Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1898 жылы Филиппиннің испан отаршылдығынан тәуелсіздігін жариялау.
1898 assertion of Philippine independence from Spanish colonial rule
Филиппиннің тәуелсіздік декларациясы (; lang es) 1898 жылдың 12 маусымында Филиппиннің Кавите-эль-Вьехо (қазіргі Кавит, Кавите) қаласында филиппин революциялық күштерінің генералы Эмилио Агиналдо тарапынан жарияланды. Ол Филиппин аралдарының 300 жылдық испан отаршылдығынан тәуелсіздігі мен егемендігін бекітті.
The Philippine Declaration of Independence (; lang es) was proclaimed by Filipino revolutionary forces general Emilio Aguinaldo on June 12, 1898, in Cavite el Viejo (present day Kawit, Cavite), Philippines. It asserted the sovereignty and independence of the Philippine islands from the 300 years of colonial rule from Spain.
Тарих
1896 жылы Филиппин революциясы басталды. 1897 жылдың желтоқсан айында испан үкіметі мен революционерлер арасында Биак-на-Бато шарты жасалды, оған сәйкес испандықтар революционерлерге 800 000 мексикалық песо төлеуге, ал Агуинальдо мен басқа да көшбасшылар Гонконгқа жер аударылуға міндеттелді. 1898 жылдың сәуір айында испан-американ соғысы басталғанда, коммодор Джордж Дьюи USS Olympia кемесімен Манила шығанағына АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Азиялық эскадрильясын бастап келді. 1898 жылдың 1 мамырында АҚШ Манила шығанағындағы шайқаста испандықтарды жеңді. Эмилио Агуинальдо испандықтарды жеңуге көмектесу үшін Филиппинге қайтуға шешім қабылдады. АҚШ Әскери-теңіз күштері оны USS McCulloch кемесімен қайтарып әкелуге келісті, және 19 мамырда ол Кавитеге жетті.
In 1896, the Philippine Revolution began. In December 1897, the Spanish government and the revolutionaries signed a truce, the Pact of Biak na Bato, requiring that the Spanish pay the revolutionaries $MXN800,000 and that Aguinaldo and other leaders go into exile in Hong Kong. In April 1898, at the outbreak of the Spanish–American War, Commodore George Dewey aboard the USS Olympia sailed into Manila Bay leading the Asiatic Squadron of the U. S. Navy. On May 1, 1898, the United States defeated the Spanish in the Battle of Manila Bay. Emilio Aguinaldo decided to return to the Philippines to help American forces defeat the Spaniards. The U. S. Navy agreed to transport him back aboard the USS McCulloch, and on May 19, he arrived in Cavite.
12 маусымдағы жариялау
Тәуелсіздік 1898 жылғы 12 маусымда сағат төрттен беске дейін Кавитеде генерал Эмилио Агиналдоның Кавите-эль-Вьеходағы (қазіргі Кавит) ата-бабаларының үйінде, Маниладан оңтүстікке қарай жарияланды. Шарада Филиппин туының ашылуы болды, оны Гонконгте Марсела Агонцильо, Лоренца Агонцильо және Дельфина Хербоза тігіп жасаған, ал ұлттық әнұран ретінде «Филиппин Марша Магдалосы» орындалды, қазір ол «Лупанг Хиньиранг» деп аталады, оның авторы Джулиан Фелипе, ал оны Сан-Франциско де Малабон марш-тобы орындады. Тәуелсіздік декларациясының мәтінін Амбросио Рианзарес Баутиста испан тілінде дайындады, жазды және оқыды. Декларацияға 98 адам қол қойды, олардың арасында осы жариялануға куә болған АҚШ армиясының офицері де болды. Соңғы абзацта шараға қатысқан "сырттан келген адам" (ағылшын тіліндегі аудармада "сырттан келген адам" – "stranger", ал түпнұсқа испан тілінде "extranjero", яғни шетелдік) Л. М. Джонсон мырза туралы айтылады, ол «АҚШ азаматы, артиллерия полковнигі» деп сипатталған. Әскери тәжірибесі болғанына қарамастан, Джонсон Филиппинде ресми қызмет атқармады.
Independence was proclaimed on June 12, 1898, between four and five in the afternoon in Cavite at the ancestral home of General Emilio Aguinaldo in Cavite el Viejo (present day Kawit), Cavite, some south of Manila. The event saw the unfurling of the flag of the Philippines, made in Hong Kong by Marcela Agoncillo, Lorenza Agoncillo, and Delfina Herboza, and the performance of the Marcha Filipina Magdalo, as the national anthem, now known as Lupang Hinirang, which was composed by Julián Felipe and played by the San Francisco de Malabon marching band. The Act of the Declaration of Independence was prepared, written, and read by Ambrosio Rianzares Bautista in Spanish. The Declaration was signed by 98 people, among them a United States Army officer who witnessed the proclamation. The final paragraph states that there was a "stranger" (stranger in English translation—extranjero in the original Spanish, meaning foreigner) who attended the proceedings, Mr. L. M. Johnson, described as "a citizen of the U. S. A., a Colonel of Artillery". Despite his prior military experience, Johnson had no official role in the Philippines.
Ратификациялау
Алайда, Филиппиннің тәуелсіздігі туралы жариялау 1 тамызда жарияланды, сол кезде көптеген қалалар генерал Агиналдоның диктаторлық үкіметі белгілеген ережелер бойынша ұйымдастырылған болатын. Манила, Кавите, Лагуна, Батангас, Булакан, Батан, Инфанта, Моронг, Тайабас, Пампанга, Пангасинан, Миндоро, Нуэва-Эсиха, Тарлак, Ла-Унион және Замбалес провинцияларының 16 провинциясынан келген 190 қалалық президенттер Кавитедегі Бакурда Тәуелсіздік жариялауын бекітті. Кейін Малолоста (Булакан) Малолос Конгресі Аполинарио Мабинидің талабымен декларацияны өзгертті, ол бастапқы жариялаудың Филиппинді Америка Құрама Штаттарының қорғауына қойғанын айтты.
The proclamation of Philippine independence was, however, promulgated on August 1, when many towns had already been organized under the rules laid down by the Dictatorial Government of General Aguinaldo. 190 municipal presidents of different towns from 16 provinces—Manila, Cavite, Laguna, Batangas, Bulacan, Bataan, Infanta, Morong, Tayabas, Pampanga, Pangasinan, Mindoro, Nueva Ecija, Tarlac, La Union, and Zambales—ratified the Proclamation of Independence in Bacoor, Cavite. Later at Malolos, Bulacan, the Malolos Congress modified the declaration upon the insistence of Apolinario Mabini who objected to that the original proclamation essentially placed the Philippines under the protection of the United States.
Тәуелсіздік үшін күрес
Бұл декларацияны АҚШ та, Испания да ешқашан мойындаған жоқ. Кейінірек 1898 жылы Испания Филиппинді 1898 жылғы Париж шарты арқылы АҚШ-қа өткізді, бұл испан-американ соғысын аяқтады. Филиппин революциялық үкіметі бұл келісімді де, американдық үстемдікті де мойындамады және одан кейін Америка Құрама Штаттарымен соғысып, жеңілді. Америкалықтар бұл соғысты бастапқыда "Филиппин көтерілісі" деп атады, бірақ қазір оны жалпы және ресми түрде Филиппин-Американ соғысы деп атайды. Бұл соғыс Эмилио Агуинальдоның АҚШ күштеріне түскенде және Филиппин үстінен АҚШ-тың үстемдігін мойындап, қабылдаған мәлімдеме жасағаннан кейін аяқталды. Содан кейін 1902 жылдың 2 шілдесінде АҚШ-тың соғыс министрі Элиу Рут телеграмма арқылы филиппин көтерілісінің аяқталғанын және Моро тайпалары тұратын аймақтардан басқа барлық жерде провинциялық азаматтық үкіметтер құрылғанын хабарлады. Қарсылықтың шағын ошақтары бірнеше жыл бойы жалғасты. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін, АҚШ 1946 жылдың 4 шілдесінде Манила шарты арқылы Филиппинге тәуелсіздік берді. Филиппинде 4 шілде тәуелсіздік күні ретінде 1964 жылдың 4 тамызына дейін тойланды. Тарихшылардың кеңесімен және ұлтшылдардың ықпалымен президент Диоздадо Макапагал 12 маусымды елдің тәуелсіздік күні деп белгілейтін 4166 нөміріндегі Республикалық заңға қол қойды. 12 маусым күні бұрын Ту күні ретінде тойланды және көптеген мемлекеттік ғимараттар кеңселерде Филиппин туын көрсетуге шақырылады.
The declaration was never recognized by either the United States or Spain. Later in 1898, Spain ceded the Philippines to the United States in the 1898 Treaty of Paris that ended the Spanish–American War. The Philippine Revolutionary Government did not recognise the treaty or American sovereignty, and subsequently fought and lost a conflict with the United States originally referred to by the Americans as the "Philippine Insurrection" but now generally and officially called the Philippine–American War, which ended when Emilio Aguinaldo was captured by U. S. forces, and issued a statement acknowledging and accepting the sovereignty of the United States over the Philippines. This was then followed on July 2, 1902, by U. S. Secretary of War Elihu Root telegraphing that the Filipino insurrection had come to an end and that provincial civil governments had been established everywhere except those areas inhabited by Moro tribes. Pockets of resistance continued for several years. Following the end of World War II, the United States granted independence to the Philippines on July 4, 1946, via the Treaty of Manila. July 4 was observed in the Philippines as Independence Day until August 4, 1964, when, upon the advice of historians and the urging of nationalists, President Diosdado Macapagal signed into law Republic Act No. 4166 designating June 12 as the country's Independence Day. June 12 had previously been observed as Flag Day and many government buildings are urged to display the Philippine Flag in their offices.
Декларацияның қазіргі орны
Декларация қазіргі уақытта Филиппиннің Ұлттық кітапханасында орналасқан.
The Declaration is currently housed in the National Library of the Philippines.
"Филиппин халқының тәуелсіздігін жариялау актісі" мәтіні
Филиппин халқының тәуелсіздігін жариялау туралы акт (ингл. The Act of the Proclamation of Independence of the Filipino People) – тәуелсіздік туралы декларациялардың ұзақ тізімінің бір бөлігі, соның ішінде АҚШ Тәуелсіздік декларациясы. Онда 1521 жылы Фердинанд Магеллан келген кезден бастап, Испания үкіметіне қарсы айтылған наразылықтардың тізімі бар және «біздің даңқты Диктатор Дон Эмилио Агуинальдоға үкіметтік міндеттерін орындауға қажетті барлық өкілеттіктер, кешірім беру және амнистия беру құқықтары да беріледі».
The Act of the Proclamation of Independence of the Filipino People (lang es; ) is part of a long line of declarations of independence including the United States Declaration of Independence. It includes a list of grievances against the Spanish government stretching back to Ferdinand Magellan's arrival in 1521 and confers upon "our famous Dictator Don Emilio Aguinaldo all the powers necessary to enable him to discharge the duties of Government, including the prerogatives of granting pardon and amnesty."