюттік жедел жәрдем жасағы болды. 151-ші британдық парашют батальоны Мысырға, содан кейін Англияға көшірілді, онда ол 156-шы парашют батальоны болып қайта аталды және 4-ші парашют бригадасының, 1-ші әуе десанттық дивизиясының құрамына қосылды. Британдық батальон Үндістандағы Британ армиясының 27 жаяу әскер батальонынан еріктілерден құралды. 2/7-ші Гуркха батальоны әуе десанттық рөлге толығымен ауыстырылды және 154-ші (Гуркха) парашют батальоны болып аталды. Кейіннен, құрама кеңейген кезде, Чиндит операцияларынан 14-ші және 77-ші үнді парашют бригадалары қайта құрылды және әрқайсысы британдық, үнді және гуркша сарбаздарынан бір әуе десанттық батальоннан құралды. Олар 44-ші үнді әуе десанттық дивизиясының құрамында болды.

Оқыту

Парашюттік оқыту No. 1 Парашюттік дайындық мектебінде, RAF Ringway базасында 12 күндік курс ретінде жүзеге асырылды. Жас сарбаздар бастапқыда қайта жаңартылған аэростаттан секіріп, содан кейін ұшақтан бес рет парашютпен секірумен аяқтады. Парашюттік оқыту қауіпсіздіксіз болған жоқ; Ringway-де алғашқы 2000 парашюттік секіруде үш адам қаза тапты. Оқудың үлкен бөлігі шабуыл жолдары мен қадамдардан тұрды. Әскери жаттығуларға әуе десанттық көпірлерді басып алу және ұстап тұру, жол немесе теміржол көпірлері және жағалау бекіністері кірді. Парашюттік қанаттар оң иыққа, ұшқыш атқа отырған Пегас атты Беллерофонның әуе десанттық күштерінің белгісінің үстіне тағылды. Операция кезінде парашютистер қалыпты Броди шлемінен өзгеше, әуе десанттық күштерінің үлгісіндегі болат шлем киді. Бастапқыда олар неміс Fallschirmjäger үлгісіндегі «секіру курткасын» киді. 1942 жылдан кейін Денисон көйлегі британ армиясының алғашқы камуфляжды киімі ретінде қолданысқа енгізілді. 1943 жылы парашютпен секірген кезде Денисон көйлегінің үстінен жасыл жеңсіз куртка киюге арналған дизайн жасалды. Парашют полкіне ешқандай арнайы қару-жарақ берілмеді. Олардың жеңіл қарулары армияның қалған бөлігімен бірдей болды: иінтіктік Ли-Энфилд мылтығы және Энфилд немесе Уэбли револьвері немесе M1911 тапаншасы. Субмашина ретінде олар Солтүстік-Батыс Еуропада британдық Sten қолданды, ол әдеттегі жаяу әскер батальонына қарағанда көптеп берілді. Сегізінші армияға қарасты парашютистер Солтүстік Африка және Жерорта теңізіндегі операцияларда және «Драгун» операциясында Томпсон субмашинасын қолданды. Әр бөлімде Брен жеңіл пулеметі, ал взводта 2 дюймдік миномет болды. Батальонның жалғыз ауыр қарулары сегіз 3 дюймдік миномет, төрт Vickers пулеметі және 1943 жылдан кейін он PIAT танкқа қарсы құралдары болды.

Соғыстан кейінгі құралымдар мен қысқартулар

Әуедегі дивизиялар Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін таратылды, тек 2-ші парашют бригадасы (1-ші, 2-ші және 3-ші батальондар) қалды. 1948 жылдың ақпанында ол 16-шы парашют бригадасы болып қайта нөмірленіп, Рейн арнасындағы Британ армиясына жіберілді. Бригада 1949 жылдың қазанына дейін Германияда болды, содан кейін ол Алдершотқа көшірілді, ол келесі 50 жыл бойы Парашют полкінің орналасқан жері болды. Аумақтық армия (АА) соғыстан кейін қайта құрылды және үш парашют бригадасында тоғыз парашют батальонынан (10-дан 18-ге дейін) тұратын 16-шы әуедегі дивизияны құрды. Дивизия 1956 жылғы қорғаныс кезеңіндегі қысқартулар кезінде таратылды, нәтижесінде 44-ші тәуелсіз парашют бригадасы жалғыз резервтік парашют құрамасы болып қалды. Фолкленд соғысынан кейін, 1983 жылдың қарашасында аудандық операциялар үшін 5-ші әуедегі бригада құрылды. Бригада екі парашют батальонынан, сондай-ақ парашютпен дайындалған өз артиллериясынан, инженерлерден, медициналық қызметкерлерден, байланыс және логистикалық бөлімшелерден тұрды. Салқын соғыстан кейінгі «Өзгерістерге мүмкіндіктер» қайта құрылымдауы АА батальондарының санын тағы да азайтты. 1993 жылы 4-ші және 15-ші батальондар 4-ші батальон ретінде біріктірілді, ал 10-шы батальон таратылды.

Солтүстік Африка

1942 жылдың қарашасында британдық Бірінші армия 1-ші, 2-ші және 3-ші парашют батальондарымен (1-ші парашют бригадасы) француз Мароккосы мен Алжирге шабуыл жасады («Факел» операциясы). Солтүстік Африкадағы британдық әуе десанттық операциялары 12 қарашада басталды, онда 3-ші батальон Алжир мен Тунис арасындағы Боне әуежайына алғашқы батальондық парашюттік десантты жүзеге асырды. Бригаданың қалған бөлігі келесі күні теңіз жолымен жетті. Екі күш қатыгез шайқасқа түсті, бірақ парашютшілер 1-ші әуе десанттық бригадасының артиллериясы мен ауыр жабдықтарын тасымалдаған планер күші үшін қону алаңын қамтамасыз ете алмады. Құрғақ жерге қонған планерлер көпірді сағат 04:40-та басып алуға дейін босатылмады. Кейін сол күні немістер артиллериялық қолдаумен қарсы шабуылға көшті және бірнеше сағаттың ішінде парашютшілер көпірден ығыстырылды.

Италия

Қыркүйек айында 4-ші, 5-ші және 6-шы батальондар (2-ші парашют бригадасы) және 10-шы, 11-ші және 156-шы батальондар (4-ші парашют бригадасы) Италияның Таранто порты маңында теңізден түсірілген «Slapstick» операциясына қатысты. 1943 жылдың 14 қыркүйегінде 11-ші батальонның бір бөлімі Кос аралына парашютпен түсірілді. Италиялық гарнизон басылып берді, ал бөлім тез арада 1-ші батальон, Дурхам жеңіл жаяу әскері және Корольдік әуе күштері полкінің әскерлерімен нығайтылды, содан кейін 25 қыркүйекте қайтарылып алынды. 1943 жылдың желтоқсанында 11-ші батальон Англиядағы дивизияға қайта қосылды.

Нормандия

Полк үшін келесі операция 6-шы әуе десанттық дивизиясымен бірге Францияның Нормандиясында өтті. 8-ші және 9-шы батальондар, 1-ші канадтық парашют батальоны, (3-ші парашют бригадасы) және 7-ші, 12-ші және 13-ші батальондар (5-ші парашют бригадасы) қатысты. Миссия – «Тонга» операциясы, Орн өзені мен Каен каналы арқылы өтетін көпірлерді басып алу, Мервилл артиллериялық батареясын және немістердің десант жағалауларына жетіп алуына кедерес келтіру үшін бірнеше көпірлерді жою. Бірақ, олар 6-шы әуе десанттық бригадасының 2-ші батальонына қарасты Оксфорд және Бакс жеңіл жаяу әскерлерінің глайдерлік әскерлерін күшейтуге үлкерді. Бұл әскерлер Каен каналы мен Орн өзенінің көпірлерін басып алып, 3-ші жаяу әскер дивизиясымен алмастырылғанға дейін оларды ұстап тұрды. 12-ші және 13-ші батальондардың әрқайсы шамамен 40 пайызы жоғалып кетті. 12-ші батальон Ле-Бас-де-Ранвилл ауылын басып алуға, ал 13-ші батальон Ранвилл қаласын басып алуға міндеттелді. Екі батальон да басып алынған көпірлер маңындағы аймақты қорғауға көмектесті. 9-шы батальон Мервилл артиллериялық батареясына шабуыл жасағанда, шамамен 150 адамы ғана жиналған еді. Олардың батареяға жасаған шабуылы сәтті аяқталды, бірақ ауыр шығынға ұшырады: 50 қаза тапты және 25 жараланды. 8-ші батальон Бурес маңындағы екі көпірді және Творон маңындағы үшінші көпірді жоюға тиіс болды. Барлық көпірлер қиратылды, ал 190 шамасындағы батальон Творон маңында бекінді. Парашютшілер 16/17 тамыз түнінде шабуылға шыққанға дейін десант аймағының сол жақ фланкірін ұстап тұрды. Тоғыз күн ішінде олар Сене өзенінің сағасына жетіп, 1000-нан астам неміс әскерін тұтқынға алды. 27 тамызда дивизия майданнан алынып, қыркүйекте Англияға қайта жөнелтілді.

Оңтүстік Франция

4-ші, 5-ші және 6-шы парашюттік батальондар (2-ші тәуелсіз парашюттік бригада) 1-ші әуе десанттық дивизия Англияға оралғанда Италияда қалды. 1944 жылдың 15 тамызында 1-ші әуе десанттық тобы (ATF), оның ішінде 2-ші тәуелсіз парашюттік бригадасы, Францияның оңтүстігіндегі Фрежюс пен Канн арасындағы аймаққа парашютпен түсті. Олардың мақсаты – аймақтағы барлық жау позицияларын жою және АҚШ-тың 7-ші армиясы жағаға жеткенше ұстап тұру болды. ATF-тың алдында сағат 03:30-да тоғыз жол көрсетуші команда болды; тек үш команда, барлығы 2-ші тәуелсіз парашюттік бригадасынан, дұрыс десант алаңына (DZ) қонды. Бригада 04:50-де қонуға кіріскенде, десант шашырап кетті. 6-шы батальонның көпшілігі, 4-ші батальонның жартысы және 5-ші батальонның бір ротасы өздерінің десант алаңдарына қонды. Қалған парашютистердің көпшілігі 9 миль (14 км) аумаққа шашырап кетті. Дивизияның миссиясы – Арнемдегі Төменгі Рейндегі жол, теміржол және понтон көпірлерін зақымсыз басып алу және оларды екі-үш күннен кейін күтілетін күшеленуге дейін ұстап тұру болды. Көлік ұшақтарының жетіспеушілігі операцияларды қиындатты, ал дивизияның үш бригадасының келуіне екі күн кетті. Бірінші парашюттік және әуе десанттық бригадасы бірінші күні қонуға шешім қабылданды. Екінші күні 4-ші парашюттік бригадасы келеді. Бұл батальондар Арнемнің солтүстігінде және солтүстік-батысында бекініп қазылады. 1944 жылдың 17 қыркүйегінде 1-ші парашюттік бригадасы Арнемге қарай қонды, бірақ тек 2-ші батальон ғана көпірлерге жетті. Олар жақындаған кезде теміржол көпірі жарылып, понтон көпірі бір бөлігін жоғалтқан. Түске қарай 2-ші батальонның көпшілігі және кейбір қолдау бөлімшелері, соның ішінде бригада штабы, шамамен 740 адам, Арнемдегі көпірдің солтүстік жағын басып алды. Екінші күні 9-шы СС танк дивизиясы Арнемге келді, қаланың батысына орналасып, көпірге кіруді тоқтатты. Сол күні 1-ші және 3-ші батальондардың көпірге дейін ұрысуы сәтсіз аяқталды және сағат 10:00-де олар тоқтатылды. Көпірде 2-ші батальон неміс бронетанкілері мен жаяу әскерлерінің шабуылдарына қарсы тұруын жалғастырды. Күткеннен бірнеше сағат кешірек, сағат 15:00-де 4-ші парашюттік бригадасы немістердің атысына ұшырады. 11-ші батальон Арнемге көпірден өту әрекетіне көмектесу үшін жіберілді, қараңғы түскеннен кейін 1-ші және 3-ші батальондармен байланысты. 10-шы және 156-шы батальондар Арнемнің солтүстік-батысына жоспарланған позицияларын алуға көшті. Жолда, қараңғыда 156-шы батальонға от жағылды және түнде тоқтады. Үшінші күннің таңертеңінде 1-ші, 3-ші және 11-ші батальондар және 2-ші батальон, Оңтүстік Стаффордс (1-ші әуе десанттық бригадасы) көпірге ұрысқа тырысты. Ашық жерден өтіп бара жатқан 1-ші батальон үш жақтан қатты атысқа ұшырады. Ашық жерде тұтқындалған 1-ші батальон қырылып, 3-ші батальонға кері шегінуге тура келді. Осы уақытқа дейін қатты қатыспаған 11-ші батальон қазір кері қашудан қорқып, күйреген. Неміс желісін бұза алмай қалған ерлер негізгі күшке қарай кері шегінді, қазір Остербекке жетті. Солтүстікте 10-шы және 156-шы батальондар Остербектің солтүстігіндегі ормандардағы биік жерлерді басып алуға тырысқан кезде байқалды. Екі батальон да неміс отына ұшырап, одан әрі алға жылжу мүмкін болмады. Олар Вольфгезе мен Остербекке кері қашуды бұйырды, олар немістердің қасынан қашып, барлық жолмен күресуге мәжбүр болды. Көпірде 2-ші батальон әлі де ұсталып тұрды, бірақ азық-түлік жетіспей, олардың позициясы ұстауға болмайтын болды. Немістер батальон орналасқан ғимараттарды танк, артиллерия және миномет оғымен талқандауға кірісті. Төртінші күні, соққыға ұшыраған дивизия көпірге жетуге тырысуға әлсіз болды. Тоғыз жаяу әскер батальонының тек 1-ші батальоны, Шекара полкі, бірлік ретінде әлі де өмір сүрді; қалғандары тек қалдықтар және батальондар ғана болды. Көпірдегі 2-ші батальонға ештеңе істей алмайтын дивизия Остербик айналасында қорғаныс периметрін құрып, өзендегі базасын орнатты. Вольфгезедегі 10-шы және 156-шы батальонның қалдықтары кері шегіне бастады, бірақ бірнеше элементтер қоршалып, тұтқындалды. 156-шы батальонның 150-ге жуық сарбазы Остербектің батысында тұтқындалып қалды. Бұл адамдар кешкісін қашып шықты, олардың 90-ы қоршаудың ішіне кірді. Көпірде подполковник Фрост дивизиямен радио байланысқа шықты және оған күшейту күмәнді екенін айтты. Көп ұзамай Фрост миномет бомбасынан жарақат алды, ал командалық Фредерик Гоф майорына берілді. Гоф екі сағаттық бітімге келіп, тұтқынға алынған жаралыларды (Фростты қоса алғанда) эвакуациялады. Сол түні кейбір бөлімшелер біраз уақыт ұстап тұруға тырысты және бірнешеуі Остербекке қарай қашып шығуға тырысты, бірақ 05:00-де бесінші күні көпірдегі барлық қарсылық тоқтатылды. Дивизия тоғыз күн бойы ұстап тұрды, содан кейін Рейн арқылы қайықтармен және қайықтармен кері шегінуге шешім қабылданды. Соңғы күні сағат 10:00-де немістер периметрдің оңтүстік-шығыс бөлігіне жаяу әскер және танктармен шабуыл жасады. Шабуыл периметрге еніп, дивизияны өзеннен бөліп тастау қаупін тудырды. Өзеннің оңтүстігінен артиллерия отымен қолдау көрсетілген британдық қарсы шабуылдар неміс шабуылын тоқтатты. Эвакуация туралы немістер білмеуі үшін жоспар түске дейін құпия сақталды, ал кейбір адамдар (көбінесе жаралылар) түн бойы жабатын отпен қалды. Сағат 05:00-ге қарай 2,163 адам құтқарылды және эвакуация аяқталды. Екі парашюттік бригадада 3,082 парашютші болды. Олардың ішінде 2,656-сы қаза тапты немесе жоғалып кетті және тек 426-сы қауіпсіздікке жетті. Соғыста парашюттік полкіне Виктория кресінің берілген жалғыз наградалары Арнем шайқасы үшін болды. Екі жүлдегер 2-ші батальонның капитаны Джон Холлингтон Грейберн және 10-шы батальонның капитаны Лионель Эрнест Керипел болды; екі жүлде де қаза болғаннан кейін берілді.

Арден таулы аймағы

1944 жылғы 16 желтоқсанда неміс әскері Арденн аймағы арқылы АҚШ-тың Бірінші армиясына күтпеген шабуыл жасады – «Арденн операциясы» шайқасы. Англияда қайта жарақтанған 6-шы әуе десанттық дивизия 22 желтоқсанда неміс шабуылын тоқтатуға көмектесу үшін Бельгияға жеткізілді. 26 желтоқсанда дивизия Динант және Намур аймағында орналасты. 29 желтоқсанда олар неміс әскерлерінің алдыңғы қатарлы бөлімдеріне қарсы шабуылға өту туралы бұйрық алды. 5-ші парашют бригадасының 13-ші батальоны ең ауыр шығындарды көтерді. 3-5 қаңтар аралығында батальон Буре ауылын басып алу үшін күресті. Ауылды басып алғаннан кейін батальон бірнеше қарсы шабуылдарды тойтарды. Шабуылдың соңында 68 адам қаза тапты, ал 121 адам жараланды немесе хабарсыз жоғалып кетті.

Рейн арқылы өту

Рейн өзенінің үстіндегі әуе шабуылы (Варсити операциясы) – әуе десанттық соғыс тарихындағы ең ірі бірлескен әуе десанттық операциясы болды және АҚШ-тың 17-ші әуе десанттық дивизиясы да қатысты. 6-шы әуе десанттық дивизиясының парашют полкінің бес батальоны қатысты. Алғашқыдан жерге түскен бөлімше – 3-ші парашют бригадасы (8-ші, 9-шы және 1-ші канадтық батальондар) болды. Бригада Диерсфордтер Вальдта неміс күштерімен шайқасып, бірнеше жарақат алды, бірақ сағат 11:00-ге қарай десант алаңы неміс күштерінен дерлік тазарды. 9-шы батальон 1-ші канадтық батальонмен бірлесіп, маңызды Шнаппенберг қаласын басып алды. Дегенмен, 7-ші батальон тез арада десант алаңын неміс әскерлерінен тазартты, олардың көпшілігі фермалар мен үйлерде орналасқан еді, ал 12-ші және 13-ші батальондар бригаданың қалған мақсаттарын қамтамасыз етті.

Қиыр Шығыс

1945 жылдың мамыр айында 6-шы әуе десанттық дивизиясын Қиыр Шығысқа жөнелту жоспарланған. Олар 44-ші үнді әуе десанттық дивизиясымен бірге әуе десанттық корпусын құруға ниеттенген. Алғашқы болып Кеннет Дарлингтің басшылығымен 5-ші парашют бригадасы аттанды. Бригада 7-ші, 12-ші және 13-ші батальондардан, 22-ші тәуелсіз парашют ротасынан және қолдау бөлімшелерінен тұрды. Бригада 1945 жылдың маусымында Үндістанға жетіп, джунглидегі жаттығуды бастады, бірақ Жапония тапсырғанға дейін оны аяқтауға үлкермеді. Жапонияның тапсыруы британдық жоспарларды өзгертіп, 6-шы әуе десанттық дивизиясы Императорлық стратегиялық резервке айналып, Еуропада қалуға шешім қабылданды. Бригада Малайя мен Сингапурдағы операцияларда қолданылып, жапондық оккупациядан кейін тәртіпті қалпына келтіруге көмектесті.

Палестина

Императорлық резерв ретінде 6-шы әуе десанттық дивизиясы 1945 жылдың қыркүйегінде Палестинаға жіберілді, себебі Мандатты Палестинадағы еврейлердің көтерілісі күшейді. Дивизия енді 2-ші парашют бригадасынан (4-ші, 5-ші және 6-шы батальондардан), 3-ші парашют бригадасынан (3-ші, 8-ші және 9-шы батальондардан) және 6-шы әуе десанттық бригададан тұрды. Олардың міндеті араб және еврей халқы арасындағы бейбітшілікті сақтау үшін полицияға көмектесу болды. Бөлім сондай-ақ Король Давид қонақ үйіне жасалған бомбалауға жауап ретінде Тель-Авивте "Акула" операциясы деп аталған 48 сағаттық іздеу жүргізді. Палестина "Паралар" үшін өзгеру кезеңі болды. Соғыстан кейін армия қысқартылғандықтан, 1-ші әуе десанттық дивизия таратылды және 1-ші парашют бригадасы (1-ші, 2-ші және 17-ші батальондар) 1946 жылдың 1 сәуірінде 6-шы дивизияға 6-шы әуе десанттық бригадасының орнына қосылды. Тамыз айында 5-ші парашют бригадасы (7-ші, 12-ші және 13-ші батальондар) алыс Шығыстан дивизияға қайта қосылды, бірақ көп ұзамай таратылды және оның әскерлері дивизияның басқа батальондарына қайта тағайындалды. 1947 жылдың қазанында 3-ші парашют бригадасы таратылды, дивизияда тек 1-ші және 2-ші бригадалар қалды. 1948 жылдың 18 ақпанында дивизия таратылатындығы туралы хабар келіп түсті, нәтижесінде тек бір тұрақты армия парашют бригадасы – 2-ші бригада қалды, ол жақын арада 16-шы парашют бригадасы болып қайта аталды.

1950 жылдар Кипр және Суэц

Келесі 20 жылдың басым бөлігінде Парашют полкі империядан кетумен байланысты көптеген бейбітшілік пен шағын ауқымды операцияларға қатысты. 1951 жылы Иран премьер-министрі Мохаммад Мосаддег Абадан мұнай кендерін басып алды. 16-шы парашют бригадасы маусым айында Кипрге жіберілді, қажет болған жағдайда араласуға дайын болу үшін. Көп ұзамай олар Суэц каналы аймағындағы британдық әскерлерді күшейту үшін, египеттік ұлтшылдардың ондағы базаларға қауіп төндіргеніне жауап ретінде жіберілді. Бригада 1956 жылдың қаңтар және шілдесі аралығында EOKA көтерілісшілерінің шабуылдарынан кейін Кипрге оралды. 1956 жылдың 5 қарашасында 3-ші батальон британдық батальон көлеміндегі соңғы парашют шабуылын жүзеге асырды. Шабуылдың мақсаты – Суэц дағдарысы кезінде Порт-Саидтағы Эль-Гамил әуежайы. Батальон әуежайды бақылауға алып, қалған шабуыл күштері теңіз арқылы келгенше қазды. 1-ші және 2-ші батальондар Порт-Саидқа танк тасымалдағыш кемелермен келді, 2-ші батальон Исмаилияға қарай жылжуды бастауды кейінге қалдырды. Батальонға 6-шы Корольдік танк полкінің танктері көмектесті, бірақ кешігу салдарынан, атысты тоқтату туралы жарияланған кезде олар мақсаттарына жете алмады. 14 қарашада бригада Кипрге оралды. (Operation Vantage) операциясы үшін бронь, артиллерия, коммандос және жаяу әскер батальондарынан, соның ішінде Кипрде орналасқан 2-ші батальоннан күштер жиналды. Батальон ешқандай шайқасқа қатыспады және Араб лигасы олардың орнын басуға жеткілікті уақыт алды. 19 қазанға дейін барлық британдық күштер шығарылды. 1960 жылы Ұлыбритания Оңтүстік Арабия Федерациясының құрамына кіретін Аденнен кетуге шешім қабылдады, ал тәуелсіздік 1968 жылға жоспарланды. Бұл шешім жергілікті тайпалардың тұрақты әскерге қарсы науқанын бастады. Мысырдың қолдауымен коммунистік белсенділік 1963 жылы Адендегі төтенше жағдай деп аталған жағдай кезінде ең жоғары деңгейге жетті, бұл Британияны жергілікті үкіметті қолдауға мәжбүр етті. Radforce деп белгілі британдық күштерге 3-ші батальоннан рота кірді, сондай-ақ әртүрлі әскерлер де кірді. 3-ші батальонның қалған бөлігі, лейтенант-полковник Энтони Фаррар Хоклидің басшылығымен, 1964 жылы мамыр айында Радфан тауларында операция жүргізу үшін Аденге жіберілді, олар мамыр айында Бкри жотасын басып алды. Фаррар Хокли осы операциясы үшін Ерекше қызмет орденіне (DSO) ие болды. Батальонның қалған бөлігі екі Әскери крестпен (MC) және бір Әскери медальмен (MM) марапатталды, сондай-ақ көптеген әскерилер есімдері жарияланды. 1964 жылға қарай террористік шабуылдар Радфанның оңтүстігіндегі Аденге тарады; британдық әскери қызметшілерді және олардың отбасыларын қорғау үшін 1-ші батальон Кратер және Хормаскер аудандарында күзетшілік міндеттерін атқаруға жіберілді. 1965 жылы 2-ші парашют полкі Индонезия президенті Сукарноның басқыншылық қатеріне жауап ретінде джунглиде оқу үшін Сингапурға жіберілді. Наурыз айына қарай батальон Малайзия мен Индонезияның Борнеодағы шекарасында орналасып, джунглиде 10 күндік патрульдерді жүргізді. 27 сәуірде "B" ротасының Пламан Мапу ауылындағы базасы, рота штабы, миномет бөлімі және жас сарбаздардан тұратын әлсіз взводтан құралған, 150 индонезиялық әскердің шабуылына ұшырады, оларға айналадағы төбелерден реактивтік гранататар, минометтер, мылтық гранаталары және пулеметтер көмектесті.

1970 жылдар Солтүстік Ирландия

Британдық армия "Операция Баннер" кезінде Солтүстік Ирландияда 38 жыл өткізді, оның ішінде 2-ші батальон кез келген басқа жаяу әскер батальонынан көбірек уақыт өткізді. 1971 жыл мен 1996 жыл аралығында Солтүстік Ирландияда қызмет етіп жүрген кезде 51 парашютші қаза тапты. Алғашқы қаза тапқан – 3-ші батальонның сержанты Майкл Уиллетс. 1971 жылдың 24 мамырында ол Белфаст қаласындағы Спрингфилд Роуд полиция бөлімшесінде болған бомбалау оқиғасында қаза тапты. Полиция бөлімшесінің алдына қолмен жасалған бомбасы бар чемодан қалдырылған. Сержант Уиллетс есікті ашық ұстап, азаматтар мен полиция қызметкерлеріне қашып кетуге мүмкіндік берді, содан кейін есікте тұрып, жасырынуға тырысқандарды қорғады. Осы ерлігі үшін ол Георгий кресімен марапатталды.

Баллимурфиялық қырғын

Деметрий операциясынан кейін (ирланд ұлтшылдарының жаппай тұтқындалуы мен қамауда ұсталуы) Парашют полкінің сарбаздары 1971 жылдың 9-11 тамызы аралығында 11 бейкүнә азаматты өлтіріп, ондаған адамды жарақаттаған «Баллимурфи» қырғынына қатысты. 2019 жылы «Баллимурфи» тергеуінде сэр Джеффри Хоулетт, 1971 жылы Парашют полкінің екінші батальонының подполковнигі және командирі болған, қаза тапқандардың «көпшілігі, мүмкін барлығы» ИРА мүшелері емес екенін мойындады. Сондай-ақ, 1971 жылғы оқиғада ИРА-ға «ауыр зиян келтірілгенін» көрсететін полк жазбасының қате болуы мүмкін екенін айтты. Хоулетт қаза тапқандардың отбасыларына «шұғыл көңіл айтамын» деп қосты. 1972 жылғы сәуірде Барон Виджерри жүргізген «Қанды жексенбі» оқиғасы бойынша алғашқы тергеу Параларды кінәсыз деп тапты. Олардың кейбір атыстарын «абайсыздыққа жақын» деп сипаттады, бірақ көбінесе олардың қарулы адамдар мен бомба тастаушыларға атқандарын қабылдады. Савиллдің кейінгі және толыққанды баяндамасының нәтижесінде, тіпті британдық армияның жақтастары да Виджерридің қорытындыларын «сенімсіз» деп бағалайды. Лорд Савиллдің (Қанды жексенбі тергеуі) төрағалығымен жүргізілген және он жылдан астам уақытқа созылған толыққанды тергеу Паралардың қарусыз азаматтарға атқандығын көрсетті, олардың көпшілігі қашып бара жатқанда немесе жарақат алғандарға көмектесуге тырысқанда атылды. Тергеу шеруге қатысушылардың ешқайсысының да нақты қауіп төндірмегенін, бомба тасталмағанын және сарбаздардың өздерінің атуын ақтау үшін «жалған мәлімдемелер жасағанын» анықтады. Сарбаздар өздері атқан адамдарды немесе басқа біреуді қателікпен атқандарын жоққа шығарды. Тергеу сарбаздарға «Ресми ИРА» мүшелері оқ атқан, бірақ бірінші оқты Паралар атқан және сарбаздардың ешқайсысы қарулы адамдар немесе бомба тастаушылардың шабуылына немесе шабуыл қаупіне жауап ретінде оқ атпағанын көрсетті. Дегенмен, екі сарбаз қышқыл немесе осыған ұқсас, коррозиялық заттан жеңіл жарақат алды. Премьер-министр Дэвид Кэмерон 2010 жылы есеп жарияланғаннан кейін Парламентке сөйлеген сөзінде Паралардың іс-әрекеті «негізсіз және ақтауға келмейтін, қате болған» деді. 1972 жылғы Альдершоттағы бомбалауды «Ресми ИРА» «Қанды жексенбіге» кек ретінде жасады. 1972 жылдың 22 ақпанында Альдершоттағы 16-шы Парашют бригадасының офицерлер клубының сыртында автокөлік бомбасы орнатылды. Бомба жарылғанда армияда қызмет ететін рим-католик діни қызметкері мен асханада жұмыс істейтін бес әйел қаза тауып, тағы 19 адам жарақат алды.

Шенкилл жолындағы атыс

1-ші батальон 1972 жылдың 7 қыркүйегінде тағы бір даулы оқ атысу оқиғасына қатысты. Парашютистер Белфаст қаласының протестанттық Шанкил ауданындағы үйлерді және Ольстер қорғаныс қауымдастығының (UDA) штаб-пәтерін шабуылдады. Парашютистер лоялист қарулы адамдарына жауап беріп атып жатқандарын мәлімдеп, екі протестант азаматын өлтіріп, басқаларын жаралады. Бұл оқиға жергілікті протестанттардың наразылығын тудырды, ал Армияның Ольстер қорғаныс полкінің (UDR) бір бөлімі 1-ші Пара Шанкилден алынғанға дейін қызметтік міндеттерді орындаудан бас тартты.

Уорренпойнт тұзақ

1979 жылғы 27 тамызда Уорренпойнт тұзағында 2-ші батальонның 16 әскері, Парашют полкі және Корольдік Highlanders (QOH) екі әскері қаза тапты. Алғашқы алты парашютші үш көліктен тұратын шағын колоннамен келе жатқанда қаза болды. Олар Ирландия Республикалық Армиясының (PIRA) жүк көлігіне жасырылған жол жиегіндегі бомбаның үстінен өтіп бара жатқанда, бомба жарылды. PIRA әскердің бомбалаудан кейін қалай әрекет ететінін зерттеп, олардың жақын маңдағы қақпаханада оқиғаны басқару пунктін құратынын дұрыс болжаған. Екінші бомба 32 минуттан кейін жарылып, 10 парашютші және QOH-тан екі әскер қаза тапты, олардың бірі – олардың командирі, подполковник Дэвид Блэр. Бірінші жарылыстан кейін әскерлер, оларға ИРА шабуыл жасады деп сеніп, Ирландия Республикасымен теңіз шекарасының бойында, бар болғаны 57 метр қашықтықта атыс бастады. Осының салдарынан бейкүнә азамат, Майкл Хадсон (әкесі Букингем сарайында каретші болған ағылшын) қаза тауып, оның туысы Барри Хадсон жараланды. RUC зерттеушілерінің мәліметінше, әскерлер қираған Land Rover көлігінен оқ-дәрілердің жарылуын шекарадан келген жаудың атысы деп жаңылысқан болуы мүмкін. Парашютшілерге Республикаға шабуылдаушыларды қуып кірмеу жөнінде бұйрық берілді, дипломатиялық инциденттерді болдырмау үшін. Уорренпойнт тұзағындағы қаза болғандардың саны Солтүстік Ирландиядағы бір оқиғада британдық армияның ең көп шығыны болып табылады.

Фолкленд соғысы

1982 жылы 2 сәуірде Аргентина әскерлері Фолкленд аралдары мен Оңтүстік Георгияның британдық теңізден тыс аумақтарына басып кірген кезде Фолкленд соғысы басталды. Ұлыбритания Премьер-Министрі Маргарет Тэтчер 3 сәуірде "Фолкленд аралдарына британдық басқаруды қалпына келтіру" үшін теңіз күштерінің тобы Оңтүстік Атлантикаға жіберілетінін жариялады. 20 сәуірде британдық соғыс кабинеті Фолкленд аралдары мен Оңтүстік Георгияны қайта иеленуге бұйрық берді. Бұл міндетті орындауға жіберілген күштер 3-коммандос бригадасының негізінде құрылды және 2-ші және 3-ші батальондармен, Парашют полкімен күшейтілді. 21 мамыр күні сағат 04:40-та 2-батальон Сан-Карлос суының шығыс жағындағы Сан-Карлостан оңтүстікке қарай Фолкленд аралдарына қондырған алғашқы ірі бөлім болды. Олар дереу оңтүстікке қарай Суссекс тауларына жылжып, қонуды қамтамасыз етуге кірісті. Күн шыққанда барлық әскерлер аз қарсылықпен жағаға қонды. Кампаниядағы алғашқы шайқас 28 мамырда 2-батальон жүргізген Гуз Грин шайқасы болды. Бір күндік шайқастан кейін аргентиналық командирлер 29 мамыр күні сағат 09:30-да капитуляциялауға келісті. Подполковник Х. Джонсқа өлімнен кейін Виктория кресі табысталды; басқа наградалардың ішінде бір DSO және екі DCM болды. 11-12 маусым түнінде 3-батальон Лонгдон тауы үшін шайқасты. Лонгдон – аралдың астанасы Порт-Стенлидің солтүстік-батысындағы маңызды нысан, ол айналасындағы аумаққа басымдық етеді. Шайқас барысында сержант Иан Маккей автоматтық мылтық ұясына жалғыз өзі шабуыл жасап қаза тапты. Оның ерлігі үшін ол өлімнен кейін Виктория кресімен марапатталды, соғыс кезінде осындай награданың екіншісі. Бұл биік тізбесі минималды шығындармен басып алынды және аргентиналықтардың қарсы шабуылы жеңіліске ұшырады. Аргентиналықтар енді теңізге қарай тығырыққа тірелді, және астанасы Стэнли ғана босатылуды күтіп тұрды. Екі батальонның шығыны 40 қаза тапқан және 93 жараланған адамды құрады, бұл осы қақтығыста британдық полктің ең көп шығыны болды.

Балқан

1999 жылдың мамыр айында Ұлыбритания үкіметі Косово операцияларына қатысу үшін 17 400 әскери қызметшіден тұратын күш жіберу туралы шешім қабылдады, бұл әскерлер Косово соғысынан кейін инфрақұрылымды қайта жаңарту үшін қажет болады делінген. Македония Республикасына орналасқан 5 400 әскериге қосымша 12 000 әскер келді. 6 маусымда 5-ші әуе шабуыл бригадасы, оның ішінде 1-ші батальон және басқа да бөлімшелер Македонияға жеткізілді. 12 маусымда бригада KFOR-дың Косовоға басып кіруіне бастама берген "Бірлескен күзетші" операциясын бастады. 1-ші батальон мен басқа бригада бөлімшелері Бацеден Приштинаға дейінгі жолдың үстіндегі биік жерді бақылауға алды. Жол қамтамасыз етілген соң, НАТО күштері елге кіруге мүмкіндік алды. 12 маусымда британдық парашютистер мен басқа НАТО күштері Приштина әуежайын Ресейдің басып алуына байланысты ресейлік парашютистермен шиеленіскен жағдайға түсті. Оқиға бейбіт жолмен шешілді. 24 маусымда 1-ші батальондық шайқас тобы Косовоның астанасы Приштинаны бақылауға алды. Сол күні олар кісі өлтіру, адам ұрлау, азаптау, қауымдық қақтығыстар, үйлерді өртеу, ұрып-соғу, қару іздеу және тонау сияқты оқиғалармен айналысты. Тіркелген оқиғалардың саны батальонның барлық бөлімшелерін жұмылдыруды талап етті. Түске дейін резервте ешкім қалмады. Бұл қиындықты шешу үшін бас штаб қызметкерлерінен, оның ішінде дін қызметкерінен арнайы патруль құрылды. 2001 жылдың тамызында 2-ші батальон НАТО-ның Македония Республикасындағы (Operation Essential Harvest) бүлікші Ұлттық азаттық армиясын қарусыздандыру операциясына қатысты, миссия 30 күнге жоспарланған.

Сиерра-Леоне

2000 жылдың мамыр айында "Паллизер" операциясы деп Ұлыбритания, Ұлттар Достастығы және Еуропалық Одақ азаматтарының Сьерра-Леонеден эвакуациялануына берілген атау еді. Сол кезде бүлікшілердің белсенділігі күшейіп, ел астанасы Фритаун қауіпті жағдайға түсті. 1-ші батальон ( "А" ротасынан басқа, бірақ "D" ротасымен, 2-ші батальонмен және "Патфайндер" взводымен күшейтілген), Арнайы әуе күштерінің (SAS), Корольдік теңіз күштерінің және Корольдік әуе күштерінің бөлімдері елге жіберілді. Эвакуация үшін пайдаланылатын Лунги әуежайындағы алдыңғы база C 130 Hercules көлігімен келген 1-ші батальонның "С" ротасымен басып алынды. 17 мамырда әуежайдан 19 шақырым қашықтықтағы Лунги-Лол ауылындағы "Патфайндер" взводына бүлікшілер шабуыл жасады. Шайқас бірнеше сағатқа созылды, нәтижесінде 30-дан астам бүлікші қаза тапты, ал "Патфайндерлер" жарақат алмады. Мамыр айының соңында Парашют полкі 42-ші командалық бөліммен ауыстырылып, Ұлыбританияға қайта оралды. Британ армиясы үкіметтік күштерді оқытуға және оқу базалары орналасқан аймақтардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында жаяу және көлікпен патрульдеуді жүргізуге бірлік беруге келісті. Тамыз айында бұл бөлім Корольдік ирланд полкіне негізделді. 25 тамызда Окра төбелеріндегі 12 адамнан тұратын көлік патрулі қарулы бүлікшілер тобы – "Батыс жақты жігіттер" деп белгілі болған топтың шабуылына ұшырап, қарсылық көрсете алмады. Келіссөздер нәтижесінде алты адам босатылды. Қалғандары 1-ші батальонның "А" ротасы мен SAS-тің біріккен күштері "Баррас" операциясы барысында құтқарылды.

Ирак

2003 жылдың қаңтар айында британ үкіметі 1-ші бронетанктік дивизияның Ирактағы мүмкін болатын операциялар үшін Парсы шығанағына жіберілетінін жариялады. Дивизия құрамына 7-ші броньды бригада, 3-ші командостық бригада және 16-шы әуе шабуыл бригадасы, сондай-ақ 1-ші және 3-ші батальондар, Парашют полкі және 1-ші батальон, Корольдік ирланд полкі кірді. Басқыншылық 19 наурызда басталды. Батальондардың алғашқы міндеті – Басрадан солтүстікке қарайғы негізгі жабдықтау жолын қамтамасыз ету үшін солтүстікке бет бұрудан бұрын Румайла мұнай кен орындарын бақылауға алу еді. Айдың соңына қарай 3-ші батальон қарсылықсыз Басраға енді. Қалған екі батальон Евфрат өзенін кесіп, Эль-Курнаны басып алды. Соғыс аяқталғаннан кейін 1-ші батальон Майсан провинциясын және Әл-Амараны басып алды, бірақ британдық елшілігін қорғау үшін Бағдадқа бір рота жіберілді. Шілде айына қарай 16-шы әуе шабуыл бригадасы Ұлыбританияға қайтып келді. Соғыс барысында сержант Гордон Робертсон 2003 жылдың 24 маусымында Аль-Маджардағы қызметі үшін "Ерекше батылдық кресі" орденімен марапатталған алғашқы парашютші болды.

Ауғанстан

2006 жылдың мамыр айында 16-шы әуе шабуыл бригадасының құрамында 3-ші батальон «Геррик» операциясы үшін Ауғанстанға жіберілді. Олар НАТО-ның Халықаралық қауіпсіздікке көмектесу күштерінің құрамына кіретін Оңтүстік Ауғанстанның Гельманд провинциясына жіберілетін 3300 британдық әскердің бір бөлігі болды. Кез келген қақтығысқа қатысамыз деп күтпегендерінен, бригададағы жалғыз жаяу әскері олар болды. 2006 жылдың желтоқсанында 3-ші батальонның капралы Брайан Баддқа «шабыттандыратын басшылық пен ең үлкен батырлық» көрсеткені үшін екі жеке оқиғаға байланысты Виктория кресі бұйырғаны жарияланды, ол 2006 жылдың шілде және тамыз айларында Ауғанстанда Талибанға қарсы шайқас кезінде қаза тапты. Сол операция кезінде 3-ші батальонның капралы Марк Райтқа да өлімнен кейін Георгий кресі табысталды. Райт Каджаки бөгетінің жанындағы миналау өрісіне кіріп, ескі орыс минасына басқан жаралы әріптесін құтқаруға тырысып қаза тапты. Бригада 2008 жылдың сәуірінен қазан айына дейін Ауғанстанға қайта оралды. Бұл жолы үш парашюттік батальонды 4-ші батальонның резервтегі сарбаздары күшейтті. 2010 жылдың қазан айында 2-ші және 3-ші батальондар, 4-ші батальонмен бірге, 16-шы әуе шабуыл бригадасымен күшейтіліп, үшінші рет Ауғанстанға оралды. 2015 жылы Жошуа Лики 2013 жылғы Талибан шабуылы кезінде өзінің қауіпсіздігіне «ешқандай мән бермегені» үшін Ауғанстандағы соғыста Виктория кресімен марапатталған үшінші әскери қызметші болды.

Құрылымы

Парашют полкі үш толық штатты батальоннан – 1-ші, 2-ші және 3-ші, және армия резервінің 4-ші батальонынан тұрады. 1-ші батальон Уэльстегі Сент-Атан қаласында дислокацияланып, Арнайы күштерді қолдау тобына (SFSG) тұрақты бекітілген. Олар қосымша қару-жарақ, байланыс құралдары және ерекше шабуыл дағдылары бойынша қосымша оқыту алады. Парашют полкінің барлық әскері SFSG-де кезекпен қызмет етуге дайын болуы керек. Бұл SFSG-де оқытылған жоғары әскери дағдылардың қалған екі толық штатты батальонда сақталуын қамтамасыз етеді. Резервтегі 4-ші батальонның штабы Лидс қаласының жанындағы Пудсиде орналасқан Торнбери казармасында, ал роталары Глазго, Ливерпуль және Лондон қалаларында дислокацияланған.

Таңдау

Парашют полкі еріктілері Кэттерик Гаррисонындағы Парашют полкі бағалау курсы (PRAC) орналасқан жерде 3 күндік танысу курсына шақырылады. Үш күн ішінде олар бірқатар дене шынықтыру сынақтарынан өтуі керек. Ересектерге арналған жаңадан келгендердің оқуы 30 апталық курс ішінде Кэттериктегі жаяу әскер оқу орталығындағы 2-ші жаяу әскерді оқыту батальонында жүзеге асырылады. Парашют полкіне қабылданып, рөлдерге жіктелген жас сарбаздар Армия негіздері колледжінде бастапқы оқудан өтеді. Жас сарбаздар сондай-ақ 1-ші кезең оқуының соңғы 12 аптасында «Ахиллес» операциясы жолына тіркеледі, содан кейін жаяу әскер оқу орталығында 2-ші кезең оқуына ауысады. P компаниясы рекруттердің дене шынықтыруын, төзімділігін және командалық жұмыс дағдыларын бағалауға арналған бірнеше физикалық сынақтан өткізеді. P компаниясын аяқтағаннан кейін рекруттер сегіз парашютке дайындық сынағына қатысады. Сәтті өткендерге қоңыр түсті берет табыс етіледі. Қазіргі уақытта Парашют полкіне қабылдану үшін үміткерлердің жасы қалыпты әскерде 16 жастан 35 жас 6 айға дейін, ал Әскери резервте 18 жастан 40 жасқа дейін болуы керек (4 PARA). Болашақ офицерлердің жасы 18-ден 29-ға дейін болуы тиіс. Британ үкіметі әйелдерге Жердегі жақын ұрыс (GCC) рөлінде қызмет етуге қойған тыйымды алып тастағаннан кейін, әйелдерге барлық жаяу әскер бөлімдеріне, соның ішінде Парашют полкіне қосылуға рұқсат берілді. Ханна Кнаптон 2023 жылдың наурыз айында Парашют полкінің алғашқы әйел офицері атанды.

Парашютпен ұшуға дайындық

Негізгі дайындықты аяқтағаннан және батальонға қабылдағаннан кейін, жаңа ғасырлар RAF Brize Norton базалық парашют курсына жіберіледі. 1995 жылдан бері барлық парашютпен секірулер қозғалтқышты ұшақтардан жасалады. 1995 жылға дейін базалық парашют курсының алғашқы секірісі өзгертілген Бараж шарынан жасалған, бірақ ол кейін Skyvan ұшағымен ауыстырылды. Әскери парашютші болып қанағат ету үшін жауынгерлер кемінде бес секіруді аяқтауы керек, соңғы екі секіру C130 Hercules ұшағынан жасалуы тиіс. Британдық батальон өлшемді бөлім соңғы рет 1956 жылы Суэц дағдарысы кезінде жауынгерлік тапсырмаға парашютпен түсті, бірақ бұл әлі де тиімді дислокациялау тәсілі саналады. 1-ші батальонның операциялары туралы мәліметтер белгісіз, себебі британ үкіметі арнайы күштер туралы ешқандай мәлімдеме жасамайды, бірақ 2010 жылы Арнайы күштерді қолдау тобының (SFSG) бір тобы Ауғанстанға операциялық мақсатта парашютпен түскен деген болжам бар.

Аскер музейі

Парашют полкі мен әуе шабуылы әскерлері мұражайы Кембриджширдегі Даксфордта орналасқан.