Бельгия франкінің тарихы (1832-2002)

Кіріспе

Бельгияның валютасы 1832 жылдан 2002 жылға дейін Бельгия франкі (Belgische frank, , Belgischer Franken) – 1832 жылдан 2002 жылға дейін, еуро енгізілгенге дейін Бельгия Корольдігінің валютасы болды. Ол 100 бөлшекке бөлінді, олардың әрқайсысы голланд тілінде цент, француз тілінде сантим немесе неміс тілінде цент деп аталды.

Тарих

20 стуйверден тұратын гульден (гильдер) 15-19 ғасырларда Бельгияның валютасы болды, 1832 жылы Бельгия франкіне ауыстырылды. Оның құны 1581 жылдан 1816 жылға дейін Нидерланд Республикасының Бельгиядан бөлініп шыққан кезінде Голландия Республикасының гульденінен ерекшеленді. Бельгияда шығарылатын стандартты монеталар: 1618 жылдан бастап: 24,55 г таза күміспен жасалған патагон немесе Альбертусталер, құны 2,4 гульден немесе 48 стуйвер (немесе гульденге 10,23 г таза күміс). 1754 жылдан: 25,71 г таза күміспен жасалған кроненталер, құны 3,15 гульден валюта немесе 2,7 гульден айырбас (9,52 г таза күміс айырбас гульденіне). Француз күміс экуы 26,67 г күміспен 2,8 айырбас гульденге қабылданды. 1816 жылдан 1832 жылға дейін: Нидерланд Корольдігінің 9,613 г күмісті голланд гильдері. Француз франкының күмісі 4,5 г болды. Ол Бельгияға Наполеон соғыстары кезінде оның оккупациясынан кейін келді. Оның 1 франк = 0,4725 гульден (немесе 9,52 г күміс бір валютаға гульден, гульден валютасы жойылған) құны жоғары бағаланған Голландия гульденінің шығарылуына себеп болды, өйткені 20 франк 9,45 күміс гульден сатып алады, оны балқытып, 20,19 франк құнындағы 90,84 г таза күміс алуға болады. Нидерланд Корольдігінен тәуелсіздік алғаннан кейін, Бельгия Корольдігі 1832 жылы француз франкіне тең болатын Бельгия франкының пайдасына гульденді жойды. Люксембург 1854 жылы өзінің Люксембург франкын шығарғанға дейін француз және бельгия франктарын қолданды. Бельгия 1860 жылы купроникельден жасалған монеталарды енгізген алғашқы ел болды. 1940 жылы мамыр айында Бельгияны Германия басып алғаннан кейін франк 10 рейхспфеннигке бағасы бекітілді, 1940 жылы шілдеде 8 рейхспфеннигке дейін төмендетілді. 1944 жылы азаттыққа қол жеткізгеннен кейін франк Бреттон-Вудс жүйесіне кірді, бастапқы айырбас бағамы 5 қазанда 43,77 франк = АҚШ доллары болып белгіленді. Бұл 1946 жылы 43,8275-ке, содан кейін 1949 жылы қыркүйекте фунт стерлингтің құнсыздануынан кейін 50-ге өзгертілді. 1982 жылы бельгиялық франк қайтадан құнсыздандырылды. 10 басқа еуропалық валюталар сияқты, Бельгия/Люксембург франкы да 1999 жылдың 1 қаңтарында қолданыстан тоқтатылды, ол 1 EUR = 40,3399 BEF/LUF болып бекітілді, сондықтан бір франк 0,024789 € құнды болды. Ескі франк монеталары мен банкноттары 2002 жылдың 28 ақпанында заңды төлем құралы мәртебесін жоғалтты.

The gulden (guilder) of 20 stuivers was the currency of present day Belgium from the 15th to 19th centuries until its replacement in 1832 by the Belgian franc. Its value differed from the gulden of the Dutch Republic during the latter's separation from Belgium from 1581 to 1816. Standard coins issued in Belgium include:
From 1618: the patagon or Albertusthaler of 24.55 g fine silver, worth 2.4 gulden or 48 stuiver (or 10.23 g fine silver per gulden)
From 1754: the kronenthaler of 25.71 g fine silver, worth 3.15 gulden currency or 2.7 gulden of exchange (9.52 g silver per exchange gulden). The French silver écu of 26.67 g silver was also accepted for 2.8 exchange gulden. From 1816 to 1832: the Dutch guilder of 9.613 g silver of the United Kingdom of the Netherlands. The French franc of 4.5 g silver arrived in Belgium following its occupation during the Napoleonic Wars. Its equivalence of 1 franc = 0.4725 gulden (or 9.52 g silver per exchange gulden, with the gulden currency abolished) doomed the rollout of the higher valued Dutch guilder, since 20 francs can purchase 9.45 silver guilders which can be melted down to recover 90.84 g fine silver worth 20.19 francs. Following independence from the Kingdom of the Netherlands, the new Kingdom of Belgium abolished the gulden in 1832 in favor of the Belgian franc, which was equivalent to the French franc. Luxembourg used both French and Belgian francs until it issued its own Luxembourgish franc in 1854. Belgium was the first country to introduce coins made of cupronickel in 1860. Following Belgium's occupation by Germany in May 1940, the franc was fixed at a value of 10 Reichspfennige, reduced to 8 Reichspfennige in July 1940. Following liberation in 1944, the franc entered into the Bretton Woods system, with an initial exchange rate of 43.77 francs = US dollar set on 5 October. This was changed to 43.8275 in 1946 and then to 50 following the devaluation of sterling in September 1949. The Belgian franc was devalued again in 1982. Like 10 other European currencies, the Belgian/Luxembourgish franc ceased to exist on 1 January 1999, when it became fixed at 1 EUR= 40.3399 BEF/LUF, thus a franc was worth €0.024789. Old franc coins and notes lost their legal tender status on 28 February 2002.

Тіл

Үш ресми тілі бар ел болғанымен, Бельгия монеталарында көбінесе француз және фламанд голланд тілдерінде мәтін болады, кейде монета қай аймақты бейнелеуге арналған түріне немесе уақыт кезеңіне қарай біреуі немесе екіншісі көрсетіледі. 20-ғасырдың соңында шыққан монеталарда мәтін көбінесе екі түрге бөлінеді: фламандтық монеталарда België және Frank, ал француздық монеталарда Belgique және Franc(s) деп жазылады. Алғашқыда валюта тек француз тілінде болған. 1886 жылдан бастап, кейбір бельгиялық монеталарда голланд тілінде де жазулар пайда болды. Кейінірек шыққан монеталарда екі тілде де жазулар кездеседі. Егер екі тіл бір монетаның екі жағында орналасса, онда екі нұсқасы шығарылды: біреуінде голланд тілі сол жақта, француз тілі оң жақта, ал екіншісінде керісінше. Банкноттар 1887 жылдан бастап екі тілде шығарылды.

+ 1 АҚШ долларының құны, 1 қаңтар 1971 1975 1980 1985 1990 1995 2000 2001, 12.01 49.64 35.48 28.02 63.45 35.45 31.54 39.82 45.26

Монеталар

1832 және 1834 жылдар аралығында мыстан жасалған 1, 2, 5 және 10 цент, күмістен жасалған 1/4, 1/2, 1, 2 және 5 франк, ал алтыннан жасалған 20 және 40 франк монеталары енгізілді. Алғашқы бір және екі цент монеталарының кейбіреулері голландтық бір және жарты цент монеталарының үстіне соғылған. 40 франк 1841 жылдан кейін шығарылмады, ал күміс 2 1/2 франк және алтын 10 және 25 франк 1848 және 1850 жылдар аралығында шығарылды. 1852 жылы 1/4 франк күміс 20 центпен алмастырылды. 1860 жылы купро-никель 20 цент енгізілді, содан кейін 1861 жылы купро-никель 5 және 10 цент енгізілді. Күміс 5 франк 1876 жылы тоқтатылды. 1901-1908 жылдар аралығында 5, 10 және 25 цент монеталары, тесілген купро-никель монеталары шығарылды. 1914 жылы 1 цент пен барлық күміс және алтын монеталар шығарылмай қалды. 1918 жылы неміс оккупацияланған аймақта 5, 10 және 25 центтік мырыш, содан кейін тесілген 50 центтік мырыш енгізілді. 2 центтің шығарылуы 1919 жылы тоқтатылды. 1922 және 1923 жылдары "Good For" (французша "Bon pour", голландша "Goed Voor") деген мәтіні бар 50 цент және 1 және 2 франк монеталары енгізілді. Бұлардың бедерінде Меркурий құдайы бейнеленген. 1930 жылы 5 және 10 цент монеталарында никельді мыспен алмастырылды, содан кейін 1938 жылы 25 цент монеталары шығарылды. Никельді 5 және 20 франк 1930 және 1931 жылдары, содан кейін күміс 20 франк 1933 жылы және 50 франк 1939 жылы енгізілді. 1938 жылы 5 франк мөлшері кішірейтіліп, 1 франкпен бірге арыстан мен геральдикалық қаруды бейнелеу үшін қайта жобаланды. 1940 жылы неміс оккупациясының салдарынан күміс монеталар шығару тоқтатылды. 1941 жылы мырыш 5, 10 және 25 цент, 1 және 5 франк монеталарында барлық басқа металдарды алмастырды. 1944 жылы одақтастар Филадельфия монетаханасында 1943 жылғы болат цент үшін қалған планшеттерді пайдаланып, 25 миллион 2 франк монетасын соқты. 1948 жылы купро-никель 5 франк және күміс 50 және 100 франк шығарылды, содан кейін 1949 жылы күміс 20 франк және 1950 жылы купро-никель 1 франк шығарылды. Бұл монеталарда классикалық аллегориялық суреттер бейнеленген. 1952 жылы қоладан шахташы мен фонарь бейнеленген 20 және 50 цент монеталары соғылды. Осы монеталардың шығарылу мерзімі әртүрлі болғанымен, олар айналымға бірнеше жыл аралығында ғана шығарылды. Күміс монеталар 1955 жылдан кейін шығарылмай қалды. 1964 жылы 20 центтің орнына 25 центтік купро-никель монетасы шығарылды. 25 цент монеталар кейін 1975 жылы тоқтатылды. Король Бадуин бейнеленген 10 франк никель 1969 жылы енгізілді (1979 жылға дейін ғана соғылды), содан кейін 1980 жылы 20 франк никель қола және 1987 жылы 50 франк никель, олардың барлығы 10 франк монетасынан басқа сәйкес банкноттарды алмастырды. Алюминийлі қола 1986 жылы 5 франкқа арналған купро-никельді алмастырды, ал 1988 жылы 1 франкқа арналған купро-никельді алмастырды, ол да айтарлықтай кішірейтілді. Бұл өзгерістер жалпы монеталардың біртіндеп жаңғыртылуымен сәйкес келді, ал ескі шығарылымдар соғыстан кейінгі алғашқы жылдары болған жағдайға ұқсас айналымнан біртіндеп шығарылды. Жаңа дизайнды автоматтар мен көру қабілеті нашар адамдар да жақсырақ тани алды. 1994 жылы 50 центтен басқа барлық монеталардың дизайны өзгертілді, Бадуиннің суретін алмастырған король Альберт II бейнеленген бірыңғай дизайнмен. Бұл серия 2000 жылдан кейін тоқтатылды. Монеталар 2004 жылы айырбасталмайды.

Between 1832 and 1834, copper 1, 2, 5 and 10 centime, silver 1/4, 1/2, 1, 2 and 5 franc, and gold 20 and 40 franc coins were introduced. Some of the early 1 and 2 centimes were struck over Dutch 1/2 and 1 cent coins. The 40 franc was not issued after 1841, whilst silver 2 1/2 francs and gold 10 and 25 francs were issued between 1848 and 1850. Silver 20 centimes replaced the 1/4 franc in 1852. In 1860, cupro nickel 20 centimes were introduced, followed by cupro nickel 5 and 10 centimes in 1861. The silver 5 franc was discontinued in 1876. Between 1901 and 1908, holed, cupro nickel 5, 10 and 25 centime coins were introduced. In 1914, production of the 1 centime and all silver and gold coins ceased. Zinc 5, 10 and 25 centimes were introduced in the German occupied zone, followed by holed, zinc 50 centimes in 1918. Production of 2 centimes ended in 1919. In 1922 and 1923, nickel 50 centime and 1 and 2 franc coins were introduced bearing the text Good For (Bon pour in French, Goed Voor in Dutch). These featured the god Mercury. Nickel brass replaced cupro nickel in the 5 and 10 centimes in 1930, followed by the 25 centime in 1938. Nickel 5 and 20 francs were introduced in 1930 and 1931, respectively, followed by silver 20 francs in 1933 and 50 francs in 1939. In 1938 the 5 franc was reduced in size and redesigned along with the 1 franc to depict a lion and heraldic arms. As a consequence of the German occupation in 1940, the silver coinage was discontinued. In 1941, zinc replaced all other metals in the 5, 10 and 25 centimes, and 1 and 5 francs. In 1944 the Allies minted 25 million 2 franc coins at the Philadelphia Mint using leftover planchets for the 1943 steel cent. In 1948, cupro nickel 5 francs and silver 50 and 100 francs were produced, followed by silver 20 francs in 1949 and cupro nickel 1 franc in 1950. These coins depicted classical allegoric figures. Bronze 20 and 50 centimes featuring a miner and lantern were minted in 1952. Despite the widely varied dates these coins were issued into circulation only a few years apart as part of a broader currency reform. The silver coinage ceased production after 1955. Cupro nickel 25 centime coins replaced the 20 centime in 1964. The 25 centime coins were later discontinued in 1975. Nickel 10 francs depicting King Baudouin were introduced in 1969 (only struck until 1979), followed by nickel bronze 20 francs in 1980 and nickel 50 francs in 1987, all of which — bar the 10 Franc coin — replaced the corresponding banknotes. Aluminium bronze replaced cupro nickel in the 5 franc in 1986, whilst nickel plated iron replaced cupro nickel in the 1 franc in 1988, which was also significantly reduced in size. These changes coincided with a gradual modernization of the general coinage while older issues were gradually pulled from circulation, similar to what took place during the early postwar years. The new designs were also more identifiable to vending machines and the visually impaired. 1994 saw a redesign of all denominations but the 50 centimes, with a uniform design featuring King Albert II replacing the image of Baudouin. This series ceased production after 2000. Coins ceased to be convertible in 2004. Circulating Coins Image Value € equivalent Diameter Weight Composition Obverse Reverse First Minted Obsolete 25 centimes 0.62 cent 16 mm 2.00 g Cu : 75% Ni : 25% Crown and letter B Value 1964 1980 50 centimes 1.24 cent 19 mm 2.75 g Cu : 95% Sn : 3% Zn : 3% A Miner and lampCrown and value 1952 2002 1 franc 2.48 cent 21 mm 4.00 g Cu : 75% Ni : 25% Ceres' head Crown, branch and value 1950 1988 18 mm 2.75 g Fe : 94% Ni : 6% King Baudouin Crown and value 1988 2002 King Albert II Value 1994 5 francs 12.39 cent 24 mm 6.00 g Cu : 75% Ni : 25% Ceres' head Crown, branch and value 1948 1988 5.50 g Cu : 92% Al : 6% Ni : 2% King Baudouin Value 1986 2002 King Albert II Value 1994 10 francs 24.79 cent 27 mm 8.00 g Ni : 100% King Baudouin Coat of arms of Belgium 1969 1985 20 francs 49.58 cent 25.65 mm 8.50 g Cu : 92% Ni : 6% Al : 2% King Baudouin Leaves and value 1980 2002 King Albert II Value 1994 50 francs €1.24 22.75 mm 7.00 g Ni : 100% King Baudouin Value 1987 2002 King Albert II Value 1994

Айналымдағы монеталар
Суреті
Құны
€ эквиваленті
Диаметрі
Салмағы
Құрамы
Оберісі
Бірінші рет соғылған
Ескірген
25 цент
0.62 цент
16 мм
2.00 г
Cu: 75%
Ni: 25%
Тақ және әріп B
Құны
1964
1980
50 цент
1.24 цент
19 мм
2.75 г
Cu: 95%
Sn 3%
Zn: 3%
Шахташы және шам
Тақ және құны
1952
2002
1 франк
2.48 цент
21 мм
4.00 г
Cu: 75%
Ni: 25%
Церера бас
Тақ, бұтақ және құны
1950
1988
18 мм
2.75 г
Fe: 94%
Ni: 6%
Бадуин патша
Тақ және құны
1988
2002
Король Альберт II
Құны
1994
5 франк
12.39
24 мм
6.00 г
Cu: 75%
Ni: 25%
Церера бас
Тақ және құны
1948
1988
5.50 г
Cu: 92%
Al: 6%
Ni: 2%
Бадуин патша
Құны
2002
1986
1994
10 франк
24.79 цент
27 мм
8.00 г
Ni: 100%
Бадуин патша
Бельгияның қарулы белгісі
1969
1985
20 франк
49.58 цент
25.65 мм
8.50 г
Cu: 92%
Ni: 6%
Al: 2%
Бадуин патша
Жапырақтар және құны
1980
2002
Король Альберт II
Құны
1994
50 франк
€1.24
22.75 мм
7.00 г
Ni: 100%
Бадуин патша
Құны
1987
2002
Король Альберт II
Құны
1994

Люксембург франкінің Бельгияда қолданылуы

1944 және 2002 жылдар аралығында 1 Люксембург франкы 1 Бельгия франкына тең болды. Екі франк та екі елде де қолданыстағы заңды валюта еді. Бірақ Бельгиядағы дүкеншілер Люксембург банкноттарымен төлемді жиі қабылдамайтын, себебі олар білмегендіктен немесе басқа клиенттері оны қабылдамайды деп қорқып (қайта, білмегендіктен немесе оны кейін төлем ретінде қабылдамаудан қорқып), банкноттың құнын алу үшін банкке барып қиындыққа түсуге мәжбүр болды.