Кіріспе

Март Лаар (22 сәуірде 1960 жылы туған) – эстондық саясаткер және тарихшы. Ол 1992-1994 және 1999-2002 жылдары Эстонияның премьер-министрі қызметін атқарды. Лаар 1990 жылдарда Эстония экономикасының қарқынды дамуына көмектескені үшін танымал. Ол оңшыл Isamaa партиясының мүшесі. 2011 жылдың сәуірінде Март Лаар премьер-министр Андрус Ансиптің үкіметінде қорғаныс министрі болды және 2012 жылдың мамырында денсаулығына байланысты отставкаға кеткенге дейін қызмет етті. 2013 жылдың сәуірінде Рийгикогу Лаарды Эстония банкінің қадағалау кеңесінің төрағасы етіп тағайындады, оның өкілеттігі 2013 жылдың 12 маусымында басталды.

Тану

Лаар Эстония және басқа елдердің бірнеше ордендерімен марапатталған. Радикалды реформалардың нәтижелерін Cato институты мойындап, 2006 жылы Лаарға Cato институтының «Еркіндікті дамыту үшін Милтон Фридман» сыйлығын табыс етті. 2007 жылғы 24 қазанда Acton институты доктор Лаарға «Иман және бостандық» сыйлығын берді. Март Лаар Еуропалық тарих оқытушылары қауымдастығының (EUROCLIO) Құрметті кеңесінің мүшесі. Ол сондай-ақ Коммунизм құрбандары еске алу қорының халықаралық кеңесшілер кеңесінің мүшесі. 2011 жылы Венгриядағы «Үрей үйі» мұражайы Март Лаарға коммунизм қылмыстарын зерттеуге қосқан үлесі үшін Петёфи сыйлығын табыс етті.

Соңғы іс-әрекеттер

Вацлав Гавел, Филип Димитров, Арпад Гонч, Петр Питхарт, Витаутас Ландсбергис, Патрисио Айлвин және басқа да өткел кезеңінің көшбасшыларымен бірге ол Кубадағы демократия үшін халықаралық комитеттің жұмысына қатысады. Лаар Нью-Йорк негізделген Адам құқықтары жөніндегі қордың халықаралық кеңесінің мүшесі және Unitas Foundation-ның негіздеуші мүшесі. 2003 жылы Лаар Эстониядағы электрондық жүйелерді дамыту арқылы елдің инфрақұрылымын жаңартуға қосқан үлесі үшін Wharton Infosys бизнес трансформациясы сыйлығын алды. Грузиядағы Гүл революциясынан кейін Лаар ел президенті Михаил Саакашвилидің кеңесшісі болды және 2010 жылы Әулие Георгий орденімен марапатталды. 2006 жылдың қыркүйегінде Лаар саяси зейнетке шығудан бас тартып, жаңа Pro Patria және Res Publica партиясынан премьер-министрлікке кандидат болуға ниеттенгенін мәлімдеді. Март Лаар Мон Пелерин қоғамының мүшесі болды. 2007 жылдың 26 мамырында ол Pro Patria және Res Publica одағының төрағасы болып сайланды. 2012 жылдың 18 ақпанында Март Лаар инсульт алды және үш айдан кейін қорғаныс министрі лауазымынан қанағаттанды. 2012 жылдың қазан айына дейін Лаар көпшілік назарынан тыс болды, бірақ жазылып жатқаны хабарланды. 2012 жылы Эстонияның Ұлттық есептік палатасы 1995 жылғы қару-жарақ саудасы туралы аудиттің нәтижелерін жариялады, бұл Eesti Ekspress газетінің Лаар туралы сынап жазба жариялауына себеп болды.

БАҚ-пен қарым-қатынас

1994 жылы Эстония газеттер қауымдастығы Лаарды "Жылдың баспасөз досы" деп жариялады. Бұл сыйлықтың алғаш рет табыс етілуі еді. Содан бері ол жыл сайын беріліп келеді. 2001 жылы Лаарға "Жылдың баспасөз жауы" деген қосымша сыйлық берілді. 2012 жылдың қаңтар айында Лаар Эстониядағы ACTA талқылауы қызып тұрғанда, өзінің Facebook жеке парақшасынан ACTA туралы жазбалардың жоғалуын Facebook-та "орны жетпегендіктен" деп түсіндірді. Кейін ол жазбаларды оның парақшасының модераторы оның келісімінсіз өшіргенін және ACTA талқылануға әлі де мұқтаж екенін айтты.