Кіріспе

Суффолк графтығындағы жағалау қаласы Алдебург – Англияның Суффолк графтығында, Алде өзенінің солтүстігінде орналасқан жағалау қаласы. 2019 жылы оның халқы 2276 адамды құрады. Бұл қала композитор Бенджамин Бриттеннің туған жері болды және 1948 жылы Бриттен құрған, жақын орналасқан Снейп Малтингстегі халықаралық Алдебург өнер фестивалінің орталығы болып табылады. Сонымен қатар, жыл сайын поэзия фестивалі мен бірнеше тағам фестивалі және басқа да шаралар ұйымдастырылады. Келушілер көк туы бар жағажайға, таза балық сатылатын балықшылар үйлеріне, Алдебург яхта клубына және қаланың мәдени өміріне қызығушылық танытады. Екі отбасылық балық және картоп фри дүкені елдегі ең жақсы дүкендердің қатарында саналады. Алдебург жекеменшік кітап дүкені жетпіс жылдан бері жұмыс істеп келеді, жергілікті тұрғындар бұл жердің 1754-1832 жылдары өмір сүрген Джордж Крэббтің туған орыны деп санайды және 2002 жылдан бері жыл сайынғы Алдебург әдеби фестивалін өткізіп келеді.

Тарих

"Алдебург" атауы көне ағылшын тіліндегі ald (ескі) және burh (бекініс) сөздерінен шыққан, бірақ бұл құрылым, Тюдор қаласының көп бөлігімен бірге, теңізге батып кетті. 16 ғасырда Алдебург маңызды порт болып, кеме жасау өнеркәсібі гүлденген. Вирджиния компаниясының флагманы "Си Венчур" 1608 жылы осы жерде салынған деп саналады. Альда өзенінің лайлануына байланысты Алдебургтың порт ретіндегі маңызы төмендеді, үлкен кемелер енді осы жерге тоқтай алмады. 19 ғасырға дейін ол негізінен балық аулау есебінен өмір сүрді, содан кейін теңіз жағалауындағы курортқа айналды. Оның ерекше, ойшау сәулетінің көп бөлігі сол кезеңде салынған. Қазір өзенде яхта клубы мен желкендік клуб орналасқан. 1959-1968 жылдар аралығында ауылда ядролық шабуыл жағдайында пайдаланылатын Royal Observer Corps бақылау бункері болды. Кейіннен бункер бұзылып, оның ізі бүгінге дейін қалмаған.

География

Олдебург Солтүстік теңіз жағалауында, Лондоннан солтүстік-шығысқа қарай 87 миль (140 км), Ипсвичтен солтүстік-шығысқа қарай 20 миль (32 км) және Лоустофттан оңтүстікке қарай 23 миль (37 км) жерде орналасқан. Жергілікті жерде бұл Лейстон қаласынан оңтүстікке қарай 4 миль (6 км) және Торпенесс ауылынан оңтүстікке қарай 2 миль (3 км) қашықтықта жатыр. Ол Альде өзенінің солтүстігінде орналасқан, ал өзеннің теңізге құйып тоқтауына Орфорд Несстің тар жағалау тоғаны себеп. Оның орнына, өзен оңтүстік-батысқа қарай тағы 9 миль (14 км) ағып өтеді. Жағажай көбінесе шиндлден тұрады және кейбір жерлерде кең, биік толқын кезінде балық аулау қайықтарын жағалауға көтеруге мүмкіндік береді, бірақ Орфорд Несстің тұмсығында тарылады. Жағалау Орфорд Несстің солтүстігінен өтуге мүмкіндік береді, бұл кезде Мартелло мұнарасы мен бұрынғы Слаудден ауылының орнындағы екі яхта клубынан өтесіз. 1953 жылғы Солтүстік теңіз су тасқынынан кейін Алдебург суға батты, содан кейін су тасқынынан қорғану шаралары күшейтілді. Жағажай 2005 жылы «Көк ту» ауылдық жағажай сыйлығын алды. Қала Суффолк жағалауы мен Хитстің табиғи сұлулығы ерекше аймағына (AONB) кіреді, және оның маңында ғылыми тұрғыдан маңызды көптеген объектілер (SSSI) мен табиғат қорықтары бар. Alde Ore Estuary SSSI өзеннің Снейптен аузына дейінгі аймағын, соның ішінде бүкіл Орфорд Нессті қамтиды. Мұнда бірнеше тұзды батпақтар мен лайлы жерлер кездеседі. Leiston Aldeburgh SSSI қаланың солтүстік жиегінен басталып, жайылымдық батпақтар мен шөптесінді далаларды қоса алғанда, әртүрлі орталарға дейін созылады. Оған Торпенесс көлі және Солтүстік Уоррен RSPB қорығы кіреді, бұл жабайы табиғат пен ортаны сақтау аймағы, сондай-ақ Құстарды қорғау жөніндегі Корольдік қоғам басқаратын табиғат жолдары. Оңтүстік жиегінде екі кішкентай геологиялық SSSI бөлімшесі орналасқан. Алдебург кірпіш карьерінде Корралин жартасының үстіндегі Қызыл жартастың анық стратиграфиясы көрінеді. Алдебург Холл карьері – бұл Корралин жартасының бөлігін қамтитын, беткі қабаты терең емес карьер. Бұл аймақ Ұлыбританиядағы неогендік фаунаның ең жақсы сақталған жерлерінің бірі болып есептеледі. Қаладағы шіркеулерге Реформацияға дейінгі Әулие Петр және Әулие Павел Англикан шіркеуі және Католик шіркеуі – Әулие Мария және Әулие Петр кіреді.

Басқару

Алдебург қалалық кеңесіне ие және Шығыс Саффолк мегаполистік емес ауданында орналасқан. Алдебург округі, оның ішінде Торпенесс және басқа да елді мекендер, 2011 жылғы халық санауы бойынша 3225 адамды құрады, онда тұрғындардың орташа жасы 55, ал медианалық жасы 61 болды. Бұл округ Саффолк жағалауы парламенттік сайлау округіне кіреді, оны 1979 жылдан 2010 жылға дейін Джон Гаммер өкілдік еткен. Ол консерваторлар үшін сенімді орын саналады. Алдебург 1571 жылдан бастап Парламенттік округ болды және екі Парламент мүшесін (депутаттарды) сайлап жіберді, дауыс беру құқығы қаланың еркін азаматтарына тиесілі болды. 18 ғасырдың ортасына қарай ол «бұзылған округ» деп танылды, себебі дауыстарды Лондон қаласының саудагері Томас Фоннеро бақылады және оны «Саффолк тағы бір сатып алынатын шағын округ» деп атады. 1832 жылғы Ұлы реформа заңымен ол өкілдігін жоғалтты. 1908 жылы Алдебург әйел мэр сайлаған алғашқы британ қаласы болды: Елизавета Гаррет Андерсон, оның әкесі Ньюсон Гаррет 1889 жылы мэр болған еді. 2006 жылы Сэм Райт 15 жасында Алдебургтің қалалық жаршысы және мацта ұстаушысы болып, әлемдегі ең жас болды.

Көлік

Алдебург A1094 жолы арқылы A12 тас жолымен Бенхоллдағы Жұма көшесінде байланысады. B1122 Лейстонға саяхаттауға мүмкіндік береді. Қаладан Саксмундхэм және Хейлсвортқа тікелей автобус бағыттары бар. Вудбридж және Ипсвичке қарайғы сапар үшін жолаушылар Лейстонда ауысуы керек, бұл шамамен 11 шақырым қашықтықта. Саксмундхэм станциясы апта ішінде сағат сайын Ипсвичке, содан кейін Лондон Ливерпуль көшесіне және Лоустофт арқылы Норичке қатынайтын пойыздарды ұсынады.

Құтқару қайықтары станциясы

2016 жылы қаладағы RNLI станциясы екі өмір сақтайтын қайықпен жұмыс істеді.

Моут залы

Моут залы – I санаттағы ағаштан жасалған ғимарат, ол 400 жылдан астам уақыт бойы кеңес отырыстары үшін қолданылып келген. Қалалық хатшының кеңсесі әлі де сол жерде орналасқан және жергілікті мұражайға үй иесі. Ол шамамен 1520 жылы салынған және 1654 жылы өзгертілген. Бірінші қабаттың кірпіш және таспен толтырылуы кейінірек жасалған. Зал 1854–1855 жылдары Норвич диоцезінің бас сәулетшісі Р. М. Пипсонның жетекшілігімен қалпына келтірілді, сондай-ақ сыртқы баспалдақ пен қабырға ұштары қайта салынды. Сол кезде Алдебург осы диоцез құрамында болған. Қалада тағы 64 тарихи ғимарат пен ескерткіш бар.

Мартелло мұнарасы

Арнайы төрт жапырақты Мартелло мұнарасы Орфорд Несс құмды тілшесіне алып баратын тасқын жерінде орналасқан. Бұл 1808–1812 жылдары Наполеонның күтілетін шапқыншылығына қарсы тұру үшін салынған 103 ағылшын қорғаныс мұнарасының ең үлкені және солтүстік жағындағысы. Қазір "Лендмарк Траст" оны демалысқа арналған пәтерлер ретінде пайдаланады. 2015 жылдың мамыр айынан 2016 жылдың мамыр айына дейін, оның LAND өнер инсталляциясының бөлігі ретінде Антони Гормлидің мүсіні мұнара төбесінде қойылған болатын. Мартелло мұнарасы – 1936 жылға дейін Солтүстік теңіздің құрсауына ілігіп, жойылған Слаудден балықшылар ауылының жалғыз сақталған ғимараты. Мартелло мұнарасының жанындағы Слаудден портында "Иония" балық аулау кемесінің көрінетін қиыршықтары бар. Ол Альде өзенінің қауіпті лайында тұрып қалған және содан кейін үй-қайық ретінде пайдаланылған. 1974 жылы ол қауіпті болғандықтан өртеліп тасталды.

Форт Грин Милл

Қаланың оңтүстік жағындағы төрт қабатты жел тегермені 1824 жылы салынды және 1902 жылы тұрғын үйге дейін өзгертілді.

Екінші дүниежүзілік соғыс тұзақтары

Слауден жолының қасында 2-ші дүниежүзілік соғыс кезіндегі танкке қарсы бекініс көрініс тапқан.

Алдебург жағалауының қарау торабы

Алдебург жағажайлық қарауыл - Алдебург теңіз жағасындағы тарихи ескерткіш. II санаттағы ескерткіш ретінде тіркелген, ол шамамен 1830 жылы қауіпті Солтүстік теңіз жағалауында кемелерге көмектесу немесе оларды тонау үшін қарауыл мұнарасы ретінде салынған. Оңтүстік Африкалық жазушы Лоренс ван дер Пост 30 жылдан астам осы жерде шығармаларын жазған. 2010 жылдан бері қарауыл тұрғындар мен туристер үшін көркемдік кеңістік қызметін атқарып келеді, қарауыл мен теңіз арасында Антони Гормлидің мүсіндері қойылған.

Қалқалы

Алдебургтің жағажайында, қала орталығынан солтүстікке қарай шамалы жерде, Бенджамин Бриттенге арналған "Қабыршақ" мүсіні орналасқан, ол түстен кейін осы жағажайда серуендеуші еді. Суффолк қаласындағы суретші Магги Хамблинг жасаған, тот баспайтын болаттан құралған мүсіннің биіктігі 5 метрге жетеді және ол 2003 жылдың қараша айында ашылды. Бұл туынды екі біріккен, әрқайсысы сынған қабыршақтан тұрады, тік қабыршақ Бриттеннің "Питер Граймс" операсынан алынған "Мен суға батпайтын дауыстарды естимін" деген сөздермен тесілген. Мүсінді көру арқылы ғана емес, қолмен ұстап сезу арқылы да тамашалауға болады: адамдар оған отырып, теңізді қарап отыруға шақырылады. Қабыршақтың тік бөлігі әртүрлі бұрыштарда орналасқан үш бөлікке бөлінеді. Осы бөліктердің орналасуы мүсінге қарау бұрышына байланысты көру иллюзиясын тудырады. Бұл мүсін жергілікті халық арасында пікір таласына себеп болып отыр, кейбір тұрғындар оның жағажайдың сұлулығын жойғанын айтады.

Мәдениет

Қала сыртында Снейп Малтингс әр маусым айында өткізілетін Альдебург фестивалінің орны болып табылады. Альдебург музыка клубы 1952 жылы Бенджамин Бриттен мен Питер Пирс тарапынан құрылған. Ол қазірде 100 мүшесі мен 120-дан астам қолдаушысы бар Шығыс Англияның жетекші хорларының біріне айналды. Хор әр жылдың қыркүйек айының басынан мамыр айының соңына дейін репетиция жасайды және үш ірі қойылым өткізеді, олардың екеуі Снейп Малтингс концерт залында өтеді. Жыл сайынғы Альдебург карнавалы кем дегенде 1892 жылдан бері, ал мүмкін 1832 жылдан бері, қашан "Ye Olde Marine Regatta" деп аталып өткеннен бері ұйымдастырылып келеді. Бүгінгі күні карнавалдың орталық нүктесі – жергілікті тұрғындар мен қонақтардың өз қолдарымен жасаған костюмдермен және көліктермен (флоаттармен) қатысатын карнавалдық шеру, көбінесе өзекті немесе жергілікті тақырыптармен байланысты. Кешке, әдетте, қытай шамдарымен және отшашумен шеру ұйымдастырылады. Бұл шеруді 30 жылдан бері бас маршал Тревор Харви басқарып келеді, ол сонымен қатар 50 жылдан астам уақыттан бері карнавал комитетінің мүшесі. Саффолк қолөнершілер қоғамы шілде және тамыз айларында Питер Пирс галереясында жыл сайынғы тақырыптық көрме ұйымдастырады, онда олардың мүшелерінің туындылары көрсетіледі. Альдебург қаласы немесе "Оульбароу" – қалада демалысын өткізген Кэтлин Хейлдің Орландоға (мармеладты мысық) арналған балаларға арналған суреттелген кітаптар сериясының оқиғасының орын алатын жері. Кітаптардағы көптеген суреттер қаладағы маңызды орындарды, соның ішінде Моут залын бейнелейді. Романшы Колин Форбстың "Ат айқасы" триллерінде де осы қала суреттеледі, сондай-ақ жақын орналасқан Данвич және Снейп Малтингс ауылдары да көрсетілген. Джеймс Герберт өзінің "Жона" кітабын осы аймақта жазды, кейіпкерлердің есімдері үшін жергілікті жерлердегі бірнеше атауларды пайдаланды, оның ішінде Слаугден де бар. Альдебург (онда Олдборо деп жазылған) Уилки Коллинздің "Аты жоқ" романындағы маңызды оқиғаның орны, онда капитан Врагж бен Магдален Ванстоун Ноэль Ванстоун мен миссис Леконтқа қарсы қастандық жоспарын іске асырады. Қаланың Мартелло мұнарасы да маңызды орын ретінде еске алынады. Альдебург сонымен қатар Джозеф Фрименнің "Аркадия Лодж" романында "Сибург" деп, ал М. Р. Джеймстің "Кызықтарға ескерту" әңгімесінде де кездеседі. Магги Хамблингтің мүсіні ерте сахнада, сондай-ақ басқа да түрлі маңызды орындармен бірге көрсетілген.

Балық аулау

Алдебург әуесқой балықшылар үшін жағадан балық аулаумен танымал; оны "лақ есек, камбала, шапақ, кефаль, треска, минтай және шабақ үшін тамаша орын" деп атаған. Алайда, Шығыс Англияның Daily Times газеті "көп жылдар бойы коммерциялық балық аулау біздің [Саффолк] жағалауындағы теңіз балық шаруашылығының көп бөлігін дерлік жойды" дейді. Жергілікті балықшылар Хью Фэрнли Уитингсталл және Greenpeace ұйымдарының "Балық үшін күрес" науқандарында белсенділік танытып, шағын жағалау балықшыларын қолдады.

Регби

Олдебург қаласында Кингс Филд алаңында Алдебург және Торпенесс регби клубы орналасқан. Клуб Шығыс округтері лигасында ересектер командасы, 15 жасқа дейінгілер командасы, Midi/Mini регби және әйелдердің сенсорлы регби секцияларын ұйымдастырады. Клуб бұрынғыда Торпенесс қаласының жанында құрылған, ал 2015 жылы Алдебург қалалық әкімдігімен және Алдебург қауымдастық орталығымен бірлесіп жұмыс істеу үшін Алдебургке көшірілді.

Медиа

Жергілікті жаңалықтар мен теледидар бағдарламаларын BBC East және ITV Anglia ұсынады. Телевизия сигналдары Такольнестон теледидар таратушысынан және қаланың солтүстік-шығысында орналасқан жергілікті қайталағыш таратушыдан алынады. Жергілікті радиостанциялар: BBC Radio Suffolk, Heart East, Greatest Hits Radio Ipswich & Suffolk және Alde and Blyth Community Radio (ABC) – қауымдық радиостанция. Қалаға East Anglian Daily Times жергілікті газеті қызмет көрсетеді.

Басқа да ыңғайлы жағдайлар

Бұлардың ішінде Альдебург шағын ауруханасы (дәстүрлі ағылшын коттедждік ауруханасы), еріктілерге сүйенетін Альдебург кітапханасы және фильмдер мен мәдени шаралар ұйымдастыратын Альдебург кинотеатры бар.