Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Венгрия Корольдігінің жалдамалы немесе ретсіз әскерлері
Irregular or mercenary soldiers of the Kingdom of Hungary
Хаджук (жекеше hajdú) – 16 және 17 ғасырларда Венгрия Корольдігінің жалдамалы немесе ретсіз әскерлері болған.
The hajdúk (singular hajdú) were irregular or mercenary soldiers of the Kingdom of Hungary in the 16th and 17th centuries.
Этимология
Венгрия тіліндегі hajdú (hajdúk көпше түрі) термині hajtó сөзінен туындаған болуы мүмкін, ол (мал) айдаушы деген мағынаны білдіреді. 16 ғасырдағы Венгрияда мал айдау маңызды және қауіпті мамандық болды, ал айдаушылар қарулы түрде саяхаттайтын. Олардың кейбіреулері қарақшыларға айналып немесе жергілікті жер иелерінің қызметінде болды, ал көптегені сарбаз болуы мүмкін. Қалай болғанда да, 16 ғасырда хайдук термині ресми емес әскерлерді сипаттау үшін қолданыла бастады. Бұл ретте, hajdú мен түрік тіліндегі haydut сөзінің арасында этимологиялық байланыс болуы мүмкін, осы сөз Осман империясы мажар жаяу әскерін сипаттау үшін қолданған. Алайда, бұл сөз мажар тілінен түрік тіліне немесе керісінше қалай тарағаны белгісіз.
The Hungarian term hajdú (hajdúk is the plural) may derive from hajtó which meant (cattle) drover. In 16th century Hungary, cattle driving was an important and dangerous occupation and drovers traveled armed. Some of them ended up as bandits or retainers in the service of local landowners and many may have become soldiers. In any case, the term hajduk came to be used in the 16th century to describe irregular soldiers. There is probably an etymological link between hajdú and the Turkish word haydut which was used by the Ottomans to describe Hungarian infantry soldiers, though it is not clear whether the word traveled from Hungarian to Turkish or vice versa.
Тарих
1604-1606 жылдары Бихар иесі Истван Боцкай Габсбург императорына қарсы көтеріліс жетекшілік етті, оның әскері жақында Трансильванияны басып алып, үрейлі билік орнатқан еді. Боцкай армиясының көп бөлігі соғыстан қашқан немесе Габсбургтердің католиктік дінге көшуді күштеп жүргізуінен құтылған, не Императорлық армиядан босатылған шаруалардан тұрды. Бұл шаруалар хайдук деп аталды, бұл термин венгр тілінде Ұлы даланың мал өріп жүретін адамдарымен байланысты. Олардың қызметінің сыйақысы ретінде Боцкай хайдуктарды иелерінің билігінен босатты, оларға жер берді және меншік құқығы мен жеке бостандыққа кепілдік берді. Босатылған хайдуктар венгр феодалдық қоғамында жаңа "жауынгерлік топты" құрады. Осы кезде құрылған көптеген елді мекендер әлі де Hajdú префиксін сақтап келеді.
In 1604 1606, István Bocskay, Lord of Bihar, led an insurrection against the Habsburg Emperor, whose army had recently occupied Transylvania and begun a reign of terror. The bulk of Bocskay's army was composed of serfs who had either fled from the war and the Habsburg drive toward Catholic conversion, or been discharged from the Imperial Army. These peasants were known as the hajduk, a term associated in the Hungarian language with the cattle drovers of the Great Plains. As a reward for their service, Bocskay emancipated the hajduk from the jurisdiction of their lords, granted them land, and guaranteed them rights to own property and to personal freedom. The emancipated hajduk constituted a new "warrior estate" within Hungarian feudal society. Many of the settlements created at this time still bear the prefix Hajdú.