Кіріспе

Жозеф Жан Батист Лоран Арбан (1825 жылғы 28 ақпан – 1889 жылғы 8 сәуір) – корнетист, дирижер, композитор, педагог және клапанды корнеттің (cornet à piston) алғашқы әйгілі виртуозы. Ол Никколо Паганинидің скрипкадағы виртуоздық шеберлігінен әсер алып, корнеттің нағыз жеке орындауға арналған аспап екенін аспапта виртуоздық техниканы жетілдіре отырып, сәтті дәлелдеді.

Өмір

Арбан Франциядағы Лион қаласында,Simon Arban деген шебердің он баласының бірі болып дүниеге келді. Оның ағасы - әуе шарымен саяхатшы Франсиск Арбан. Ол 1841-1845 жылдары Париж консерваториясында Франсуа Довернеден труба тарта білуді үйренді. Консерваторияны үздік бітіргеннен кейін Арбан корнетті меңгеруге кірісті. 1857 жылы Әскери мектепте саксогорн профессоры болып тағайындалды, ал 1869 жылы Консерваторияда корнет профессоры болды, онда Мерри Франкин оның студенттерінің бірі болды. 1864 жылы ол өте танымал «Grande méthode complète pour cornet à pistons et de saxhorn» еңбегін жариялады. 1876 жылы Александр II шақыруымен Арбан Павловск қаласында концерттер өткізді. Арбан қайтыс болғанға дейін Эдисон компаниясы үшін фонограф цилиндріне жазба жасады деген мәлімет бар. Финляндия газеті Hufvudstadsbladet (№96, 11 сәуір 1890 жыл, 2-бет) Арбанның жазбасы туралы былай деп жазады:

Фонограммалардың арасында ерекше біреуін атап өткен жөн: танымал француз виртуозы месье Арбан орындаған «Фанфар д'Эдисон» деп аталатын пистонды корнеттегі соло. Арбан Парижде қайтыс болды.

Арбан әдісі

Арбанның 1864 жылғы корнет әдісі көбінесе "Трампетшінің Киелі кітабы" деп аталады. Оны қазіргі заманғы мысқорн (латунь аспаптар) ойнаушылары әлі де зерттейді. Арбан әдісі кітабы түрлі баспагерлер арқылы қолжетімді, ал Карл Фишер мен Альфонс Ледук ең белгілілері. 1982 жылы Карл Фишер Клод Гордон түсіндірмелерімен жабдықталған нұсқасын шығарды, ол танымал педагог. 1982 жылғы Карл Фишер нұсқасы түпнұсқа мәтінді қалпына келтіріп, Уолтер Смит пен Эдвин Франко Голдман жасаған бұрынғы түзетулерді көрсетеді. Содан кейін Клод Гордон түсініктемелер үшін төменгі жазбаларда түсініктемелер береді және қолдау материалдарына сілтеме жасайды. Арбанның түпнұсқа мәтіні кейбір заманауи ұстаздардың айтқандарын қолдамады, сондықтан бұл басылым тарихи дәлдік үшін пайдалы. Оның "Венеция карнавалы" вариациялары бүгінгі күнге дейін корнет солистері үшін көркем туындылардың бірі болып табылады. "Fantasie Brilliante" әні де жиі орындалып, жазылып тұрады.