Тілдердегі беделдің деңгейі және қоғамдық қатынастар

Кіріспе

Тілдік қауымдастықта тілдік нұсқаға деген құрмет деңгейі

Әлеуметтік лингвистикада бедел – бұл басқа тілдерге немесе диалекттерге қатысты, белгілі бір тілге немесе диалектке қалыпты түрде берілетін құрмет деңгейі. Престижді тілдер мен диалекттер – қоғамның ең «дұрыс» немесе әлдеқандай жоғары деп санайтын тілдер мен диалекттер тобы. Көп жағдайда олар тілдің стандартты түрі болып табылады, бірақ ерекшеліктер де бар, әсіресе жасырын бедел жағдайларында (стандартты емес диалект жоғары бағаланады). Диалекттер мен тілдерден өзге, бедел кішігірім тілдік ерекшеліктерге де қолданылады, мысалы, сөздердің айтылуы немесе грамматикалық құрылымдардың қолданылуы, олар жеке диалектті құрайтын жеткілікті ерекшелік болмауы мүмкін. Престиж ұғымы тіл немесе тілдердің сөйлеушілері арасында форманың өзгеру құбылысын түсіндіруге көмектеседі. Престижді диалекттердің болуы – адамдар тобының беделі мен олар қолданатын тіл арасындағы байланыстың нәтижесі. Әдетте, сол қауымдастықта беделді деп саналатын тіл немесе нұсқа беделді топ қолданады. Топтың беделінің деңгейі олардың сөйлейтін тілінің жеке тіл немесе диалект саналатынына да әсер етеді (яғни, оның жеке тіл саналатын жеткілікті беделі жоқ). Әлеуметтік жағдай тілдің беделімен байланысты, түрлі қауымдастықтардағы зерттеулер көрсеткендей, кейде төменгі әлеуметтік жағдайдың өкілдері жоғары әлеуметтік жағдайдың адамдарының тілін еліктеуге тырысады, өйткені олардың ерекше тілі өздерінің жеке басын қалыптастырмауы керек. Тіл мен жеке тұлғаны құру арасындағы байланыс, престиждің нәтижесінде, әртүрлі адамдардың қай топқа жататындығына немесе жатамын дегісіне байланысты қолданылатын тілге әсер етеді. Әлеуметтік-тілдік бедел екі немесе одан көп тіл қолданылатын жағдайларда және әртүрлі, әлеуметтік жағынан қабатталған қалалық аймақтарда, әртүрлі тілдер мен/немесе диалекттер жиі өзара әрекеттесетін адамдардың болуы мүмкін. Тілдік байланыстың нәтижесі байланыстағы топтардың тілдері арасындағы билік қатынасына байланысты. Қазіргі лингвистердің басым көзқарасы – диалект немесе тіл өзінің әріптестерінен «жақсырақ» немесе «жаман» деген түсініктерге қарамастан, диалекттер мен тілдер «таза лингвистикалық негізде бағаланғанда, барлық тілдер мен барлық диалекттер тең құнды» болып табылады. Сонымен қатар, қай нұсқа, стиль немесе ерекшелік көбірек беделді деп есептелетіні аудитория мен контекстке байланысты. Престижді нұсқалар логикалық, тиімділік немесе эстетикалық тұрғыдан жоғары екенін дәлелдейтін грамматикалық ерекшеліктерді көрсетпейді. Көптеген жағдайларда олар беделді әлеуметтік топтардың тілдері болып табылады. Араб тілі сияқты кейбір қарама-қайшы мысалдар болғанымен, «қадірлі және стандартты нұсқалар екі терминді бір-біріне ауыстырып қолдануға болатын шамаға дейін сәйкес келеді». Лингвист Розина Липпи Грин стандартты тілге деген сенім әлеуметтік тәртіпті қорғауды және рационализациялауды қорғайды деп санайды, өйткені ол «стандартты емес» немесе «стандарттан төмен» тілді «стандарттан тыс немесе төмен адамдармен» теңестіреді. Себебі тілдің әр нұсқасы жүйелі және ережемен реттеледі. Бұл ережелерде иерархия жоқ, сондықтан белгілі бір нұсқалар – лингвистикалық жағынан – басқалардан жоғары қойылмайды. Тілдің әртүрлілігіне берілген беделдің шарттары мен талаптары сөйлеушіге, жағдайға және контекстке байланысты өзгеруге жатады. Бір контексте беделді деп саналатын диалект немесе нұсқа басқа контексте бірдей мәртебеге ие болмайды.

In sociolinguistics, prestige is the level of regard normally accorded a specific language or dialect within a speech community, relative to other languages or dialects. Prestige varieties are language or dialect families which are generally considered by a society to be the most "correct" or otherwise superior. In many cases, they are the standard form of the language, though there are exceptions, particularly in situations of covert prestige (where a non standard dialect is highly valued). In addition to dialects and languages, prestige is also applied to smaller linguistic features, such as the pronunciation or usage of words or grammatical constructs, which may not be distinctive enough to constitute a separate dialect. The concept of prestige provides one explanation for the phenomenon of variation in form among speakers of a language or languages. The presence of prestige dialects is a result of the relationship between the prestige of a group of people and the language that they use. Generally, the language or variety that is regarded as more prestigious in that community is the one used by the more prestigious group. The level of prestige a group has can also influence whether the language that they speak is considered its own language or a dialect (implying that it does not have enough prestige to be considered its own language). Social class has a correlation with the language that is considered more prestigious, and studies in different communities have shown that sometimes members of a lower social class attempt to emulate the language of individuals in higher social classes to avoid how their distinct language would otherwise construct their identity. The relationship between language and identity construction as a result of prestige influences the language used by different individuals, depending on which groups they do belong or want to belong. Sociolinguistic prestige is especially visible in situations where two or more distinct languages are used, and in diverse, socially stratified urban areas, in which there are likely to be speakers of different languages and/or dialects interacting often. The result of language contact depends on the power relationship between the languages of the groups that are in contact. The prevailing view among contemporary linguists is that, regardless of perceptions that a dialect or language is "better" or "worse" than its counterparts, when dialects and languages are assessed "on purely linguistic grounds, all languages—and all dialects—have equal merit". Additionally, which varieties, registers or features will be considered more prestigious depends on audience and context. Prestige varieties do not exhibit features, grammatically speaking, which prove them superior in terms of logic, efficacy or aesthetics. With certain exceptions, they are the language varieties of the prestigious social classes. While there are some counterexamples, such as Arabic, "prestigious and standard varieties [tend to] coincide to the extent that the two terms can be used interchangeably." Linguist Rosina Lippi Green believes that this belief in a standard language defends and rationalizes the preservation of the social order, since it equates "nonstandard" or "substandard" language with "nonstandard or substandard human beings." This is because every variety of a language is systematic and rule governed. These rules do not contain a hierarchy, thus certain varieties—linguistically—are not placed above another. The terms and conditions of prestige assigned to a language variety are subject to change depending on speaker, situation and context. A dialect or variety which is considered prestigious in one context will not carry the same status in another.

Тілге деген көзқарас

Престиж тілдің бір түрінің тіл немесе диалект саналатынына әсер етеді. Тілдің анықтамаларын талқылағанда Делл Хаймс "кейде екі қауымдастық өзара түсіністік немесе оның жоқтығы негізінде бірдей немесе әртүрлі тілде сөйлейді деп айтылады", бірақ бұл анықтама жалғыз өзі жеткіліксіз. Бір аймақта әртүрлі тіл түрлері диалект континуумы бойымен таралады, ал географиялық жағдайға байланысты қозғалыс көбінесе жергілікті тілдің өзгеруін білдіреді. Бұл континуум стандартты неміс және стандартты голланд тілдері бір-біріне түсініксіз болса да, Германия мен Нидерланд шекарасына жақын тұратын адамдардың сөйлеуі өз елдерінің стандартты тілдеріне қарағанда, шекара арғы көршілерінің тіліне көбірек ұқсайды. Дегенмен, шекараға жақын тұратын адамдар өздерін әртүрлі стандартты тілдерде сөйлейтіндей сезінеді, ал осы диалекттердің эволюциясы стандартты тілдердің дамуын шағылыстырады. Олардың осылай жіктелуі "тілдік айырмашылықтар тек топқа жататындықтың белгісі ғана емес, сонымен қатар топтық көзқарастардың күшті ынталандырушысы" екенін көрсетеді. Мұндай беймаздық "тіл – әскері мен флоты бар диалект" деген мақалға әкелді. Яғни, саяси және әлеуметтік билікке ие тілдің қолданушылары ерекше тілде сөйлейді деп есептеледі, ал "'диалект' дегеніміз – төменгі топқа немесе ауылдық сөйлеуге сілтеме жасайтын термин". Бұған скандинавия тілдері, оның ішінде дания, швед және норвегия тілдері мысал болады, онда тілдік айырмашылықтар "коммуникацияға кедергі келтіреді, бірақ оны толығымен тоқтата алмайды", бірақ олар әртүрлі елдерде қолданылатындықтан, бөлек тілдер саналады.

Әлеуметтік сынып

Диалектілер арасындағы кейбір айырмашылықтар аймақтық сипатта болса да, диалекттердегі айырмашылықтардың әлеуметтік себептері де бар. Көп жағдайда "қабатталған қоғамда элитаның қоғамдық беделіне ие диалектісі, элиталық емес топтардың (жұмысшы табы және басқалар) диалектілерінен өзгеше болады". Равен МакДэвид социолингвистиканы зерттеуге ынталандыруға тырысқан мақаласында "тілдің мәдениеттің айнасы ретіндегі маңыздылығын американдық ағылшын тіліндегі диалекттік айырмашылықтар арқылы көрсетуге болады" деп жазды. Осылайша, тілді қолдану мен оның әлеуметтік статусы арасындағы байланыс социолингвистикада ұзақ уақыттан бері танылған құрал болып табылады. 1958 жылы Джон Гамперз әлеуметтік және диалекттік айырмашылықтар арасындағы қарым-қатынасты зерттеудің алғашқы зерттеулерінің бірін жариялады, ол Үндістанның шағын, күшті қабатталған Халапур ауылындағы сөйлеу үлгілерін зерттеді. Ауылдың барлығы 31 кастадан тұрады, олардың ішінде жоғарыдағы брахмандар мен раджпуттар, төмендегі чамарлар мен бхангилер бар. Жалпы халықтың 90% индуист, ал қалған 10% мұсылман. Гумперз әр түрлі касталардың фонетикалық және лексикалық жағынан ерекшеленетінін, әр кастаның өзіндік субмәдениетіне тән сөздік қоры бар екенін байқады. Қызығы, индуистер мен мұсылмандардың тілдік айырмашылықтары "жеке қол жетімді касталар арасындағы айырмашылықтармен шамалас, ал қол жетімділер мен қол жетімді емес касталар арасындағы айырмашылықтардан әлдеқайда аз". Гумперз сондай-ақ төмен беделді топтардың жоғары беделді сөйлеу үлгілерін еліктеуге тырысқанын және уақыт өте келе бұл беделдің аймақтық стандарттан алшақтауына себеп болғанын, жоғары беделді топтар төмен беделді топтардан өзін ерекшелендіруге ұмтылғанын байқады. Мадридте (Испания) жүргізілген зерттеуде латын американдық испан тілінде сөйлейтіндер өздерінің испан тілінің кейбір ерекшеліктерін жергілікті тілшілердің теріс бағалайтынын байқады. Латын Америкасында сөйленетін испан тілінің мадридтік тілден ерекшеліктері бар. Латын Америкасы испан тілінің қолданылуы "символикалық және ақшалай капиталмен (әлеуметтік сынып пен этникалық топтар сияқты)" байланысты. Зерттеуде айтылғандай, қабылдану үшін сөйлеушілер осы "қателерді түзетуі" және "жергілікті испан тілінің нұсқасына бейімделуі" керек, ол үлгі ретінде қарастырылады. Басқаша айтқанда, өздерінің қоғамдастықтарында толыққанды қатысушылар ретінде танылу үшін, бұл қатысушылар жергілікті тұрғындар сияқты естілуі керек. Осылайша, әлеуметтік тап беделділікті анықтауда рөл атқарады, бұл Латын Америкасының испан тілінің танылуына әсер етеді. Ағылшын тіліндегі диалект пен әлеуметтік қабатталу арасындағы байланыстың бір көрнекті мысалы - Уильям Лабовтың 1966 жылғы Нью-Йорктегі r дыбысының айнымалы айтылуы туралы зерттеуі. Лабов Нью-Йорк қаласындағы үш сауда орталығына барды, олар үш анықталған әлеуметтік-экономикалық топтарға қызмет етеді: Saks (жоғары), Macy's (орта) және S. Klein (төмен), және олардың қызметкерлері "төртінші қабат" фразасын қалай айтқанын зерттеді. Оның нәтижелері көрсеткендей, Saks қызметкерлері r дыбысын ең көп айтады, Macy's қызметкерлері r дыбысын аз айтады, ал S. Klein-де жауап берушілердің 79% r дыбысын мүлдем айтпады. Лабов байқаған тағы бір тенденция - барлық үш дүкенде, әсіресе Macy's-те, "төртінші қабат" деп айтуды сұрағанда, қызметкерлердің r дыбысын айту ықтималдығы жоғары болды. Лабов өзінің зерттеулерін әр диалекттің беделін бағалаумен байланыстырды. Ол Нью-Йорктегі "артық айтылатын 'r' дыбысының ағылшын тілінің сәнді нұсқасынан шыққан" екенін айтты, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін "Ағылшын тіліндегі 'r' дыбысының жоғалуы оны 'беделді сөйлеу' деп қарастыруды тоқтатты". 1966 жылы Лабов зерттеуін жүргізген кезде, машина және күзетші сияқты сөздерді r дыбысымен айту сол кезде беделді сөйлеудің элементі деп саналды. Нәтижесінде орта таптағы қызметкерлер "төртінші қабат" деп айтуға мәжбүр екендіктерін түсінгеннен кейін, жоғары беделді диалектке сәйкес келетін етіп айтуға бейімделді. r дыбысына берілген бедел төменгі сыныптың сөйлеуінде байқалған гиперкоррекцияда да айқын көрінді. r дыбысының айтылуы беделді қасиет екенін білгеннен кейін, Лабовтың басқа зерттеуінде төменгі сыныптың көптеген тілшілері сөз тізімдерінен оқуды сұраған кезде, r дыбысын мүлдем жоқ сөздерге қосты. Бұл зерттеу мен "төртінші қабат" зерттеуінің айырмашылығы - сөйлеушілер өз сөйлеуін мұқият бақылап, өздігінен сөйлемегендіктен, жоғары әлеуметтік тапты еліктеуге тырысып, r дыбысын қосуға абай болды. Жасырын беделдің тағы бір мысалы - мәдениетте. Хип-хоп музыкасының кең таралғандығы және AAVE-тің қолданылуы көптеген қолданылатын терминдерді тудырды. AAVE-тің қолданылуы белгілі бір әлеуметтік контексттерде әлеуметтік капиталды, немесе беделді жағдайды жасады. Керісінше, білім беру немесе иерархиялық ортада осы нұсқаны қолдану теріс мағынаға ие болуы мүмкін. Осы себепті, осы нұсқаны қолданушылар академиялық жетістіксіздікке ұшырауы немесе білімі төмен болуы мүмкін. Олар сондай-ақ кедейлікке немесе төмен экономикалық жағдайға байланысты болуы мүмкін. Бұл туа біткен стигмалар мен көзқарастар AAVE сөйлеушінің академиялық, әлеуметтік және экономикалық жетістіктеріне кедерілді етеді.

While some differences between dialects are regional in nature, there are also social causes for differences in dialects. Very often, the "public prestige dialect of the elite in a stratified community differs from the dialect(s) of the non elite strata (working class and other)". In fact, in an article which in part tried to motivate the study of sociolinguistics, Raven McDavid wrote that "the importance of language as a mirror of culture can be demonstrated by dialect differences in American English". Thus the relation between the way speakers use a language and their social status is a long recognized tool in sociolinguistics. In 1958, one of the earliest studies of the relationship between social differences and dialect differences was published by John Gumperz, who studied the speech patterns in Khalapur, a small, highly stratified village in India. In all, the village has 31 castes, ranging from Brahmins and Rajputs at the top, to Chamars and Bhangis at the bottom, and 90% of the overall population was Hindu, with the remaining 10% Muslim. Gumperz observed that the different castes were distinguished both phonologically and lexically, with each caste having a vocabulary specific to their subculture. Remarkably, the speech differences between Hindus and Muslims "are of the same order as those between individual touchable castes and certainly much less important than the variation between touchables and untouchables". Gumperz also observed that the lower prestige groups sought to imitate the higher prestige speech patterns and that over time, it had caused the evolution of the prestige away from the regional standard, as higher prestige groups sought to differentiate themselves from lower prestige groups. An example of this was also observed in a study in Madrid, Spain, where Latin American Spanish speakers noticed that certain features of their Spanish were evaluated negatively by local speakers. Spanish varieties spoken in Latin American countries have linguistic differences from the way many locals in Madrid speak. Their use of Latin American Spanish is associated with “symbolic and monetary capital (such as social class and ethnicity).” The study asserted that “To be accepted, therefore, the speakers have to “correct” these “errors” and “adapt” to the local variety of Spanish, which is considered the model to follow. In other words, to be acknowledged as full participants in their respective communities, these participants have to sound like locals.” Thus, social class plays a role in determining prestige, impacting the way that Latin American Spanish is acknowledged. One notable example of the relationship between dialect and social stratification in English is William Labov's 1966 study of the variable pronunciation of r in New York City. Labov went to three New York City department stores that catered to three clearly delineated socioeconomic groups—Saks (high), Macy's (middle), and S. Klein (low)—and studied how their employees pronounced the phrase "fourth floor". His results demonstrated that the employees at Saks pronounced r most often, Macy's employees pronounced r less often, and at S. Klein, seventy nine percent of the respondents said no r at all. Another trend Labov noticed was that at all three of the stores, but Macy's in particular, when prompted to say "fourth floor" a second time, employees were much more likely to pronounce the r.

Labov attributed his findings to the perceived prestige of each dialect. He noted that New York City's "dropped 'r' has its origins in posh British speech", but after World War II, "with the loss of Britain's imperial status 'r' less British speech ceased to be regarded as 'prestige speech'". In 1966, when Labov performed his study, pronouncing words like car and guard with r was then considered an element of prestige speech. This resulted in middle class employees, once made conscious of having to pronounce "fourth floor", altering their pronunciation in order to match that of the high prestige dialect. The prestige given to r was also evident in the hypercorrection observed in lower class speech. Knowing that r pronunciation was a prestigious trait, many of the lower class speakers in another Labov study—in which speakers were asked to read from word lists—added r to words that did not have an r at all. The difference between this study and the "fourth floor" study was the fact that speakers were closely monitoring their speech, not speaking spontaneously, and were thus careful to add r in an attempt to mimic a higher social class. Another prime example of covert prestige is within popular culture. The pervasiveness of hip hop music and its usage of AAVE has coined many widely used terms. Usage of AAVE has created a certain social capital, or clout, in certain social contexts. Contrastingly, in educational or hierarchical settings, usage of this variety can result in negative connotations. Due to this, practitioners are often perceived as having minimal academic prowess or being lowly educated. They can also be associated with poverty or low economic means. These inherent stigmas and biases impede the AAVE speaker from academic, social, and economic success.

Жыныстық қатынас және жасырын бедел

Стандартты емес диалекттер көбінесе төмен беделді деп есептеледі, бірақ кейбір жағдайларда "білім беру жүйесімен қорланған диалекттер жұмысшы табының ерлері арасында олардың дұрыс емес деп саналуының себебінен жасырын беделге ие болады". Мұндай жағдайлар сөйлеуші белгілі бір – беделі жоқ – топпен танылу, қабылдану немесе ынтымақтастық орнатуды қалағанда немесе басқа сөйлеушілерге осы топқа жататындығын көрсеткісі келгенде туындайды. Жасырын бедел туралы идеяны алғаш рет Уильям Лабов енгізді. Ол тіпті стандартты емес диалект қолданатын адамдардың өз диалектілерінің "жаман" немесе "кемсіз" екенін мойындағанын байқады. Лабов олардың диалектті қолдануының себебін анықтады, ол топтық идентификацияның белгісі екенін көрсетті. Мысалы, 1998 жылы АҚШ-та колледж студенттері арасында "ing" және "in" жұрнақтарының қолданылуын зерттеу жүргізілді. Студенттер "in" жұрнағын "ing" орнына қолданды, автор осыдан олардың жұмысшы табының мінез-құлқының белгілерін – мысалы, "еңбекқорлық" және "еркін мінез" – көрсетуге тырысқанын және осы арқылы өзіне ерекше бейне жасағанын қорытындылады. Элейн Чунның зерттеуінде африкалық американдық сөйлеу тілінің (AAVE) көптеген американдық мектептерде стандартты тіл ретінде қарастырылмайтыны, сондықтан мұғалімдер оны жиі түзететіні айтылды. Бірақ кейбір жағдайларда африкалық емес американдықтар AAVE-ті өздерінің жеке басын қалыптастыру үшін қолданып, африкалық американдық қауымдастықта жасырын беделге ие болады. Зерттеуде "AAVE "сленгінің" кең таралған қолданылуы гетеросексуалдық еркектікті құруға және көрсетуге ұмтылатын әлеуметтік орталарда байқалады" делінген, сондай-ақ афроамерикандық сөйлеу қауымдастығында танылу/қабылдану үшін AAVE-ті қолданатын корей-американдық студенттің мысалы келтірілді. Бұл тілдің мәртебесінің тыңшыларға байланысты өзгеретінін көрсетеді. Сол сияқты, британдық ағылшын тіліндегі сөйлеу үлгілерін зерттеген Питер Труджилл жұмысшы табының әйелдерінің ерлерге қарағанда көбінесе стандартты диалектті қолданатынын байқады. Фарида Әбу Хайдар Бағдадта араб тіліндегі бедел туралы ұқсас зерттеу жүргізді, нәтижесінде бағдадтық араб тілінде әйелдердің беделге ерлерге қарағанда көбірек мән беретіні анықталды. Мұндай жағдай Жаңа Зеландия мен Қытайдың Гуандун провинциясында да байқалды. Труджиллтің түсіндіруінше, ерлер үшін жұмысшы табының диалектінде сөйлеумен байланысты жасырын бедел бар. Шындығында, ол ерлердің өздері сөйлейтін диалектілерден төмен беделді деп мәлімдегенін байқады. Осы түсінікте "әйелдердің беделді элементтерді қолдануы жай ғана әдеттегі әлеуметтік-лингвистикалық тәртіпке сәйкес келеді, ал ерлер күтілетіннен ауытқиды". Элизабет Гордон Жаңа Зеландияны зерттеу барысында төменгі таптағы әйелдермен жыныстық тәртіпсіздік байланысты болғандықтан әйелдердің жоғары беделді формаларды қолданғанын ұсынды. Себебі қандай болмасын, көптеген мәдениеттердегі әйелдер ерлерге қарағанда өз сөйлеуін беделді диалектке қарай өзгертуге бейім. Әйелдер беделді диалекттерді ерлерге қарағанда көбірек қолданғанымен, беделді тілдерге деген жыныстық қалаудың бірдей еместігі байқалады. Джон Энгл мен Шарлин Гессе Бибердің диглоссиялық қоғамдарды зерттеуі көрсеткендей, кедей ерлер кедей әйелдерге қарағанда беделді тілде сөйлеуге бейім, тіпті әйелдер "байлардың тіліне тартылған" болса да. Мұның бір себебі кедей ерлердің кедей әйелдерге қарағанда екінші тілді меңгеруге көбірек мүмкіндігі бар, себебі олардың "көбірек әсерге ие болуы" және "көбірек экономикалық ынтасы" бар.

Non standard dialects are usually considered low prestige, but in some situations dialects "stigmatized by the education system still enjoy a covert prestige among working class men for the very reason that they are considered incorrect". These situations occur when the speaker wants to gain recognition, acceptance, or solidarity with a specific—and non prestigious—group of people, or to signal to other speakers their identification with that group. The idea of covert prestige was first introduced by William Labov, who noticed that even speakers who used non standard dialects often believed that their own dialect was "bad" or "inferior". Labov realized that there must be some underlying reason for their use of the dialect, which he identified as a signal of group identity. One example is a 1998 study on the use of word final ing versus in among college fraternity men in the United States. The fraternity men used " in" rather than " ing," from which the author concluded that the men used in to demonstrate what they saw as working class behavioral traits, such as 'hard working' and 'casual,' thus creating a specific identity for themselves. In a study by Elaine Chun, it was noted that even though the use of African American Vernacular English (AAVE) is not viewed as the standard in many American schools, and thus is often corrected by teachers, there are some instances where non African Americans use AAVE to construct their identity in a particular way and enjoy covert prestige in the African American speech community. The study pointed out that "mainstream uses of AAVE 'slang' are especially prevalent in social circles that desire to create and project a heterosexual masculinity," and included examples of a Korean American student using AAVE to gain recognition/acceptance in the African American speech community. This underscores that the relative status of language varies according to audience. Likewise, in studies of the speech patterns in British English, Peter Trudgill observed that more working class women spoke the standard dialect than men. Farida Abu Haidar performed a similar study in Baghdad of prestige in the Arabic language, after which she concluded that in Baghdadi Arabic, women are more conscious of prestige than are men. Other areas in which this has been observed include New Zealand and Guangdong in China. As explanation, Trudgill suggests that for men, there is covert prestige associated with speaking the working class dialect. In fact, he observed men claiming to speak a less prestigious dialect than that which they actually spoke. According to this interpretation then, "women's use of prestige features simply conforms to the ordinary sociolinguistic order, while men deviate from what is expected." Elizabeth Gordon, in her study of New Zealand, suggested instead that women used higher prestige forms because of the association of sexual immorality with lower class women. Whatever the cause, women across many cultures seem more likely than men to modify their speech towards the prestige dialect. Though women use prestige dialects more than men, the same gender preference for prestige languages does not seem to exist. A study of diglossic societies by John Angle and Sharlene Hesse Biber showed that the poorer men were more likely to speak the prestige language than were poorer women, even though women were more particularly "drawn to the language of the rich." One explanation put forth for this is that poorer men are more likely to have the means of acquiring a second language than poorer women as a result of having "greater exposure" and "greater economic motivation."

Тіл құрылымы

Көші-қон немесе босқын жағдайлары сияқты асимметриялық күш қатынасы бар екі тіл байланысқа келгенде, пайда болатын креол тілі әдетте беделді тілге негізделеді; жоғарыда айтылғандай, тіл білімі мамандары беделді тілдің әдетте фонетиканы, ал беделсіз тілдің лексиканы және грамматикалық құрылымды ұсынатынын байқаған. Уақыт өте келе креол тілі мен беделді тіл арасындағы байланыс декреолизацияға алып келуі мүмкін, онда креол тілі беделді тілге жақындауға бастайды. Осылайша, декреолизация креолдық континуумды құрайды, ол акролекттен (беделді тілге өте ұқсас креол түрі), мезолекттерге (ұқсастығы азаятын түрлерге) және базилектке (ең «консервативті» креолға) дейін жетеді. Хок пен Джозеф сипаттаған декреолизацияның мысалы – афроамерикалық сөйлеу тілі (AAVE), онда ескі, консервативті түрлер done сияқты аяқтаушы белгіні сақтайды, ал жаңа, консервативті емес түрлерде ол жоқ. Әртүрлі беделділік деңгейлері бар тілдердің байланысы кейде диглоссияға алып келеді, онда бір қауымдастық белгілі бір жағдайларда, әдетте газеттерде, әдебиетте, университеттерде, діни рәсімдерде, теледидар мен радиода жоғары беделді тіл немесе диалектті пайдаланады, ал басқа жағдайларда – төмен беделді тіл немесе диалектті қолданады, көбінесе үйдегі әңгімелерде немесе хаттарда, комикстерде және халық мәдениетінде. Тіл білімі маманы Чарльз Фергюсонның 1959 жылғы «Диглоссия» мақаласында диглоссиялық қоғамдардың мынадай мысалдары келтірілген: Таяу Шығыста және Солтүстік Африкада – стандартты араб тілі және араб тілінің жергілікті түрлері; Грецияда – катаревуса және димотики; Швейцарияда – швейцариялық стандартты неміс тілі және швейцариялық неміс тілі; ал Гаитиде – стандартты француз тілі және гаити креол тілі. Африка елдерінің көпшілігінде еуропалық тіл (стандартты француз, ағылшын, португал) ресми, беделді тіл ретінде қызмет етеді, ал жергілікті тілдер (волоф, бамбара, йоруба) немесе креол тілдері (көтенуар француз тілі, нигериялық ағылшын тілі) күнделікті қарым-қатынас тілдері болып табылады. Диглоссиялық қоғамдарда беделді тіл уақыт өте келе өзгеріске қарсы тұруға бейім, ал беделсіз тіл, жергілікті тіл, қалыпты тілдік өзгерістерге ұшырайды. Мысалы, көп ғасырлар бойы Еуропаның беделді тілі болған латын тілі минималды өзгерістерге ұшырады, ал күнделікті қолданыстағы беделсіз тілдер едәуір дамыды. Дегенмен, егер екі тіл еркін қолданылса, беделді тіл жергілікті тілге сіңіп, жергілікті ерекшеліктерді қабылдауы мүмкін. Мысалы, санскрит – ежелгі беделді тіл, ол сөздің басындағы y және v әріптерінің жергілікті айтылуын қабылдады. Беделді тіл сондай-ақ белгілі бір аймақтық диалекттердің ықпалымен аймақтану процесінде өзгеруі мүмкін. Мысалы, орта ғасырларда шіркеулік латын тілі Италия, Франция, Португалия, Испания, Каталония және басқа да Рим-католик елдерінде, әсіресе айтылуында әртүрлі формаларға ие болды (латын тілінің аймақтық айтылуына қараңыз). Бұл айырмашылықтардың кейбіреулері шағын болды, мысалы, c әрпі i және e әріптері алдында Италияда бірдей, бірақ Францияда басқаша айтылды, бірақ ағылшын тілі 1200 және 1600 жылдар аралығында Ұлы дауысты өзгеріске ұшырағаннан кейін, Англиядағы дауыстылар жүйесі еуропалық шіркеулік әріптестеріне мүлдем таныс болмай қалды.

When two languages with an asymmetrical power relationship come into contact, such as through colonization or in a refugee situation, the creole that results is typically largely based on the prestige language; as noted above, linguists have observed that the low prestige language usually provides the phonology while the high prestige language provides the lexicon and grammatical structure. Over time, continued contact between the creole and the prestige language may result in decreolization, in which the creole begins to more closely resemble the prestige language. Decreolization thus creates a creole continuum, ranging from an acrolect (a version of the creole that is very similar to the prestige language), to mesolects (decreasingly similar versions), to the basilect (the most “conservative" creole). An example of decreolization described by Hock and Joseph is African American Vernacular English (AAVE), in which older, more conservative versions preserve features such as the completive marker done while newer, less conservative versions do not. Some instances of contact between languages with different prestige levels have resulted in diglossia, a phenomenon in which a community uses a high prestige language or dialect in certain situations, usually for newspapers, in literature, on university campuses, for religious ceremonies, and on television and the radio, but uses a low prestige language or dialect for other situations, often in conversation in the home or in letters, comic strips, and in popular culture. Linguist Charles A. Ferguson's 1959 article "Diglossia" listed the following examples of diglossic societies: in the Middle East and North Africa, Standard Arabic and vernacular Arabics; in Greece, Katharevousa and Dhimotiki; in Switzerland, Swiss Standard German and Swiss German; and in Haiti, Standard French and Haitian Creole. In most African countries, a European language serves as the official, prestige language (Standard French, English, Portuguese), while local languages (Wolof, Bambara, Yoruba) or creoles (Ivorian French, Nigerian English) serve as everyday languages of communication. In diglossic societies, the prestigious language tends to conservatively resist change over time while the low prestige language, the local vernacular, undergoes normal language change. For instance, Latin, the high prestige language of Europe for many centuries, underwent minimal change while the everyday low prestige spoken languages evolved significantly. If, however, the two languages are spoken freely, the prestige language may undergo vernacularization and begin to incorporate vernacular features. An example is Sanskrit, an ancient prestige language that has incorporated the vernacular pronunciations of and for word initial y and v
The prestige language may also change under the influence of specific regional dialects in a process known as regionalization. For example, in medieval times, Ecclesiastical Latin developed different forms in countries such as Italy, France, Portugal, Spain, Catalonia, as well as other Roman Catholic nations, notably in pronunciation – see Latin regional pronunciation. Some of these differences were minor, such as c before i and e being pronounced in Italy but in France, but after English underwent the Great Vowel Shift between 1200 and 1600, the vowel system in England became nearly unrecognizable to its European ecclesiastic counterparts.