Кіріспе

Киев қамалы немесе Киев қамалы (Київська фортеця; Киевская крепость) (сондай-ақ Жаңа Печерск қамалы) – Украинаның Киев қаласында 17-19 ғасырларда салынған орыс бекіністерінің тарихи және сәулеттік ескерткіштер кешені. Құрылысы 1654 жылы Переяслав кеңесінен кейін, Киев Печерск Лаврасының бұрыннан бар бекінілген монастырының орнында басталды. Днепрдің биік оң жағалауындағы төбелерде орналасқан, солтүстігінде Кловский шатқалымен, оңтүстігі мен батысында Либид өзенінің аңғарының еңістерімен шектеледі. Киев қамалы бір кезде Ресей империясында болған батыс Ресейлік бекіністер жүйесінің бір бөлігі болды. Киев қамалы кешеніне Васильковка, Печерск, Лисогірский форты, Поділ, Звиринецкая және Киевтің басқа да аудандарында орналасқан көптеген жеке бекіністер кіреді. Қазіргі уақытта қалған құрылыстардың көпшілігі тарихи маңызы бар деп танылды. Киев қамалымен байланысты негізгі бекініс (Тарихи және сәулет мұражайы орналасқан) – Аурухана бекінісі.

Тарих

Киев бекінісінің тарихы 5-шы ғасырдың соңында – 6-шы ғасырдың басында Ескі Киев (Старокиевская) төбесіндегі қоныстан бастау алды. Одан кейін оны топырақ қоршаулармен, орлармен және қоршаулармен нығайтты. Киев Киев Русының астанасы мәртебесін алғаннан кейін қаланың ірі бекініс жүйесі құрылды. Қаланың әр бөлігінің өзіндік қорғаныс жүйесі болды. 1240 жылы Киевті қоршау кезінде Бату ханнан жеңілгеннен кейін бекіністер күйреп, тозығы жетті. Польша-Литва билігі кезінде жаңа кезең басталды – Подильдегі Хоривиця тауында (Литва қамалы) бекініс сарай салынды. Мәскеу патшалығының тұсында Киев аумағы Крещатик пен Печерск аралығында бекініс құрылыстарымен салынды – бұл соңғы салынған бекініс болды. Бұл сол кездегі Украина арқылы Ресейге жаудың енуіне жол бермеу мақсатымен жасалды. 1679 жылы Хетман Самойлович басшылығымен 17-шы ғасырдың соңында казақ әскерлері Ескі Киев пен Печерск бекіністерін біріктіріп, бір үлкен бекініс құрды. 18-шы ғасырдың басында Печерск қамалы толығымен қайта жаңартылды. 1682 жылы қамалды Осман әскерлері қоршап алды, бірақ кейін тастап кетті. 20-шы ғасырда әскери маңыздылығын жоғалтқаннан кейін ғимараттар казарма, қойма және тұтқынға алу орындары ретінде пайдаланыла берді. Олардың кейбіреулері жеке тарихи рөл атқарды. Косьи Капоньер ("Кейіс Капоньер") 1900-шы жылдарда – 1920-шы жылдарда саяси тұтқындар үшін түрмеге айналды, кейіннен кеңес мұражайына айналды. Қазір ол Киевтің Бас әскери клиникалық ауруханасының ғимаратында орналасқан "Киев қамалы" ұлттық тарихи-сәулет мұражайының қазіргі орталығы болып табылады. 1872 жылы аңызға айналған Лыса Гора ("Тоқпан тау") үстіне салынған шағын бекініс 1906 жылы сотталған саяси тұтқындарды атқылау орны болды. Қазір ол табиғи қорық және мұражай кешенінің бір бөлігі.

Сипаттама

Қалдық кешені шамамен төрт негізгі аймақтан тұрды: батыс жағында аурухана бекінісі және Васильков бекінісі орналасқан, солтүстік (қалалық) жағында Киев Арсеналы аймағы, оның ішінде мемлекеттік ғимараттар мен жандарм казармалары болды, оңтүстік жағында Киев Печерск цитаделі Лаврамен бірге, төрт лунеткамен және оңтүстікке қарай Звиринец бекінісімен нығайтылған. Днепрдің арғы бетіндегі Труханов аралында кірпіш фабрикасы орналасқан. Жеті дөңгелек немесе жартылай дөңгелек нығайтылған ғимараттар болған, олар шартты түрде мұнаралар деп аталды. Олардың үшеуі Васильков бекінісінің құрамына кірді. Бір жартылай мұнара аурухана бекінісінің бөлігі болды.

Қалдықта қызмет еткен атақты тұлғалар

Константин Ипсилантис 1807 және 1816 жылдар аралығында Печерск бекінісінің коменданты қызметін атқарды.