Кіріспе
Американдық жазушы
Ана Кастильо (15 маусым 1953 жылы туған) – чикана романының авторы, ақын, әңгімелер жазушы, эссеші, редактор, драматург, аудармашы және тәуелсіз ғалым. Чикана тәжірибесіндегі жетекші дауыстардың бірі саналатын Кастильо латыналық романист ретіндегі эксперименталды стилімен және Xicanisma деп аталатын чикана феминизміне жасаған үлесімен танымал. Оның туындылары қалыптасқан ауызша және әдеби дәстүрлерге негізделген өткір және құштарлықпен әлеуметтік-саяси пікірлерді ұсынады. Кастильоның нәсіл және гендерлік мәселелерге деген қызығушылығы оның жазушылық жолы бойына көрінеді. Оның "Сапогония" романы 1990 жылы "Нью-Йорк Таймс" журналының жылдық ең үздік кітаптарының бірі деп танылды, ал "Құдайдан алыс" кітабы 1993 жылы осы журналдың жылдық ең үздік кітаптарының бірі атанды. Ол өнер мен әдебиет журналының редакторы. Кастильо ДеПол университетінде алғашқы Сор Хуана Инес де ла Круз атындағы профессорлық қызметін атқарды. Ол өзінің алғашқы романы "The Mixquiahuala Letters" үшін 1987 жылы Колумбтан бұрынғы қорынан американдық кітап сыйлығын, Карл Сандбург сыйлығын, Таулар мен жазықтар кітап сатушылар сыйлығын, Ұлттық өнер кеңесінен фикция және поэзия саласындағы стипендияны және 1998 жылы Чикагодағы Мексикалық өнер орталығы мұражайының Сор Хуана жетістіктері сыйлығын алды.
Өмір және мансап
Кастильо 1953 жылы Чикагода дүниеге келді, Реймонд пен Рейчел Роша Кастильоның қызы. Оның анасы мексикалық индейканың ұрпағы, ал әкесі 1933 жылы Чикагода туған. Ол Джонс коммерциялық орта мектебі мен Чикаго қалалық колледжін бітіргеннен кейін, Солтүстік-Шығыс Иллинойс университетінде орта білім беру мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды. Ол «xicanisma» терминін Чикана феминизмін білдіру үшін, қоғамда Чикана болудің саясатын түсіндіру үшін және Чикана феминизмінің Чикана тәжірибесіндегі қарама-қарсылықтарға, мысалы, гетеросексуалды/гомосексуалды, ақ/қара жіктелуіне қарсы тұруын көрсету үшін пайдаланады. Кастильо былай деп жазады: «Xicanisma – мәдениетіміз бен тарихымызда терең тамырланған өзара байланыстылығымызды әрдайым сезіну. Xicanisma әлемде өзімізді түсінудің бір жолы болғанымен, ол мексикалық тегі немесе әйелдерге де көмектесе алады. Ол икемді, өзгеріске қарсы емес, екіұштылыққа емес, тұтастыққа негізделген. Ер адамдар бізге қарсы емес, қарсыластар емес, біздің «басқамыз» емес». Ол былай деп жазады: «Чикана әдебиеті – АҚШ Солтүстік Америка әдебиетінің бір бөлігі ретінде біз, Чиканалар, қабылдайтын және анықтайтын нәрсе. Бұл әдебиет біздің шындығымызға, шындыққа деген қабылдауымызға және мексикалық, латын американдық немесе мексикалық текті әйелдер ретінде АҚШ-тағы қоғамға деген көзқарасымызға қатысты». Кастильо Чиканалар гомофобия, расизм, сексизм және таптық жіктелу сияқты қысымның түрлі формаларымен күресуі керек екенін, ал Чикана феминизмі Чиканалардың әртүрлі тәжірибелерін мойындауы керек екенін айтады. Оның жазуларында сиқырлы реализмнің ықпалы көрінеді. Оның көптеген шығармалары, соның ішінде өлеңдері испан тіліне аударылған. Ол Los Angeles Times және Salon сияқты басылымдарға мақалалар мен эсселер де жазды. Кастильо – өнер және әдеби журнал «La Tolteca» редакторы. 1999 жылы ол Sun Times газетінің ұйымдастыруымен өткен «Ғасырдың ең ұлы чикаголықтары» номинациясына іліккен. Оның шығармалары әртүрлі тәжірибелер арқылы біз ашатын мағынаны және түйсіктерді жеткізеді. Оның «Әйелдер көтеріліске бармайды» атты өлеңі әйелдіктің ауыр сынақтарын зерттейді, бірақ Кастильо осы өлеңнің жолдарын өзінің «қарсылығы мен бас тартуы» (өлеңнің 49-50 жолдары) ретінде пайдаланады. Ол поэзиясында испан және ағылшын тілдерін жиі араластырады, мысалы, «Мен мүмкін емес нәрсені сұраймын» атты өлеңдер жинағында. Ол құратын тілдердің қосындысы поэтикалық және лирикалық, бір тілді екіншісіне қызығушылық тудыру үшін қолданады, бұзылған «спанглиш» тілінен өзгеше.
Романдар
Миккиауала хаттары. Бинггемтон, Нью-Йорк: "Bilingual Press/Editorial Bilingue", 1986 жыл. Сапогония: 3/8 өлшеміндегі анти-романтика. Темпе, Аризона: "Bilingual Press/Editorial Bilingüe", 1990 жыл. Құдайдан алыс. Нью-Йорк: У. У. Нортон, 1993 жыл. Сүйіспеншілігімді пияз қабығындай қабыста. Нью-Йорк: "Doubleday", 1999 жыл. Менің қызым, менің ұлым, бүркіт және көгершін: ацтек әні. Нью-Йорк: "Dutton Books", 2000 жыл. Акварельді әйелдер, түссіз ерлер: өлеңмен жазылған роман. Виллимантик, Коннектикут: "Curbstone Press", 2005 жыл. Маған бер. Нью-Йорк: "Feminist Press", 2014 жыл. Қорғаушылар. Нью-Йорк: "Random House", 2007 жыл.
Қорытынды
"Құтқарушылар" – Кастильоның ең танымал туындыларының бірі. Нью-Мексико тұрғыны ретінде, ол шекара маңындағы саяси, әлеуметтік және мәдени мәселелерге тікелей куә болды. "Құтқарушылар" – жақсы өмір іздеп, "el otro lado" артына өтпек болған бейкүнә адамдарға тиесілі қайғылы оқиғалар туралы повесть, Кастильо айтқандай. Бұл – Регинаның Техас штатының Эль-Пасо қаласында күйеуінің інісі Габоны тәрбиелеу туралы оқиға. Регинаның ағасы Рафа Габоның анасы Хименамен бірге Мексикаға қайта оралады. Олар бірге шекараны кешіп өтуге тырысқанда, Химена мен Рафа ажырасып қалады. Біраз уақыттан кейін Хименаның денесі табылса, оның денесін қиып-жонынан жараланған, мүшелері алынып тасталған. Габоның әкесі Рафа шекараны кешіп өтуге тырысқаннан кейін жоғалып кеткен соң, Регина мен Габо жұбаныш іздеп, сыныптастары мен әріптестерінен қолдау күтеді. Габо өте діншіл, өскенде дін қызметкері болуды армандайды. Ол жоғары моральды қағидаларды ұстанатын, АҚШ шекарасының сол жағында бақытты өмір сүруді аңсаған үздік оқушы. Ең жаман нәрсені ойлағанда, ол әкесінің ізін табуға көмектеседі деп үміттенеді және "Лос Паломинос" деген топқа қосылады. Регина болса әріптесі Мигельмен және оның әкесі Милтонмен бірігіп жұмыс істейді. Мигельдің бұрынғы әйелі ұрланғанда, барлық кейіпкерлер жоғалған жақындарын табу үшін бірігеді. Соңында Мигель бұрынғы әйелін тірі табады, оны "Кішкентай Жаз" (Tiny Tears) атты адаммен бірге табады, екеуі де қиын жағдайда болады. Ал Регина мен Габоның ең жаман жағдай орын алатынына сенгендері расталды, Рафа "Лос Паломинос" тобына тиесілі үйден өлген күйде табылса, сол түні Габоны "Лос Паломинос" мүшесі, әкесін іздеуге көмектескен "Кішкентай Жаз" өлтіреді.
The Guardians is a story about Regina, who is raising her nephew, Gabo in El Paso, Texas. Regina's brother, Rafa, crosses back to Mexico to be with Gabo's mother, Ximena. When they attempt to cross the border together, Ximena and Rafa were separated. Soon after, Ximena's body was found and she was mutilated with her organs removed. When Gabo’s father, Rafa, has gone missing after attempting to cross the border, Regina and Gabo seek solace in their own ways and support from classmates and colleagues. Gabo is very religious, and aspires to be a priest when he is older. He is a top student who embodies high morals and yearns to live a happy life on the U. S. side of the border. When his thoughts think the worst, he gets involved with a gang, Los Palominos, in hopes that they can help find his missing father. On Regina’s end, she teams up with a colleague Miguel and his grandfather, Milton. When Miguel’s ex wife is kidnapped, all characters team up to find their missing loved ones. In the end, Miguel finds his ex wife alive who was also found with Tiny Tears, and both were in dire shape. On the other hand, Regina and Gabo’s instincts that the worst occurred, came true, as Rafa was found dead in a house belonging to Los Palominos. That same night, Gabo was killed by Los Palominos member, Tiny Tears, who was initially helping Gabo in his quest to find his father.
Талдау
Кастильоның роман туралы жазуы түйсікті, бірақ шығармашылықпен түсіндіріледі, сонымен қатар оқырмандарды шекарадағы ағымдағы оқиғалардан хабардар ету міндетін әрқашан есінде сақтайды. Бұл роман мексикалық иммигранттар үшін шекараның екі жағындағы өмірдің шындығын ашады. Бір жағынан, көптеген адамдар мен отбасылар АҚШ-қа жақсы білім алу және жақсы жұмыс табу үшін көшіп келеді. Керісінше, көптеген мигранттар үшін Америка Құрама Штаттары үйдей сезілмейді және отбасы мүшелерімен қайта қосылуға ұмтылады. Олар қайда жататындары мен мүмкіндіктері арасында тартысқа түседі. Рафаның шекарадан өткеннен кейін Мексикаға қайта оралуының себебі де осы. «Картель» деп аталатын қылмыстық ұйымдар шекара арқылы түрлі тауарларды контрабандалайды. Картель мүшелері мигранттарды адам ретінде емес, өздерінің көптеген контрабандалық операцияларының бір бөлігі ретінде қарастырады. Мексикада мигранттар өздігінен шекараны кесіп өте алмайды. АҚШ шекараны әскерилендіріп, қауіпті аймаққа айналдырды. Осының салдарынан, адам саудасымен айналысатын қылмыстық ұйымдар осы мүмкіндікті пайдаланып, шекара арқылы адам саудасын табысты бизнеске айналдырды. Олар өздері өту үшін «койотқа» ақы төлеуі керек. Өздері өткелі келсе, шекаралық аймақтарды «иеленген» қылмыстық ұйымдар мен есірткі сатушылардан қатаң жаза алады. Нәтижесінде, осы қылмыстық әрекеттер шекараға жақын қалалар мен қауымдастықтардың экономикасына жасырын түрде еніп кетті. Сондықтан Габо мен Реджина ең жаман нәрсені күтіп, ақпаратты табуға болатын картельмен байланыс табу оңай болды. Әкесі Мильтон Рафаны іздеу үшін итімен көшеде жүріп, жаяу жүргіншілерден сұрақ қояды. Бұл мысалдар шекарадағы отбасылар үшін осындай жағдайлардың қалыпты екенін көрсетеді.
Әйелдерге қарсы зорлық-зомбылық
Кастильо шекаралық қалаларда тұратын адамдарға жасалатын қылмыстарды, әсіресе әйелдерге қарсы қылмыстарды талқылайды. Хименаның өлімі, Мигельдің бұрынғы әйелінің қашқындалуы және Кішкентай Жастың өмірбаяны – барлығы әйелдерге қарсы шекаралық зорлық-зомбылықтың мысалы. Әйелдер шекараны кезіп өтетін кезде, сексуалдық зорлық-зомбылық жиі кездеседі. Бұрыннан осал жағдайда болатын олардың мүмкіндіктерін адамдар мен картель мүшелері пайдаланады. Осының салдарынан шекара маңында тұратын әйелдер немесе шекарадан өтуге тырысатын иммигранттар осы зорлық-зомбылыққа ұшырайды. Бұндай қылмыстар сонымен қатар психологиялық әсер етеді, бұл ой-өрісін шатастыруы немесе мінез-құлқына әсер етуі мүмкін. "Құтқарушылар" романында Кішкентай Жастың өміріндегі бос орындарды толтыру үшін отбасы мен басқа да байланыстарды іздеуі, зорлық-зомбылықтың салдарынан туындаған құштарлық. Осы себепті ол Лос-Паломиносқа қосылып, қылмыстық ортада отбасы іздейді.
Чикано мәдениеті
Кастильо тек қана кең таралған қорқынышты оқиғаларды ғана емес, сонымен қатар мексикалық болудың және АҚШ-та өмір сүрудің мәдени ерекшеліктерін де қарастырады. Мұны көрсету үшін Кастильо Регинаның шекараның екі жағындағы өмірін ерекше атап көрсетеді. Бір жағынан, Регина көптеген мексикалықтар мен көшпенділер бастан өткерген қиындықтарды – егін жинау сияқты, дене күшіне салмақ түсіретін қажырлы еңбектерді – өзі де бастан өткерді. Алайда, ол көшіп келіп, мұғалімнің көмекшісі болып жұмыс істегеннен кейін, бұрынғы достарымен бір жағдайда болмайды. Адам осы жаңа тәжірибені бойына сіңіріп, өзінен бастау алған жер мен жаңа өмір салты арасында қайшылық сезінуі мүмкін. Соның салдарынан кейбіреулерде сатқындық, ал енді біреулерде оқшаулану сезімі тууы мүмкін. Ал басқалары өткен оқиғаларды еске түсіріп, жақындарының әңгімелерін сақтап, күш-қуат табады. Регина үшін мұғалімнің көмекшісі болу – жаңа серпіліс, бірақ оның ағасы Рафа сияқты адамдар мен олардың жағдайы оның есінде мәңгі сақталады.
Қисса жинақтары
Сүйікті жігіттер. Нью-Йорк: W. W. Norton, 1996.
Шығармашылық емес
қара көгершін: мама, ми'жо және мен. Нью-Йорк қаласы: Нью-Йорк қалалық университетінің феминисттік баспасөзі, 2016. (жұмсақ мұқаба) Түс көрушілердің қырғыны: Xicanisma тақырыбындағы эсселер. Альбукерки: Нью-Мексико университетінің баспасы, 1994.
Massacre of the Dreamers: Essays on Xicanisma. Albuquerque: University of New Mexico Press, 1994.
Аудармалар
Осы көпір, менің артым: Америка Құрама Штаттарындағы үшінші әлем әйелдерінің дауыстары (Норма Аларконмен бірге). Сан-Франциско: "Изм пресс", 1988 жыл. (Черри Морага өңдеген "Менің артымда тұрған көпір: Радикалды түсті әйелдердің жазбалары" кітабының испан тіліне аудармасы.)
Бас редактор ретінде
Латын американдық әйелдердің сексуалдылығы (Норма Аларкон және Черри Морагамен бірге редактор). Беркли: "Third Woman Press" баспасы, 1993. Американың құдайы: Гвадалупа шеңберінен жазбалар / La Diosa de las Américas: Escritos Sobre la Virgen de Guadalupe (редактор). Нью-Йорк: "Riverhead Books" баспасы, 1996.
Кітаптар қоры
https://faculty. ucmerced. edu/mmartin rodriguez/index files/vhCastilloAna. htm
Журнал мақалалары
Кастильоның "Бура, мен", "Бура достықты жазалаумен шатастырады" және "Дос бураға сабақ беру үшін қайта оралады". Авторы: Руис Веласко, Крис; Explicator, 2007 жылғы қыс; 65 (2): 121–24. "Мұңайғандардың жалбарынуы": Ана Кастильоның "Құдайдан алыс" шығармасындағы Ұжымдық әрекет және түсірілген реализм. Авторы: Каминеро Сантанжело, Марта; Tulsa Studies in Women's Literature, 2005 жылғы көктем; 24 (1): 81–103. Шекарадағы зорлық: Ана Кастильо романдарының үй кеңістігін кесіп өту. Авторы: Джонсон, Келли Лион; Frontiers: Әйелдер зерттеулері журналы, 2004; 25 (1): 39–58. Ана Кастильоның "Құдайдан алыс" шығармасындағы әдеби синкретизм. Авторы: Аларкон, Дэниел Купер; Латын Америкасының танымал мәдениетін зерттеулер, 2004; 23: 145–52. Екінші Вавилон мұнарасы: Ана Кастильоның Борхестік алдын ала жазушылары "Микквиауала хаттарында". Авторы: Жирон Кинг, Шимберли; Philological Quarterly, 2003 жылғы күз; 82 (4): 419–40. Чикана эстетикасын құру: Ана Кастильоның "Құдайдан алыс" шығармасындағы белгілі бір өнер. Авторы: Миллс, Фиона; CLA журналы, 2003 жылғы наурыз; 46 (3): 312–36. Ана Кастильоның еңбектеріндегі гомоэротикалық қызықтыру және лесбияндық сәйкестік. Авторы: Гомес Вега, Ибис; Crítica Hispánica, 2003; 25 (1–2): 65–84. Ана Кастильоның "Құдайдан тым алыс": Абсурдтың сезімі. Авторы: Манрикес, Б. Ж.; College Literature, 2002 жылғы көктем; 29 (2): 37–49. Гибридті латиналық жекеліктер: екі мәдениеттің арасындағы сындық позиция. Авторы: Мужинович, Фатима; Centro de Estudios Puertorriqueños, 2001 жылғы көктем; 13 (1): 45–59. "Әр екі жерде де бір аяғымен": Ана Кастильоның "Құдайдан алыс" шығармасындағы местижаж трансұлттық феминизм ретінде. Авторы: Гиллман, Лора; Meridians: Феминизм, нәсіл, трансұлттық, 2001; 2 (1): 158–75. Ла Ллорона және шекаралық аймақтардағы экологиялық әділеттілікке шақыру: Ана Кастильоның "Құдайдан алыс" шығармасы. Авторы: Кук, Барбара Дж.; Northwest Review, 2001; 39 (2): 124–33. Чикана/о көркем әдебиеті қарсылықтан дауға дейін: Ана Кастильоның "Құдайдан алыс" шығармасындағы жаратылыстың рөлі. Авторы: Родригес, Ральф Э.; MELUS, 2000 жылғы жаз; 25 (2): 63–82. Ана Кастильоның "Құдайдан алыс" және Сильвия Лопес Мединаның "Кантора" шығармаларындағы бүлік пен дәстүр. Авторы: Сириас, Сильвио; MELUS, 2000 жылғы жаз; 25 (2): 83–100. "Шекарадан айқайлар": Ана Кастильо, Сандра Сиснерос және постмодернизм. Авторы: Мерманн Жозвиак, Элизабет; MELUS, 2000 жылғы жаз; 25 (2): 101–18. Чикана феминистік баяндамалар және өзіндік саясат. Авторы: Эленес, К. Алехандра; Frontiers: Әйелдер зерттеулері журналы, 2000; 21 (3): 105–23. Ана Кастильоның "Құдайдан алыс" шығармасындағы "қасиетті жасау": ортағасырлық мистицизм чикана руханилығының алғышарты ретінде. Авторы: Сауэр, Мишель М.; Mester, 2000; 29: 72–91. Ше, Рене Х. "Бұл арманшылға үнсіздік жоқ: Ана Кастильоның әңгімелері". Poets & Writers 28.2 (наурыз-сәуір 2000 ж.): 32–39. Contemporary Literary Criticism журналында қайта басылған. Ред. Джеффри У. Хантер. Том 151. Детройт: Gale Group, 2002. Literature Resource Center. Желі. 12 қыркүйек 2013 ж.
Кітап мақалалары/тараулары
Белгісіздікке ұмтылыс: Ана Кастильоның «Сапогония» туындысындағы метисаж тұжырымдамасының панамерикалық және еуропалық өлшемдері Авторы: Кёлер, Анжелика. ІШІНДЕ: Боталико және Монсеф бин Халифа, «Чикано мәдениетіндегі шекаралық жекеліктер». Венеция, Италия: Маззанти; 2006. б. 101–14.
Ана Кастильо (1953–) Авторы: Кастильо, Дебра А. ІШІНДЕ: Вест Дюран, Эррера Собек және Сальгадо, «Латино және латина жазушылары», I: Кіріспе мақалалар, чикано және чикана авторлары; II: Куба және кубалық-американдық авторлар, Доминикан және басқа авторлар, Пуэрто-Рико авторлары. Нью-Йорк, Нью-Йорк: Скрибнер; 2004. б. 173–93.
Халықтың руы: Джулия Альварестің «Күбәгерлер заманында» руханияттың саясиландырылуы, Нтозаке Шангедің «Сассафрас, кипарис және индиго» және Ана Кастильоның «Құдайдан тым алыс» туындылары. ІШІНДЕ: Грувер, «Рухтың нәрселері: Руханилықты құрастыратын әйел жазушылар». Нотр-Дам, ИН: Нотр-Дам университеті Баспасы; 2004. б. 224–55.
«Иман мәселесі»: Ана Кастильомен сұхбат. Авторы: Крахт, Катарина. ІШІНДЕ: Алонсо Галло, «Voces de América/American Voices: Entrevistas a escritores americanos/Америкалық жазушылармен сұхбаттар». Кадис, Испания: Aduana Vieja; 2004. б. 623–38.
ХХІ ғасырдағы чикананың агиографиясы. Авторы: Алкала, Рита Кано. ІШІНДЕ: Гаспар де Альба, «Velvet Barrios: Popular Culture & Chicana/o Sexualities». Нью-Йорк, Нью-Йорк: Палгрейв Макмиллан; 2003. б. 3–15.
Ана Кастильо сантера ретінде: Халықтық діни тәжірибені қайта құру. Авторы: Перес, Гейл. ІШІНДЕ: Пилар Акино, Мачадо және Родригес, «Латина феминисттік теология: Дін және әділдік» кітабындағы оқырман. Остин, Техас: Техас университеті Баспасы; 2002. б. 53–79.
Екі басшы монстр және жаман әйел үй іздеуде: «Нисей қызы» және «Микквайауала хаттарындағы» шекарадан өту. Авторы: Купер, Джанет. ІШІНДЕ: Бенито және Манзанас, «Әдебиет және мәдени шекаралардағы этностық қатынастар». Амстердам, Нидерланды: Родопи; 2002. б. 159–73.
Ana Castillo (1953–) By: Castillo, Debra A IN: West Durán, Herrera Sobek and Salgado, Latino and Latina Writers, I: Introductory Essays, Chicano and Chicana Authors; II: Cuban and Cuban American Authors, Dominican and Other Authors, Puerto Rican Authors. New York, NY: Scribner's; 2004. pp. 173–93
The Spirit of a People: The Politicization of Spirituality in Julia Alvarez's In the Time of the Butterflies, Ntozake Shange's sassafrass, cypress & indigo, and Ana Castillo's So Far from God By: Blackford, Holly. IN: Groover, Things of the Spirit: Women Writers Constructing Spirituality. Notre Dame, IN: U of Notre Dame P; 2004. pp. 224–55
'A Question of Faith': An Interview with Ana Castillo By: Kracht, Katharine. IN: Alonso Gallo, Voces de América/American Voices: Entrevistas a escritores americanos/Interviews with American Writers. Cádiz, Spain: Aduana Vieja; 2004. pp. 623–38
A Chicana Hagiography for the Twenty first Century By: Alcalá, Rita Cano. IN: Gaspar de Alba, Velvet Barrios: Popular Culture & Chicana/o Sexualities. New York, NY: Palgrave Macmillan; 2003. pp. 3–15
Ana Castillo as Santera: Reconstructing Popular Religious Praxis By: Pérez, Gail. IN: Pilar Aquino, Machado and Rodríguez, A Reader in Latina Feminist Theology: Religion and Justice. Austin, TX: U of Texas P; 2002. pp. 53–79
A Two Headed Freak and a Bad Wife Search for Home: Border Crossing in Nisei Daughter and The Mixquiahuala Letters By: Cooper, Janet. IN: Benito and Manzanas, Literature and Ethnicity in the Cultural Borderlands. Amsterdam, Netherlands: Rodopi; 2002. pp. 159–73