Кіріспе

Клейтон немесе Клейтон ауылы – Англияның Батыс Йоркшир аймағындағы Брэдфорд қалалық округінің азаматтық парахосы. Ол "Domesday Book" кітабында тізімделген, яғни тарихы кем дегенде 11 ғасырға дейін жетеді және 1160 жылдан 1866 жылға дейін жеке меншікте болған. Бұл жер саз балшығымен әйгілі болған. Жақында Клейтон британдық және халықаралық жүн саудасының маңызды орталығы болды, себебі осы жерде Британ жүн сату кеңесінің бас кеңсесі орналасқан. Ескі ғимарат 1990 жылдардың соңында бұзылып, тұрғын үйлерге айналдырылды. 2004 жылы ауыл қайтадан азаматтық парахос мәртебесін алып, өздерінің ауылдық кеңесін құрды. Ауылдың басты көшесі – Клейтон-лейн, саябақ бойымен созылып жатыр, онда бірнеше дәстүрлі пабтар орналасқан, бұл көптеген тұрғындар үшін танымал серуендеу маршруты. Көше жоғары жағынан басталатын "Fleece" пабынан бастап, "Royal Hotel" арқылы өтіп, "Albion" мен аймақтағы ең көне паб – "Black Bull" пабына дейін барады. "Fiddlers Three" және "Quarry Arms" пабтары қазір жабылды. Сонымен қатар, Клейтон-Хайтс (қазір Ауылдық парк) аумағында бірнеше дүкендер, шіркеулер, сондай-ақ гольф клубы мен су қоймасы бар, одан Брэдфорд қаласы мен Торнтон ауылына көрініс ашылады.

Тарих

Клейтон қаласында тарихқа дейінгі адамдардың болғанына дәлел 1951 жылы табылды, ол кезде Торнлиа Гроувтен неолиттік тас балта табылды, балта қазір Картрайт Холл мұражайында сақталуда. Клейтон 1066 жылғы Норман шапқынына дейін құрылған, себебі ол 1086 жылы «Домсдей кітабында» Уильям Жеңімпаз оны Ильберт де Лейсиге берген кезде Клейтон имелігі ретінде тізімделген. «Клейтон» атауы, болжам бойынша, «клей» (саз) және «тун» (шаруашылық) сөздерінен шыққан, яғни «сазды шаруашылық» дегенді білдіреді. Ауыл 1160 жылдан 1866 жылға дейін жеке меншікте болды, содан кейін ауылды басқару үшін жергілікті кеңес құрылды. 1870 жылдары ауылдың орталық айналымындағы «құдықтар» ашық ауданда уағыз айту орыны ретінде пайдаланылды. Клейтон – Брэдфордтың ежелгі приходындағы поселке. 1866 жылы ол жеке азаматтық приходқа айналды. 1894 жылғы Жергілікті Өзін-Өзі Басқару Заңына сәйкес, приход Клейтон қалалық округіне айналды. 1930 жылы азаматтық приход және қалалық округ таратылды, Клейтон Брэдфорд қалалық округіне қосылды. 1974 жылы ол Брэдфорд қалалық округінің құрамына кірді. 2004 жылы ауыл азаматтық приход мәртебесін қайта алды және приход кеңесі құрылды.

География

Клейтон Бек аңғарының оңтүстік жағында, салыстырмалы түрде жазық жер тізбегінің оңтүстік шетінде, теңіз деңгейінен шамамен биіктікте орналасқан. Аңғар осы жердің төменгі жағынан тік құлдырайды, ал оңтүстікке, оңтүстік-шығысқа және оңтүстік-батысқа қарай тік көтеріледі. Топырағы негізінен сазды, бірақ құмтас және гранит тастар да кездеседі. Ауылдың орталығы 1977 жылы ескерткіш аймақ деп жарияланды. Ауылдың басты көшесі – Клейтон-лейн – саябақ бойымен өтеді және бірнеше дәстүрлі пабтарды қамтиды, ол көптеген тұрғындар үшін танымал маршрут. Көше басында Флис пабы орналасқан, төмен қарай Роял қонақ үйінен өтіп, Альбион мен Блэк Буллға жетеді – бұл аймақтағы ең көне паб. Қазір тоқтатылған "Клейтон Тайд" газеті 15 тамыз 1861 жылы Пабло Фанке ауылға келген кездегі пабтардың Клейтон ауылының өміріндегі маңызды рөлін баяндады. Бұл Пабло Фанке, кейіннен The Beatles тобы "Мистер Кайтқа арналған" әнінде бейнелеген танымал викториялық цирк иесі еді. "Клейтон Тайд" газеті былай деп хабарлады: "Жексенбі күні ауылға көптеген адам келді, бірақ Таун Боттомда өткен "Арақтықтан бас тарту лекцияларын" елемегендер көптеген қонақ үйлерге барып, уақыт өткізді. Мұндай жағдайларда әрдайым құшақтап қарсы алатын Пабло Фанке мырза да қатысты, ал оның серігіндегі Блондиннің тәсілін еліктеген қыз көп көрерменді тартты". Клейтон бірнеше дүкендерге, шіркеулерге және жақын жердегі гольф клубына және Торнтон Вьюдегі ауылдық саябаққа ие, ондатан Брэдфорд қаласының және Торнтон ауылының көріністері ашылады.

Көлік

Клейтон Батыс Йоркшир метро аймағында орналасқан. Онда теміржол қызметі жоқ, бірақ екі тұрақты автобус маршрутының соңғы аялдамасы бар. Ауылға автобустар First West Yorkshire компаниясымен жүзеге асырылады және Брэдфорд ауданында қызғылт сары маршрут ретінде белгіленген. Екі автобус маршруты – 636 және 637, екеуі де Брэдфордтан Брэдфорд жолы мен Пастур-Лейннің қиылысына дейін, Клейтон жолының соңында және ауылдың басында бірдей бағытты ұстанады. 636 маршруты Клейтондағы Авенюдің соңында аяқталады, ал 637 маршрутының бір бөлігі де сонда аяқталады, қалғандары Таун-Эндте аяқталады. Екі маршрут та Брэдфорд қаласының орталығынан өтіп, Брэдфорд Лейн, Гейн Лейн және Торнбери демалыс кешені арқылы жүргеннен кейін аяқталады. 2008 жылдан бастап ауылдан апта күндері мен сенбі күндері шамамен сағат 5-тен бастап автобустар жүреді, содан кейін сағат 9-дан 18:00-ге дейін әр 20 минут сайын, ал соңғы автобус сағат 23:00-ге дейін, Брэдфорд қаласының орталығынан ауылға соңғы автобус шамамен сағат 23:00-де кетеді. Жексенбі күні маршруттар азырақ, шамамен сағат 8-де басталады.

Білім

Ауылда төрт мектеп бар, оның үшеуі мемлекеттік бастауыш мектеп: Клейтон Сент-Джон Англия шіркеуі бастауыш мектебі, Брэдфорд жолы, Клейтон ауылы бастауыш мектебі, Джон көшесі және Сент-Энтони Рим католик бастауыш мектебі, Брэдфорд жолы. Ауылдағы алғашқы мектеп 1819 жылы халықтан жиналған қаражат есебінен салынды және ол жерді Қожалық иесі Ричард Ходжсон сыйға берген болатын. Жақында Торнтон-Вью жолындағы ескі Торнтон-Вью ауруханасының ғимаратында мұсылман қыздарына арналған "Жамиятүл Имам Мұхаммед Закария" мектебі ашылды.

Діни орындар

Ауылда әртүрлі христиан конфессияларын білдіретін бірнеше христиан ғибадат орындары бар, сондай-ақ "Churches Together" белсенді комитеті бар, ол Holly Park зейнеткерлер үйіне ай сайынғы сапарларды, Ұлы жұма күні "куәгерлік жүрісін" және Рождествода колядка айту сияқты шараларды ұйымдастырады. Бес шіркеудің біріккен күштерімен, ата-аналар мен балаларға арналған топтар, жастар клубтары, өмірлік топтар және қарттарға арналған тамақтандыру сияқты алуан түрлі іс-шаралар өткізіледі. Англикандық шіркеу 1851 жылдың 19 қаңтарында ашылды және Жақия Иоаннға арналған. 2011 жылы шіркеу іс-шараларына, өнер сабақтарына, қауымдық хорға, скауттарға және тағы да басқаларға қосымша орын беру үшін жаңа "Қоғамдық бөлмелер" қосымшасы ашылды. Тәуелсіз Клейтон Евангелие залы Брэдфорд жолында, иеліктің шетінде орналасқан және 1928 жылдың 10 наурызында Ричард Стаммерс ашты. 1978 жылы Гирлингтонда басталып, бірақ Кенсингтон залының жалға алу құқығынан айырылған бұрынғы бауырлар қауымы Евангелие залын нығайтты. Бейсенбі кештерінде зал "Clan aulder" тобына – Батыс Йоркширдегі жалғыз тау биі және сырнай тобына үй иесі болады. Клейтон баптистік шіркеуі Мектеп көшесінде орналасқан және 1891 жылдан бері тұрған, бірақ құрғақ шіруге байланысты бұзылуға ұшыраған бұрынғы баптистік шіркеу ғимаратын алмастырып, 1984 жылдың 1 қыркүйегінде ғибадат үшін ашылды. Ауылда Клейтон-лейндегі методист шіркеуі де бар, ол ай сайынғы кофе таңдарымен танымал, ал Сент-Энтонидің Рим-католик шіркеуі Брэдфорд жолындағы төмендікте орналасқан және католик бастауыш мектебімен байланысты.

Спорт

Клейтон қаласында футбол, регби, крикет және боулз спортының әуесқой командалары бар. Жергілікті футбол командасы – «Клейтон Альбион» ФК, олар «Black Bull Inn» мейрамханасынан жұмыс істейді. Олар 2018 жылы құрылды және алғашқы маусымда Брэдфорд жексенбілік лигасының үшінші дивизионын, сондай-ақ Әуесқойлар кубогын жеңіп алды. «Клейтон Регби Лигасы» клубы «Lidget Green Cricket Club» крикет клубының алаңында ойнайды. Үй формалары – жолақты бордо-янтар, ал сапар формалары – көк түсті. 1973 және 2003 жылдар аралығында клубты Пол Гилл жаттықтырды, осы кезеңде клуб екі рет «Pennine Premier Division» чемпионатында жеңіске жетті және тоғыз рет Брэдфорд кубогының, бір рет Йоркшир графтығының кубогының финалына шықты. Клубта он алты жасқа дейінгілердің командасы бар, жалпы клубтың бірнеше командасы бар. Клуб 2016 жылдың наурызында «Jack Senior Bradford Cup» кубогын жеңіп, «Odsal Stadium» стадионындағы көрші «Queensbury» командасын 26:6 есебімен ұтты. 2018 жылдың мамырында «Odsal» стадионында «Hudson Foster Bradford Supplementary Cup» кубогында да жеңіске жетті, бұл жолы да қарсыластары «Queensbury» болды. «Клейтон RLFC» клубының жаттықтырушысы Скоттс Пендлбери және менеджер Дейв Пикталлдың қажырлы еңбегінің арқасында дамып келеді, екеуі де 25 жылдан астам уақыттан бері клубта қызмет етеді. «Clayton Cricket Club» крикет клубында 2 аға команда (1-ші және 2-ші команда) бар, олар «Halifax Cricket League» лигасында ойнайды. Жастар құрамында 4 команда бар (9, 13, 15 және 17 жасқа дейінгілер). «Mayfield Cricket Club» крикет клубында 2 аға команда (1-ші және 2-ші команда) бар және қазіргі уақытта жастар крикет командасын құру жұмыстары жүргізілуде. «Mayfield Cricket Club» клубы «Mayfield Terrace» көшесінде, «Pasture Lane» көшесінен жақын жерде орналасқан. Клуб сенбі күндері түстен кейін «Bradford Mutual Sunday School Cricket League» лигасының ойындарына қатысады, ал сәрсенбі кештері «Bradford Evening League» лигасының ойындарында өнер көрсетеді. «Clayton Golf Club» клубы басқаратын 65 парлы, тоғыз тесікті парктік гольф алаңы «Thornton View Road» көшесінде орналасқан. 1906 жылы құрылған клубқа мүшелік ету арқылы ғана кіруге болады, клубтың құрамында алаңдағы клуб үйі де бар.

Клейтонның халыққа қатысты

Клейтон Альберт Пьерпойнттың туған жері және үйі болды, ол Ұлыбританияның соңғы мемлекеттік жазалаушысы еді және 1956 жылға дейін осы лауазымды атқарды. Оның әкесі, Генри Альберт Пьерпойнт, 1876 жылы Клейтон қаласында дүниеге келді және ол да мемлекеттік жазалаушы болды. Абе Уоддингтон 1893 жылдың 4 ақпанында Клейтон қаласында туды және 1920-1921 жылдары Англия крикет командасының боулері болды. Альберт Пьерпойнт Ұлыбританияның соңғы дарға асушысы болған жоқ. Ол 1956 жылы осы қызметтен зейнетке шықты, бірақ өлім жазасы 1965 жылға дейін сақталды. "Соңғы дарға асушы" деген термин дұрыс емес, себебі соңғы екі өлім жазасы 1964 жылдың 13 тамызында сағат 08:00-де бірдей орындалды. Дарға асуды Гарри Аллен мен Роберт Лесли Стюарт жүзеге асырды.