Кіріспе
Питер Томпкинс пен Кристофер Бердтің кітабы «Өсімдіктердің құпия өмірі» (1973) – Питер Томпкинс пен Кристофер Бердтің кітабы. Кітапта өсімдіктерге байланысты ерекше құбылыстарды көрсететін, мысалы, өсімдіктердің санасы мен басқа тіршілік иелерімен, адамдармен қоса байланысқа түсу қабілеті туралы даулы эксперименттер сипатталған. Кітап осы тұжырымдарға негізделген философиялар мен прогрессивті егіс шаруашылығы әдістерін де талқылайды. Ғалымдар бұл кітапты псевдонаулық мәлімдемелер таратқаны үшін қатты сынаған. Кейінірек жарық көрген басылымдары «Өсімдіктер мен адам арасындағы физикалық, эмоционалдық және рухани қарым-қатынастардың қызықты суреттемесі» деген қосымша тақырыппен шықты.
The Secret Life of Plants (1973) is a book by Peter Tompkins and Christopher Bird. The book documents controversial experiments that claim to reveal unusual phenomena associated with plants, such as plant sentience and the ability of plants to communicate with other creatures, including humans. The book goes on to discuss philosophies and progressive farming methods based on these findings. It was heavily criticized by scientists for promoting pseudoscientific claims. Later editions were published with the subtitle A Fascinating Account of the Physical, Emotional and Spiritual Relations Between Plants and Man.
Авторлары
Кристофер Берд – көптеп сатылған автор, сонымен қатар "Дивининг қол: 500 жылдық болжау сыры" атты кітаптың авторы. Питер Томпкинс журналист болған, сондай-ақ Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Италиядағы OSS үшін АҚШ әскери барлау офицері қызметін атқарды. Кітаптың түпкілікті мұқаба дизайнын underground comix суретшісі Гейл Бервен жасаған.
Қорытынды
Кітапта ХХ ғасыр ғалымдары Жағадиш Чандра Боз бен Корентин Луис Керван, сондай-ақ ХІХ ғасыр ғалымы Джордж Вашингтон Карвердің өмірі мен еңбектерінің шолулары келтірілген. Кітапта Клив Бакстердің пионерлік жұмысымен жасалған полиграф көмегімен өсімдіктерге әсер ететін факторлар бойынша тәжірибелер сипатталған. Кітаптың бір бөлімдері ғылымды, әсіресе өсімдік биологиясын жоққа шығаруға тырысады, мысалы, өсімдіктердің сезімі бар деген өз көзқарасын қолдау үшін ғылымның "өсімдіктерді тірі қылатын нәрсе" туралы мәселеге көңіл бөлмейтінін айтады. Авторлар одан әрі, эмоциялық өсімдіктердің "келттер мен басқа да сезімтал адамдардың тікелей көруі мен тәжірибесінде болған, перилер, эльфтер, гномдар, сильфтер және тағы да басқа көптеген жаратылыстар сияқты, ғарыштық жаратылыстардың материядан тыс әлемінен пайда болуы мүмкін" деген тұжырымды қабылдауға билік органдарының құзыры жетпейтінін мәлімдейді.
Сын
Бұл кітапты Артур Галстон сияқты ботаниктер псевдоғылыми тұжырымдарды қолдағандығы үшін сынады. Галстон мен физиолог Клиффорд Л. Слейманның пікірінше, кітаптағы көптеген тұжырымдар жалған немесе тәуелсіз тексерулермен және қайталанатын зерттеулермен дәлелденбеген. Ботаник Лесли Аудус кітаптың мағынасыз, "аса шектен шыққан" тұжырымдарға толы екенін және оны көркем әдебиет ретінде қарастыру керек екенін атап өтті. Фильмнің режиссері Уэлон Грин, ал саундтрегін Стиви Уодер жазған, кейіннен "Өсімдіктердің құпия өмірі арқылы саяхат" деген атпен жарық көрді. Фильмде жеделдетілген түсірілім әдісі қолданылды (онда өсімдіктердің бірнеше секунд ішінде өсіп жатқаны, жүзімдердің басқа өсімдіктерге жетіп, оларды тартып тұрғаны, саңырауқұлақтар мен гүлдердің ашылғаны көрінеді). Фильмді бастапқыда Paramount Pictures компаниясы таратқан.