Кіріспе

33-ші Идитарод шана итттері жарысы

АҚШ-тың Аляска штатындағы 33-ші жылдық Идитарод шана итттері жарысының салтанатты басталуы 2005 жылдың 5 наурызында Анкоридж қаласында сағат 10:00-де (AKST, 19:00 UTC) басталды, ал келесі күні Вилло қаласында сағат 14:00-де (23:00 UTC) қайта басталды. 1868 км (1161 миль) қашықтықты жүргеннен кейін, норвегиялық әуежайдағы өрт сөндіруші Роберт Сорли 16 наурызда сағат 08:39-да (AKST, 17:39 UTC) Ном қаласындағы "бұралған арканың" астында финиш сызығын кесіп өтті. Итттерін күтіп, барлық міндетті жабдығы бар екенін тексерген соң, жарыс маршалы Марк Норман оны 9 күн, 18 сағат, 39 минут және 31 секундтық уақытпен жеңімпаз деп жариялады. Сорли 72 066,67 АҚШ доллары және жаңа жүк көлігін жеңіп алды. Екінші рет жеңіске жеткені туралы сұраққа ол: "Жақсы сезім, енді мен таңғы асқа дайынмын" деді. Оның итттерінің орташа жылдамдығы сағатына 7,58 км (4,65 миль) құрады. Соңғы орынды Аляска әуе компаниясының ұшқышы Фил Морган иеленді. Ол 21 наурызда сағат 20:02-де (AKST, 22 наурызда 05:02 UTC) финиш сызығын кесіп өткенде, "бұралған аркаға" ілінген "Жесірдің шамшырағы" сөндірілді, бұл жарыстың аяқталғанын білдірді. Сорли 2003 жылы жарысты жеңіп алған АҚШ азаматы емес алғашқы адам болды, және оның екі жеңісінің арасындағы ұқсастықтар көзге түседі. Екі жарыста да ол ұйқысыздықтан қиналды, жарыстың ортасына дейін көшбасшы болды, бірақ финиш сызығына жеткенде итттерінің саны 16-дан 8-ге дейін азайды. Екі жарыстың да барысын нашар тау жағдайы бәсеңдетті, себебі ауа райы күтілмегендей жылы болды, күнделікті ең жоғары температура нөл градустан жоғары болды. Марапаттау кеші 20 наурызда өтті, 63 мушердің 62-сі финиш сызығын кесіп, оған қатыса алды. Бьёрнар Андерсен "Жылдың жаңашылы" сыйлығын жеңіп алды, бұл 1976 жылдан бергі жаңадан қатысқандардың ең жақсы көрсеткіші. Алты күн бұрын аралықта столдың арасында саусағының бір бөлігін жоғалтқан және ветеринар дәрігермен кесілген жүйкесі бар Мартин Бузер 12-орынды иеленді, сонымен қатар "Спорттық рух" және "Ең шабыттандыратын мушер" сыйлықтарын жеңіп алды. "Алтын жеке" Сорлидің жетекші итттерінің бірі Уайтстокқа табысталды. (ITC, 2005 жылдың 21 наурызы)

Тағы 16 мушер жарыстан шықты, оның ішінде бес мәрте жеңімпаз Рик Свенсон және жарыстың басында медиада қызығушылық тудырған, көзі нашар көретін Рейчел Скдорис та бар. 17 наурыздың соңына дейін үздік 30 мушер Ном қаласына келді. 20 наурыздың соңына дейін бір мушерді қоспағанда, барлық мушерлер Номға жетті. Ескерту: Барлық уақыт Аляска стандартты уақыты/AKST (UTC 9) бойынша көрсетілген.

5 наурыз: салтанатты түрде басталады

33-ші жылдық Идитарод жарысының салтанатты басталуы 2005 жылғы 5 наурызда Аляска стандартты уақыты бойынша сағат 10-да Анкоридж қаласында басталды. Төртінші авеню мен D көшесіндегі старттан шыққан алғашқы “биб” орны, 1925 жылы Ном қаласына жасалған тарихи сарысу тасымалы арқасында дифтерия эпидемиясынан құтқарылған балалардың соңғы тірі қалғаны – құрметті мүшеру Джирдс Винтер Бакстерге бөлді. Бакстер Төртінші авеню мен D көшесіндегі старттан 15 жасар Мелисса Оуэнстің шанасында жолға шықты. Оуэнс 27 ақпанда 138 мильдік (222 км) Junior Iditarod жарысын 1 күн, 51 минут және 27 секундта жеңіп алды. Жыл басында Оуэнс Junior Yukon Quest жарысында екінші орынды иеленді. Жарысқа қатысушылар екі минуттан кем емес интервалмен сағат 10:02-де старт алды. Соңғы команда сағат 12:53-те жолға шықты. Мүшеру мен 12 иттен тұратын командадан басқа, әр шанада отбасы мүшесі немесе досы және “Идита Райдер” (Idita Rider) болды. Idita Rider орындары қаңтар айында аукционға қойылды және жалпы сомасы 140 021 АҚШ долларын құрады, орташа бағасы 1 918,09 АҚШ долларына тең болды. Аукцион 2005 жылы алғаш рет толығымен онлайн режимінде өтті. Командалар шамамен 100 000 адам тұратын қала көшелерінің 1,5 милінен (2 км) өтті. Жылы ауа райы мен нашар жол жағдайына байланысты, жарыстың бірінші кезеңі 27 ақпанда Iditarod Trail Committee-і тарапынан қысқартылды және Анкориджден 11 миль (18 км) қашықтықтағы Кэмпбелл әуежайында аяқталды, әдеттегі Eagle River чекпойнтінен 20 миль (32 км) қашықтықта аяқтаудың орнына.

6 наурыз: Саз өрісте қайта бастау

Виллоуда қайта бастау: Әуежайдан командалар жүк көлігімен қайта бастау нүктесіне жеткізілді, ол әдетте Василладағы Идитарод штаб-пәтерінде болады. Ауа райының нашарлауына байланысты қайта бастау 30 миль (48 км) солтүстікке Уиллоуға ауыстырылды, ал Книктегі бақылау бекеті өткізілді. Номға жету уақыты 6 наурыз, жексенбі күні сағат 14:00-де Willow Lake-тен алғашқы команданың аттанғанынан бастап есептеледі. Қалған командалар екі минуттық интервалмен, соңғысы сағат 16:36-да аттанғанға дейін жолға шықты. Әр командада ең көп дегенде 16 ит болды, жарыс барысында олардың санын арттыруға болмайды. 2004 жылы жарыстың басталу уақыты сағат 10:00-ден кейінге шегерілді. Жүк көтергіш иттер шамамен -4 градус температурада жақсы өркендейді, бұл мушерлерге командаларын суық түнгі уақытта Алясканың ішкі аймағына дейін жүгіруге мүмкіндік береді. Соңғы үш команданың арасында бұрынғы Идитарод жеңімпаздары Мартин Бузер мен Джефф Кинг болды, олар жарысқа соңғы сәтте қатысып, кеш басталған позицияны қамтамасыз етуді көздеді. Шараны 12 000 – 15 000 жанкүйер тамашалады, ал аймақ қар мотоциклімен (Аляскада – қар машинасы), оттық тойлармен және 4 000 – 5 000 автомобильмен толы болды. Иттер, жабайы табиғатқа үйренгендіктен, бұл жағдай оларға қиын болды; Келли Гриффинның командасы бағытқа оралудан бұрын көпшілікке шабуылдады. Йетна: Джесси Ройер 6 наурызда сағат 17:37-де Йетна станциясына бірінші болып келді, ал Рейчел Скдорис сағат 21:34-те соңғы болып жетті. Ең үздік 10 мушер бір сағаттың ішінде, ал ең үздік 30 мушер екі сағаттың ішінде жолға шықты. Сквентна: 2003 жылғы «Жыл жаңашылы» атанған Джессика Хенрикс 6 наурызда сағат 20:59-да Сквентнаға бірінші болып келді, одан кейін жарты сағаттан соң Диди Джонроу, сосын Фил Морган, Рик Свенсон және Майк Уильямс келді. Скдорис келесі күні таңғы сағат 07:31-де келген соңғы мушер болды. Ханс Гатт сағат 22:28-де бірінші болып жолға шықты. Ең үздік 10 мушер екі сағаттың ішінде, ал ең үздік 30 мушер алты сағаттың ішінде жолға шықты. Г.Б. Джонс 7 наурызда Сквентнада жарыстан бас тартқан алғашқы мушер атанды. Идитарод ветераны мұз үскісінің сапасы, басты иттерінің жағдайы және жеке денсаулығы Уиллоудағы қайта бастаудан бері проблема тудырғанын мәлімдеді.

8 наурыз

Николай: Сорли 8 наурыз күні сағат 11:16-да Николайға бірінші болып жетіп, шамамен бір сағаттан кейін Брукс пен Джонроу келді. Сорли де сағат 17:09-да бірінші болып жолға шықты. Ең жылдам 10 шашушы үш сағаттан сәл астам уақыт ішінде келді, бірақ үздік 30 шашушы 11 сағатқа дейін қалып қойды. Сорли 2003 жылы жеңіске жеткендегідей ұйқысыздықтан қиналады, бірақ оның иттері жақсы демалып жатыр. МакГрат: Сорли 8 наурыз күні сағат 22:40-та ішкі аймақтың орталық нүктесіне бірінші болып келгендігі үшін «Аляска рухы» сыйлығын жеңіп алды. Ол төрт минуттан кейін жолын жалғастырды. Алдыңғы 10 шашушы арасындағы айырма шамамен 6,5 сағатты, ал үздік 30 шашушы арасындағы айырма шамамен 21 сағатты құрады. 10 наурызда жарыстың бес мәрте жеңімпазы Рик Свенсон, иттерінің денсаулығына алаңдаушылық білдіріп, алғаш рет жарыстан шықты. Ол МакГраттан шығып, Такнотнаға жетіп, Офирге бет алғанда, ішкі аймақтағы иттерді тастап кеткендердің орталық нүктесіне – МакГратқа қайта оралды. Свенсон 1970 жылдары бес жылдың ішінде үш рет жеңіске жетіп, «Идитародтың королі» атанды, сондай-ақ 1980 және 1990 жылдары да жеңіс тойлады. Өзінің алғашқы жарысынан бері ол 31 жылдың ішінде тек екі жарыстан ғана қалып қойды. МакГратқа келген кезде бес ит жарақат алды. Гари МакКеллар 12 наурызда командасын түнгі демалысқа жібергеннен кейін МакГратта жарыстан шықты. МакКеллар командасының өнімділігі мен олардың денсаулығына қатысты алаңдаушылық білдірді. МакКеллар соңғы орында «Қызыл шам» атанды.

10 наурыз: Идитародтың жартысы

Жарыс ортасына ең жақын бақылау пункты – бұл жолға атын берген тарихи алтын іздеушілердің тастап кеткен Идитарод қаласы (мағынасы – "алыс, қашықтағы жер"). Монтана штатынан келген Клифф Ванг 11 наурызда Такотнада жарыстан шықты, Монтанадағы жапқан жылы ауа райы оның командасының жаттығуларына әсер еткенін айтты. Идитарод: Сорли 10 наурызда сағат 1:41-де Идитародқа келгенде Дороти Г. Пейдж атындағы жарты жол сыйлығын және 4000 долларлық алтын ұсақтарын жеңіп алды. Жарты жол сыйлығы кейде сәусзекке айналады деген сенім бар, бірақ Сорли оны 2003 жылы жеңіске жеткенінен бұрын да жеңіп алған. Одан кейін бір сағаттан соң Брукс, одан соң Бузер келді. Пауль Гебхардт сағат 17:59-да орта нүктеден алғашқы мушер ретінде шықты. Алғашқы 10 орынды алғандар арасындағы айырма 14 сағатқа, ал алғашқы 30 орынды алғандар арасындағы айырма 24 сағатқа созылды. Ішкі аймақтағы турнир кестесі алдамшы болуы мүмкін, өйткені барлық мушерлер жарыс барысында міндетті түрде 24 сағаттық үзіліс жасауы керек, әдетте Такотна, Макграт немесе Идитародта. Осы кезеңде басталу уақытындағы айырма түзетіледі және көптеген жарыскерлер Идитародтан кейін тең мүмкіндікке ие болды.

11 наурыз: Юкон өзені

Шагелук: Басқа командалардың көпшілігі Макгратта, Тактонада немесе Идитародта міндетті 24 сағаттық тоқтама жасады, бұл Гебхардтқа 11 наурызда келесі мушерден 7 сағат бұрын, сағат 2:45-те Шагелукқа жетіп алуға мүмкіндік берді. Гебхардт 10 минуттан кейін старт берді, одан кейін 19 сағат ішінде топ-10, ал 33 сағат ішінде топ-30 мушерлер келді. Монтаналық Клифф Ванг 11 наурызда Тактонада жарыстан шықты, Монтанадағы күтпеген жылы ауа райы олардың жаттығуларына әсер еткенін және командасының жағдайына алаңдаушылық білдірді. Гебхардт 11 наурызда сағат 7:14-те Анвикке келгенде Юконға жеткен алғашқы мушер сыйлығын жеңіп алды, оған Millennium Hotel Anchorage қонақүйінің шеф-аспазы дайындаған 7 тағамдық мәзіл ұсынылды. Сорли кешкі сағат 21:31-де старт бергенде қайтадан көшбасшы болды. Топ-10 мушерлер арасындағы айырмасы 6 сағаттан аспайды, ал топ-30 мушерлер арасындағы айырмасы 19 сағатты құрады. 24 сағаттық демалыстан кейін Гебхардт 15-орынға түсіп қалды. Бұл кезеңде жағдай салыстырмалы түрде жақсы болды, бірақ температура нөлден жоғары болды. Бұл Монтаналық Свингли, сондай-ақ Норвегиялық Сорли мен Андерсен сияқты жылы аймақтарда жаттыққан командаларға қолайлы жағдай жасады. Кейбір командалар Анвикке бара жатқанда тіпті жаңбырға да тап болды. Андерсен топ-10-ға енді және кем дегенде Калтагқа дейін сол қатарда қалды. Ол келесі жаңадан келген мушерден кем дегенде 10 сағатқа озып келеді және «Жылдың жаңашылы» сыйлығын алуға дайын. Сорлидің туысы, ол өзінің нағашы ағасының үлгісін қайталап, алғашқы жарысында топ-10-ға енуі мүмкін. Мушерлер Ішкі аймақтан шығар алдында Юкон өзені бойындағы бақылау пунктерінің бірінде тоқтауы міндетті, бірақ ол тоқтама тек 8 сағатқа ғана созылуы керек. Чарли Болдинг 12 наурызда Анвикте жарыстан шықты. Болдинг Юкон Квесттің бұрынғы жеңімпазы (1991, 1993), ал 13 Идитародтың 8-інде топ-10-ға кірді, 1998 жылы 3-орынды иеленді. Болдинг осы жылы зейнетке шығуды жоспарлаған. Билл Коттер 13 наурызда командасы ауырғандықтан жарыстан шықты.

12 наурыз

Грейлинг: Джонроу 12 наурызда сағат 0:21-де Грейлингке бірінші болып келді және міндетті 8 сағаттық үзіліс алды. Сорли 15 минут ішінде келді, 5 минуттан кейін Бүркіт аралына, содан кейін 1,5 сағаттан кейін Бузер келді. Алғашқы 10 қатысушы 12 сағат ішінде, ал алғашқы 30 қатысушы 24 сағат ішінде келді. Патша жаңа қардың шаңғының жүгіруші бөліктеріне жабысып жатқанын хабарлады. 15 наурызда Роберт Грегер иттері оның күткендей өнім көрсетпегендіктен жарыстан шықты, Сэнди МакКи де солай істеді. Бүркіт аралы: Сорли 12 наурызда сағат 11:30-да Грейлингтен 14 сағаттық жүгірістен кейін Бүркіт аралына бірінші болып келді. Бузер 13 наурызда сағат 15:25-те келді, Квебекке қайта оралу үшін екі сағат жоғалтты, ол қарлы бораны кезінде жетекші баудан сызылып кеткен. Квебек көп жеуге бейімділігімен белгілі болды, содан кейін кері шегіп, өзін жеңілдету алдында жанына қадам басатын. Бюзердің әйелі Кэти Чапотонның айтуынша, "Бұл үлкен үлкен жеңіс". Брукс, Митч Сиви және Джонроу олардан кейін келді. Сорли сағат 19:31-де бірінші болып жолға шықты, содан кейін 17 минуттан кейін Лэнс Макки, содан кейін Брукс, Бузер және Джонроу. Алғашқы 10 қатысушы 7 сағат ішінде, ал алғашқы 30 қатысушы 21 сағат ішінде келді. Осы кезеңде барлық көшбасшылар міндетті 24 және 8 сағаттық тоқтауларын аяқтады. Ауа температурасы нөл градустан жоғары, ал Калтаг үшін мұз жаууы туралы ескерту жарияланды. 16 наурызда Скдорис бірнеше иті вирустық диареяға шалдыққаннан кейін жарыстан шықты, ол: "Бұл көзге байланысты емес. Менің иттерім ауырғандықтан" деді. Тағы бір мәселе салмақ жоғалту болды: оның иттері консервіленген ит тағамымен, аздаған кеспе, лосось және маймен тамақтандырылды, бұл олардың салмағын сақтауға ет диетасымен салыстырғанда көмектеспеді. Оның жетекшісі Пол Эллерлинг көп ұзамай: "Мен биге келген қызбен бірге кететін адаммын", - деді. Скдорис жарыстың ең қиын бөліктерінен өтті, оның ішінде Бақытты аңғары, Дазель шатқалы және Қоштасу өртегісі, содан кейін жарыстан шықты және келесі жылы қайта оралуды жоспарлап отыр. "Барлық қиындықтар қиын болды, бірақ енді мен мұны істей алатыныма сенімдімін".

13 наурыз: Беринг теңізі

Калтаг: 13 наурызда Сорли сағат 3:43-те Калтагқа бірінші болып келді. Ол Калтагтан сағат 8:44-те бірінші болып шықты, одан кейін шамамен бір сағаттан соң Брукс, тағы бір сағаттан соң Бузер және тағы бір сағаттан соң Джон Бейкер ілесіп келді. Алғашқы 10 қатысушы 6 сағаттан сәл астам уақыт ішінде, ал алғашқы 30 қатысушы 26 сағат ішінде шараны аяқтады. 16 наурызда Карен Рамстед командасының жағдайы мен жол ахуалына байланысты жарыстан шықты. Оның командасы Аляска хаскилерінің көпте қолданылатын аралас тұқымының орнына, Сібір хаскилерінен құралған. Уналакит: 13 наурызда сағат 20:45-те Уналакитке бірінші болып жеткені үшін Сорли Аляска Алтын жағалау сыйлығын жеңіп алды. Сорли 14 наурызда сағат 0:11-де бірінші болып жолға шықты. Алғашқы 10 қатысушы 8 сағат ішінде, ал алғашқы 30 қатысушы 27 сағат ішінде старт алды. Сорли: «Номға дейін әлі де алыс жол бар» деді. Әдетте трасса Уналакит өзені арқылы қалаға дейін созылады, бірақ мұздың үстінен су аққандықтан 7 мильге (11 км) қарай жылды. Xtrail маркерлері бірнеше командалар өтіп кеткен 1 фут (0 м) тереңдіктегі су ағысынан өтті. 16 наурызға дейін температура 40 градусқа дейін (Фаренгейт бойынша, яғни 5–10 °C) көтерілуі күтілуде. Уналакит Нортон шығанағының жағалауында орналасқан, және жарыс көшбасшылар Беринг теңізінің жағалауымен солтүстік және батысқа қарай Номға соңғы күшті серпіліс жасағанда қарқынын күшейтеді.

14 наурыз

Шактулик: 14 наурызда таңғы сағат 7-де Сёрли бірінші болып келді, ал бір жарым сағаттан кейін Брукс келді. Сёрли 14 наурызда сағат 12:05-те (UTC 21:05) Шактуликтен шығарда көшбасшылығын сақтап қалды, бірақ Митч Сиви, содан кейін Бузер, және Брукс, Лэнс Макки, Кинг, Эд, Джонроу және Бейкерден құралған күшті топ оны артынан қуып жете келіп, алға шығуы бір сағаттан кем болды. Олар бақылау пункттері арасында сағатына 1-1,5 миль (1,5-2,5 км) жылдамдықпен тұрақты түрде орташа жылдамдықпен жүріп жатыр. Алдыңғы ондық 5,5 сағат ішінде, ал алдыңғы отызы – шамамен 29 сағат ішінде жолға шықты. Сёрлидің командаласы Андерсен қазір Свинглиден 26 минутқа қалып қойды және топ-10-нан шығып кетті, бірақ ол келесі жаңадан келген Луис Нельсон ағадан кемінде бір бақылау пунктымен алда келеді. Командалар шаршаған және нашар өнер көрсетіп жатқан иттерді қалдырып келе жатқандықтан, саны азайып барады. Алдыңғы ондық 9-12 итпен жүріп жатыр, бұл 16-дан азырақ, ал көпшілігінде 10 немесе 11 ит бар. Жолдың жағдайы нашар болғандықтан шаршау немесе соқпақтан жарақат алған көптеген иттер жолдан шығарылды. 9 иттен аз командалардың күші жеткіліксіз. Ауа райы жаңбырлы, бұл жоғары температурада иттерді салқындатуға көмектеседі. Командалар Нортон шығаңағының ашық мұзынан өтіп, Койуққа бет алғанда желдің жылдамдығы сағатына 65 км/сағ-қа жетеді. Бұл 1925 жылғы сарысуды жеткізу кезінде Леонард Сеппала мен оның жетекші иті Того басып өткен жол. Командалар Сёрлиді қуып жете алу үшін Койуққа үдеп барады. Койуқ: Сёрли 14 наурызда сағат 17:57-де бірінші болып келді және үш минуттан кейін алғашқы болып жолға шықты. Алдыңғы ондық 8,5 сағат ішінде, ал алдыңғы отызы 38 сағат ішінде жолға шықты.

15 наурыз

Елим: Сорли 15 наурызда сағат 1:17-де бірінші болып келді және үш сағаттан кейін жолға шықты. Джон Бейкер Сорли кеткеннен кейін 7 минут өткен соң келген екінші мушер болды. Алдыңғы ондық 10 сағатқа созылды, ал алдыңғы отызы – 39 сағатқа. Сорли мен Бузер иттерін қалдырып, командаларын тек 8 итке дейін азайтты. Лэнс Макки 11-орында, бұл Юкон Квест жеңімпазының бір жылғы Идитародтағы ең жақсы көрсеткіші. Жол жағалау бойымен жүріп, содан кейін Квиталик таулары арқылы ішкі аймаққа өтеді. Ақ тау: Сорли тағы да баяу болды, 15 наурызда сағат 12:59-да жетуіне шамамен 9 сағат кетті және Кіші МакКинлиде жолын жоғалтқан болуы мүмкін. Әдетте 5-7 сағаттық сапар болатын, бірақ лайлы қар немесе шаршау алдыңғы ондықты баяулатты. Бірақ Итен екінші орынға өрлеп шықты, одан кейін өте жылдам Митч Сиви және шапшаң Брукс келді. Андерсен 10-шы орыннан 6-шы орынға көтерілді. Алдыңғы қатардағы мушерлердің қалғаны төрт сағаттан астам артта қалды және орын үшін күресе бастайды; соңғы турнирлік кестеде бір орынға түсу жүлде қорынан бірнеше мың доллар (АҚШ доллары) жоғалтуға әкелуі мүмкін. Алдыңғы ондық 9 сағат ішінде жолға шықты. Сорли дәл 8 сағаттан кейін кетті, ал қалғаны міндетті 8 сағаттық демалысқа шықты. Қазіргі жарыс пен оның 2003 жылғы жеңісі арасындағы ұқсастықтар көзге түседі: екі жарыста да ол ерте алға шығып, үлкен артықшылықты сақтап, командасын 8 итке дейін азайтты және жұмсақ, жабысқақ қарға тап болды. 14-15 наурызда Севард түбегінің оңтүстік жағалауындағы дауыл көптеген ұшақтарды жерге отырғызды, бұл Идитарод Әуе күштерінің шағын ұшақтары ветеринарлар мен жарыс шенеуніктерін Уайт-Маунтинге басшылар келгенге дейін жеткізе алмады, бірақ жергілікті еріктілер болды. Ақ көшпенді жағдай мен жолдағы ашық су қар мотоциклімен жүруді қауіпті етті. Ветеринарлар бақылау бекеттеріне келген командаларды тексеру үшін 1988 жылдан бері алғаш рет болды, ал Элимдегі жалғыз ветеринар тым көп жұмыс істеді. 16 наурызда рейстер қайта басталды, бірақ желдің күші жоғары болды (сағатына 30-35 миль). Алдыңғы ондық 9 сағат ішінде жолға шықты. Екі мушердің жарыстан шығуынан кейін Скдорис пен Эллерринг соңғы орында. Әдетте Ақ таудан Номға дейін 10 сағатқа жуық уақыт кетеді.

16 наурыз: Ном қаласындағы дуал

Қауіпсіздік: Норвегиялық Роберт Сорли 16 наурызда сағат 16:52-де (АҚШ уақыты бойынша 16 наурыз 13:52 UTC) Safety-ден бірінші болып шықты, финиш сызығына дейін 35 км (22 миль) қана қалып қойды. Эд Итен алғашқы басымдығын бір сағат бес минутқа қысқартты, бірақ оны қуып жете алмайды. Митч Сиви 42 минуттан кейін, ал Сорлидің командаласы Бьёрнар Андерсен 18 минуттан кейін шықты. Апат болмаса, Андерсен «Жылдың жаңашылы» атағын жеңіп алады. Алдыңғы ондық 8 сағат ішінде старт алды. Алдыңғы он бестікке екі мәрте екінші орын алған Рами Брукс, Джон Бейкер, Пол Гебхардт, биылғы Юкон Квест жеңімпазы Лэнс Маккей, Джесси Ройер, үш мәрте жеңімпаз Джефф Кинг, төрт мәрте жеңімпаз Мартин Бузер, Диди Джонроу, Али Зиркл, төрт мәрте жеңімпаз Дуг Свингли және Джессика Хендрикс кіреді. Командалар финалдық турнирлік есептегі орнын сақтап қалу үшін күшті бәсекелестікке түсті, өйткені бір ғана орынға түсу сыйлық қорынан бірнеше мың доллар (АҚШ доллары) жоғалтуға әкелуі мүмкін. Заңды түрде соқыр Рейчел Скдорис және оның «көрнекі түсіндірушісі» Пол Эллеринг соңғы орында, Грейлингтен Бөрік аралына қарай бет алды. Ном: Норвегиялық Роберт Сорли 16 наурызда сағат 08:39-да Ном қаласындағы «бұрылысқан аркадан» өтіп, 9 күн, 18 сағат, 39 минут және 31 секундтық көрсеткішпен жарысты жеңіп алды. Алдыңғы ондық 7 сағаттан сәл астам уақытта финиш сызығын кесті. Бұл салыстырмалы түрде тартысты жарыс болды; 33 Идитародтың ішінде жарыс тоғыз рет қана бір сағаттан кем айырмашылықпен аяқталды, соңғы рет 1993 жылы Джефф Кинг Диди Джонроуды жеңгенде. Эд Итен жарыстың соңында күшті шабуыл жасап, 26 минуттан кейін екінші орынды иеленді, бұл оның 2004 жылғы 5-ші орынынан жақсы нәтиже. Өткен жылғы чемпион Митч Сиви көшбасшылыққа ұмтылысы сәл сәтсіз аяқталды, бірақ ол Сорлидің командаласы және інісі Бьёрнар Андерсенді жеңіп, үшінші орынды сақтап қалды. Андерсеннің Норвегия командасының екінші тізбегімен 4-орын алуы оны 1976 жылдан бері ең жоғары нәтиже көрсеткен жаңашылға айналдырды және оған «Жылдың жаңашылы» сыйлығын жеңіп алды. Екі мәрте екінші орын алған Рами Брукс Андерсеннен бір жарым сағаттан кейін 5-орынды иеленді, ал одан кейін 11 минуттан соң Джон Бейкер келді. Лэнс Маккей 2 жарым сағаттан кейін 7-орынға жетті, бұл сол жылы Юкон Квестті жеңгеннен кейін Идитародтағы ең жақсы нәтиже, одан кейін Джесси Ройер, Пол Гебхардт және Диди Джонроу. Қалған жарыскерлер өздерінің орнын сақтап қалу үшін күшті бәсекелестікке түсті, өйткені финалдық есепте бір орынға түсу сыйлық қорынан бірнеше мың АҚШ долларын жоғалтуға әкелуі мүмкін. Бұрынғы жеңімпаздар Бузер мен Кинг жарыстың соңына қарай күшті шабуыл жасады, бірақ 12-ші және 13-ші орындарды иеленді. Бузердің басты себебі ретінде Квебекке қайтуды кешіктіруін айтты. Ройер 8-орында болды, жарыстың басында алға шыққан жас әйел мушерлердің біріншісі болды, ол Коюкта Джессика Хендриксті басып өтті, содан кейін Элимде Бузер, Кинг, Свингли және Джонроуға жетіп, Головинге жеткенше Маккейден басқа барлығын басып өтті. Ройер тіпті Номнан сыртта Гебхардты да басып өтті, бірақ Кинг та оларға жақын болды. Бұрынғы Юкон Квест жеңімпазы Алай Зиркл 11-орынды, ал Тустумена 300 жеңімпазы Джессика Хендрикс 15-орынды иеленді.

21 наурыз

Қызыл фонарьдың соңғысы Аляска әуе компаниясының ұшқышы Фил Морган болды. Ол финиш сызығынан 21 наурызда сағат 20:02-де (АҚШ уақыты бойынша 22 наурызда 5:02 UTC) өтті, сол сәтте қақпақ аркаға ілінген Жесір фонары өшірілді, бұл жарыстың аяқталғанын білдірді. Рождестволық жарықтар мен баннерлер де алынып тасталды. Ол 15 күн, 6 сағат, 2 минут және 57 секунд жұмсады және 8 итпен жарысты аяқтады, ал ол Финишерлер банкетіне бір күн бұрын қатыса алмаған жалғыз мушер болды. Көптеген мушерлер нашар жағдайларға байланысты жарыстан шықты, ал Қызыл фонарь – "қажырлылықты" білдіреді. Морган 737-200 ұшқышы. Ол "Ақ таудан" келген кезеңде қарлы дауылға тап болған жалғыз мушер болды. Оның үш иті жарыс басталғанда қызу шақта болды, сондықтан ол Идитародта жетекші иттерін тастауға мәжбүр болды. Морган 1995 жылдан бері Идитарод әуе күшіне ерікті болып көмектесіп келеді. Морганның айтуынша, "біз өте қиын жағдайларды бастан кешірдік". Ном қаласының әкімі Лео Расмуссеннің сөзіне қарағанда, жарыс 1990 жылдары Аляска штатына барлығы 23 миллион АҚШ доллары көлемінде табыс әкелді. Ном және Алясканың басқа да аймақтары қыс мезгілінде отын бағасының өсуіне байланысты қаржылық қиындықтарды бастан кешірді.

Марапаттар

Жеңімпаздар арасында 750 107 АҚШ доллары бөлісті. Жеңімпаз 72 066,67 доллар және жаңа жүк көлігі алды, ал алдыңғы 30 қатысушы 705 000 доллар бөлісті. Қалған 45 107 долларды финиш сызығын кескендер бөлісті. ITC (2005 жылдың 21 наурызы) Сыйлық жеңімпазының шарттары. Сыйлық – Аляска рухы. Роберт Сёрли – МакГратқа бірінші болып келгені үшін 500 долларлық әуе билеті. Дороти Г. Пейдж – Жарты жолда Роберт Сёрли – Идитародқа бірінші болып келгені үшін 3000 долларлық алтын ұсақ-түйектер. Юконға бірінші болып жеткен мушер – Пол Гебхардт – Анвикке бірінші болып келгені үшін 3500 доллар және 7 тағамдық кешкі ас. Голд-Кост – Роберт Сёрли – Уналакитке бірінші болып келгені үшін 2500 долларлық алтын монеталар. Қауіпсіздіктен Номға дейінгі ең жылдам уақыт – Кен Андерсон – топ-20-да (2 сағат 20 минут) – 500 доллар. Ең жақсартылған мушер – Гармония Баррон – 68-ден 29-шы орынға көтерілгені үшін. Жылдың жаңашылы – Бьёрнар Андерсен – 1500 доллар. Спорттық рух – Мартин Бусер – 1000 долларлық сыйлық сертификаты. Ең шабыттандырған мушер – Мартин Бусер – 1000 долларлық жанармай. Алтын құжаттама – Шактуи бақылау пункті – ең жақсы қолдау. Алтын стетоскоп – Ингрид Вилк Хаугбьорг – ең пайдалы ветеринар – 500 доллар. Леонхард Сеппала гуманитарлық сыйлығы – Алий Зиркил – 2 бағытты билет. Алтын қамыт – Уитсток (Сёрли) – ең жақсы жетекші ит – 500 доллар. Қызыл шам – Фил Морган – соңғы финиш сызығын кескені үшін.