Эмиль Арман: Француз жекешіл анархисінің өмірі мен шығармалары

Кіріспе

Француздық индивидуалист анархист (1872–1962)

Эмиль Арман (26 наурыз 1872 – 19 ақпан 1963), Эрнест Люсьен Жуин Арманның псевдонимі, 20-шы ғасырдың басындағы ықпалды француз индивидуалист анархисі, сонымен қатар еркін махаббат/полиамория, өзіндік қауымдастық және пацифист/антимилитарист жазушы, үгітші және белсенді болған. Ол анархистік басылымдар L'Ère nouvelle (1901–1911), L'Anarchie, L'En Dehors (1922–1939) және L'Unique (1945–1953) үшін жазып, редакциялаған.

Өмір және белсенділік

Арман «La Misère», «L'Universel» және «Le Cri de révolte» сияқты анархистік және пацифистік журналдарда қызмет етті. 1901 жылы ол Мари Кугельмен (1906 жылға дейін оның серігі) бірге «L'Ère nouvelle» журналын құрды, ол бастапқыда христиандық анархизмді ұстанды. 1908 жылы «Qu'est ce qu'un anarchiste» атты кітабын жариялады. 1911 жылы ол Дениз Ругеоға үйленді, ол оған қаржылай көмектесті, соның арқасында ол өзінің белсенділігіне назар аудара алды. 1922 жылдан бастап ол 17 жыл бойы «L'En Dehors» журналын шығарды. Сонымен қатар ол түрмеде жазылған өлеңдер, «L'Initiation individualiste anarchiste» (1923) және «La révolution sexuelle et la camaraderie amoureuse» (1934) атты кітаптарды жазды. 1931 жылы «Мемлекетсіз және биліксіз қоғамдық өмірдің жолдары. Тарих арқылы экономикалық және жыныстық тәжірибелер» атты еңбегінде әр түрлі кезеңдердегі анархистік және анархистік емес қауымдастықтарды ұсынды. Онда ол бұл тәжірибелердің қарсылық көрсету мен іс арқылы насихаттаудың жолдары екенін дәлелдеді. Анархистік ортадағы пікірталас кезінде ол Хосе Элизальденің көмегімен Эсперантодан гөрі Идо тілін қорғады. Ол сонымен қатар америкалық Бенджамин Таккер және француз Хан Райнер сияқты сол кездегі маңызды индивидуалистік анархистермен тығыз байланыс ұстады. 1963 жылдың 19 ақпанында Руан қаласында қайтыс болды. Ол индивидуалисттің «қазіргі заманға сүйенетін» адам екенін және «жаман ойлау мен логикаға қайшы келіп, өзінің болмысын немесе иелігін бірден ұнамайтын жағдайдың келуіне құрбан етуді ойлап табуға болмайтынын» айтты. Макс Штирнердің ықпалымен ол күнделікті өмірде өзінің жолдары мен қалауларына сәйкес өмір сүру үшін әлеуметтік конвенцияларды, догмаларды және келісімдерді эгоистикалық түрде жоққа шығарды, өйткені ол анархизмді өмір сүру және тәжірибе жолы ретінде қарастырды. Осылайша ол «Анархистік индивидуалист өзін-өзі қайта жаңғыртуға, өзінің көзқарасын бөлісетін және авторитаризмді қуған жағдайды орнатуға мүмкіндік беретін басқа адамдарда өз рухын жалғастыруға бейім. Бұл тілек, бұл ерік, өмір сүру үшін ғана емес, сонымен қатар өзін-өзі қайта жаңғырту үшін, біз оны «әрекет» деп атаймыз». Гедонистік индивидуализмді жақтаған кезде ол былай деді: <blockquote>«(Charles) Fourier оны анық көрді, ол өзінің шынымен салтанатты сөзін айтқанда "құмарлықтарды пайдалану". Ақылды адам пайдаланады; тек ақылсыз ғана басып, қинауға тырысады. "Өз құмарлықтарыңды пайдалан" деуге болады, бірақ кімнің пайдасына? Өз пайдасы үшін, өзін "көбірек тірі" адам етіп, яғни өмірдің көптеген сезімдеріне көбірек ашық болу үшін. Өмірдің бақыты! Өмірді құрметпен қараудың, "біреулер не айтады" деген қорқыныш пен уәде-шармандарға мән бермейтін адам үшін өмір әдемі. Біздің индивидуализміміз – бұл зираттағы индивидуализм емес, қайғы мен көлеңкеге толы, ауырсыну мен азапқа құрылған индивидуализм емес. Біздің жеке басымыз бақыттың жаратылысы, бізде де, бізден тыс та. Біз бақытты мүмкін болатын кез келген жерден табуды қалаймыз, ізденуші, табушы, жүзеге асырушы ретіндегі әлеуетіміздің арқасында». Ең бастысы, ол жыныстық және махаббат мәселелерінде плюрализмді жақтады, онда «бір жерде жыныстық одақ пен отбасы, екінші жерде бостандық немесе еркек-еркек қатынасы» болуы мүмкін. Ди Джованни екеуі қарым-қатынасты бастаған кезде әлі үйленген болатын. «Хат «L'En Dehors» журналында 1929 жылдың 20 қаңтарында «Тәжірибе» деген атпен, Е. Арманның жауабымен бірге жарияланды». Арманд Скарфоға: «Жоғарыдағы, сенің не істеп жатқаның туралы маған жібергеніңде менің пікірімнің маңызы аз. Сіз анархистік өмір туралы жеке көзқарасыңызға толықтай келісесіз бе, жоқ па? Егер солай болса, онда басқалардың сөзіне, қорлауына мән бермей, өз жолыңызбен жүре беріңіз. Сіздің мінез-құлқыңызға ешкімнің де үкім шығаруға құқығы жоқ, тіпті досыңыздың әйелі осы қатынастарға қарсы болса да. Анархистпен (немесе керісінше) біріккен әрбір әйел оған ешқандай билік жүргізбеу немесе одан ешқандай билікті қабылдамау керектігін жақсы біледі».</blockquote>

Armand collaborated in anarchist and pacifist journals such as La Misère, L'Universel and Le Cri de révolte. In 1901, he established with Marie Kugel (his companion until 1906) the journal L'Ère nouvelle, which initially adhered to Christian anarchism. In 1908 he published the book Qu'est ce qu'un anarchiste. In 1911 he married Denise Rougeault who helped him financially and with this he was able to concentrate on his activism. From 1922 on he published the magazine L'En Dehors which lasted around 17 years. At the same time he wrote Poésies composées en prison, l'Initiation individualiste anarchiste (1923) and La révolution sexuelle et la camaraderie amoureuse (1934). In 1931 he published "Ways of communal life without state and authority. Economic and sexual experiences through history" in which he presented intentional communities anarchist and non anarchist from different times. In it he argued that these experiments were ways of resistance and propaganda by the deed of the possibility of living differently according to affinity groups will. On the debate within anarchist circles he defended the Ido constructed language over Esperanto with the help of José Elizalde. He also maintained a fluid contact with important individualist anarchists of the time such as the American Benjamin Tucker and the French Han Ryner. He died on 19 February 1963, in Rouen. He says the individualist is "a presentist" and "he could not, without bad reasoning and illogic, think of sacrificing his being, or his having, to the coming of a state of things he will not immediately enjoy". From the influence of Max Stirner he embraces egoistical denial of social conventions, dogmas and accords in order to live in accord to one's own ways and desires in daily life since he emphasized anarchism as a way of life and practice. In this way he manifests "So the anarchist individualist tends to reproduce himself, to perpetuate his spirit in other individuals who will share his views and who will make it possible for a state of affairs to be established from which authoritarianism has been banished. It is this desire, this will, not only to live, but also to reproduce oneself, which we shall call "activity" ".</blockquote>

A hedonistic individualism is advocated when he manifests that <blockquote>"(Charles) Fourier saw it clearly when he launched his truly majestic expression of “the utilization of the passions”. A reasonable being utilizes; only the senseless suppress and mutilate. “Utilize one’s own passions” yes, but for whose benefit? For one’s own benefit, to make one’s self someone “more alive”, that is, more open to the multiple sensations that life offers. The happiness of living! Life is beautiful for whoever goes beyond the borders of conventional existence, whoever evades the hell of industrialism and commercialism, whoever rejects the stink of the alleys and taverns. Life is beautiful for whoever constructs it without care for the restrictions of respectability, of the fear of “what they’ll say” or of the gossips Our individualism is not an individualism of the graveyard, an individualism of sadness and of shadow, an individualism of pain and suffering. Our individualism is a creator of happiness, in us and outside of us. We want to find happiness wherever it is possible, thanks to our potential as seekers, discoverers, realizers.". Above all he advocated a pluralism in sex and love matters in which one could find "Here sexual union and family, there freedom or promiscuity". Di Giovanni was still married when they began the relationship. "The letter was published in L'En Dehors" on 20 January 1929 under the title "'An Experience', together with the reply from E. Armand". Armand replied to Scarfó, "Comrade: My opinion matters little in this matter you send me about what you are doing. Are you or are you not intimately in accord with your personal conception of the anarchist life? If you are, then ignore the comments and insults of others and carry on following your own path. No one has the right to judge your way of conducting yourself, even if it were the case that your friend's wife be hostile to these relations. Every woman united to an anarchist (or vice versa), knows very well that she should not exercise on him, or accept from him, domination of any kind."