Америкалық джаз музыканты Адриан Роллини

Кіріспе

Американдық джаз мульти-инструменталисі (1903–1956)

Адриан Фрэнсис Роллини (28 маусым 1903 – 15 мамыр 1956) – негізінен бас-саксофон, фортепиано және вибрафон ойнаған американдық джаз мульти-инструменталисі. Роллини саксофонға ұқсайтын, қамыстан жасалған goofus және кілті жоқ миниатюралық кларнет сияқты жаңа аспаптарда орындағанымен де белгілі. Лидер ретінде оның маңызды жазбалары: "You've Got Everything" (1933), "Savage Serenade" (1933) және "Got The Jitters" (1934) – Banner, Perfect, Melotone, Romeo, Oriole лейблдарында, "A Thousand Good Nights" (1934) – Vocalion лейблында, "Davenport Blues", "Nothing But Notes", "Tap Room Swing", "Jitters", "Riverboat Shuffle" (1934) – Decca лейблында, ал "Small Fry" (1938) – Columbia лейблында жарық көрген.

Ерте өмір

Ролини 1903 жылғы 28 маусымда Нью-Йорк қаласында француз және швейцариялық тегі бар Фердинанд Ролини мен Адель (құрметті аты Аугенти) Ролини отбасында дүниеге келді. Оның атасы Еуропаның көптеген соғыстарының бірі кезінде Италияға көшкеннен кейін отбасының тегін "Ролини" деп өзгерткен. (Кейбір дереккөздер 1904 жылды көрсетеді, бірақ оның ағасы Артур Ролини және Әлеуметтік қамсыздандыру басқармасының тізімдері ертерек жылды көрсетеді.) Артур Ролини 1934 жылдан 1939 жылға дейін Бенни Гудменмен бірге тенор саксофонда орындады (кейін Уилл Брэдлимен де ойнады). Нью-Йорк штатының Ларчмонт қаласында өскен Адриан ерте жасынан музыкалық қабілетін көрсетті және екі жасында фортепиано сабақтарын бастады. Бала кезінде дарынды бала ретінде танылған ол төрт жасында Уолдорф Астория қонақ үйінде он бес минуттық концерт берді. Ролини музыкамен шұғылдануын жалғастырды және 14 жасқа келгенде, ол фортепиано мен ксилофонда ойнайтын көрші балалардан құралған топтың жетекшісі болды. Ролини үшінші курста орта мектепті тастап кетті. Ол Aeolian компаниясы үшін Mel O Dee лейблінде және Филадельфиядағы Republic бренді үшін фортепиано рулондарын жасады. 16 жасында ол Артур Хэндтің Калифорниялық саяхатшылар тобына қосылды. Ролини пианино, барабан, ксилофон және бас-саксофонда бірдей шеберлікпен ойнады, бұл Хэндтің құрметіне ие болды, ол кейін музыкалық мансабынан зейнеткерлікке шыққанда, топты Ролиниге тапсырды. Ағасы Артурдың айтуынша, Адриан бірнеше апта ішінде бас-саксофонды меңгерді.

Мансап

Ол Калифорниялық Ramblers тобымен көптеген жазбалар жасады және екі топ құрды – Кішкентай Ramblers (1924 жылдан бастап) және Goofus Five (1926–27 жылдары). Осы топтармен жұмыс істеген кезінде ол өзінің ерекше саксофон стилін дамытты. Роллинидің серпілісі мен күші айқын байқалады; "Клементина (Жаңа Орлеаннан)", "Vo Do Do De O Blues" және "Содан кейін мен ұмытамын" – бұл дәуірді ғана емес, сонымен қатар Роллинидің үстелге әкелген беделін және мүмкіндіктерін көрсететін ең жақсы жазбалардың бірі. Осы уақыт ішінде ол Аннет Ханшоу, Клифф Эдвардс (Укулеле Айк), Джо Венути, Мифф Моул және Ред Николс сияқты музыканттармен жүздеген жазба жасады. Оның ең жақсы жұмыстарының кейбіреулері Бикс Бейдербеккемен бірге жасаған жазбаларында кездеседі (1920 жылдары таралған, Роллинидің бас саксофон сололары көптеген жазбаларда болды және әдетте керемет болды). Ол сонымен қатар Роджер Вулф Кан, Франк Трумбауэр және Ред Николспен бірге жазды және жұмыс істеді. 1927 жылы ол көптеген жазба сессияларына қатысып қана қоймай, сонымен қатар Club New Yorker ашылуында таланттар тізімін басқарды. Бұл қысқа ғұмырлы ұйым, 1920 жылдардағы джаздың кімдері, соның ішінде Бикс Бейдербекке, Эдди Ланг, Джо Венути, Франк Синьорелли және Фрэнки Трумбауэр. Жалақы талаптары көтеріле бастады, ал клубтың кемшіліктері болды, бұл ақырында жаман комбинацияға айналды, ал келісім үш аптаға созылды. Көп ұзамай басқа таланттар оның есімін іздеп келеді. Атлантиканың арғы жағындағы, Лондонда тұратын жас топ жетекшісі Фред Элизальде Savoy қонақ үйінде топ жетекшісі болды және ол өзінің қызу дыбысын жақсарту үшін ең жақсы американдық джаз музыканттарын іздеді. Ол Роллиниді, сондай-ақ Челси Квилиді, Бобби Дэвисті, Томми Феллинді және Джек Руссинді тапты. Роллини өзінің орнынан бас саксонист Спенсер Кларк, кейін бас-тубист Уорд Лей алмастырған Ramblers тобынан кетіп, 1927 жылы Квили, Феллин, Руссин және (кейін) Дэвис сияқты Ramblers тобымен бірге Элизальдеге қосылуға келісті және 1928 жылдың қыркүйегіне дейін қалды. Америкаға оралғаннан кейін ол Robbins Music Corporation-мен жұмыс істеп, жазуды бастады – оның кейбір шығармаларына "Дайындық", "Шегінде", "Белгісіздік", "Жылы және сыпайы", "Жұмбақ көлеңке" және "Au Revoir" кірді. Ол 30-шы жылдардағы депрессияға дейін Берт Лоун, Ли Морс, Дорси ағайындылары, Бен Селвин және Джек Тигарден сияқты музыканттармен жұмыс істеуді жалғастырды. Алайда, 30-шы жылдардың басында музыкалық идеялар "қызудан", екі уақыттан алыстап, көбірек салмақты, консервативті дыбысқа қарай өзгерді, ал Роллини бейімделді. 1932–33 жылдары ол Берт Лоун тобымен екі бас саксофонды, Спенсер Кларкты ырғақ бөлімінде және Роллинидің өзі сакс-гитара командасының төртінші саксофоны ретінде қолданып, қысқа уақытқа созылған эксперименттің бір бөлігі болды. 1933 жылы ол Адриан Роллини оркестрін құрды (жазу үшін жиналған студиялық топ), ол Perfect, Vocalion, Melotone, Banner және Romeo лейблдерінде пайда болды. Роллини кейбір үлкен таланттарды жинауға қол жеткізген болса да (мысалы, Банни Бериган, Бенни Гудман және Джек Тигарден), бұл жазбалар оның бұрынғы жұмыстарына қарағанда көбірек коммерциялық болды. Бірнеше мысалда сололық жұмыс және прото-свинг элементтері бар, бірақ жалпы алғанда, жазбалар қазіргі поп-күйлерді сату үшін жасалды. (Бірнеше жақта Роллини бас-сакс-фонда ән барысында вибрафонға ауысады.) Осы уақытта Роллини Ричард Химбердің радио оркестрімен вибрафоншы ретінде де пайда болды, ол үлкен, саптық ансамбльде екінші реттік рөл ойнады. Адриан Роллини бірнеше музыкалық топтардың құрамына кірді, соның ішінде Адриан Роллини Квинтеті, Адриан Роллини Трио (негізінен 1930 жылдардың соңында) және Адриан және оның Tap Room Gang, ол Нью-Йорктегі 234 Батыс 48-ші көшедегі Президент қонақ үйінде орналасқан. 1935 жылдан бастап ертедегі суинг дәуірінде ол қонақ үйдің ішінде орналасқан Адрианның Tap Room-ін басқарып, 6-8 ойыншыдан тұратын кішкентай топты басқарды. Сонымен қатар, ол Батыс 45-ші көшеде орналасқан Уитби Гриллдің иесі болды. Екі мекеме де оның кәсіби және әлеуметтік өмірінен ажырамас екенін көрсетті. Оның әр клубтағы клиенттері көбінесе демалыс күндері келген музыканттардан құралған. Роллини сондай-ақ радиода Кейт Смит сияқты музыканттармен жұмыс істеді. Осы жетістіктерімен қоса, ол музыкалық мансабының тағы бір кезеңіне кірісіп, музыкалық аспаптарды сату мен жөндеу бойынша дүкен ашты. "White Way Musical Products" деп аталатын дүкен 1587 Бродвей көшесіне орналасқан. Роллини музыкалық аспапты ойнайтын музыкант оны тек механикамен ғана айналысатын жасаушыдан гөрі көбірек білетініне сенді. Дүкен әйгілі топ жетекшілерін іздеушілердің танысу ортасы болды. Роллини сонымен қатар Piccadilly қонақ үйінде орналасқан Georgian Room және Piccadilly Circus Bar-ға да жиі баратын. Ол Master және Muzak үшін де жазба жасады. Осы уақытта Роллинидің бас саксофоннан вибрафонға көшуі байқалды. Бұл Роллини бас саксофонды немесе оның қабілетін тастап кеткендігін білдірмейді, бірақ 1920 жылдардағы қызу джаз дәуірінен кейін халықтың талғамы аспапты сатуға жарамсыз еткен. Роллини 1938 жылы бас саксофонда соңғы рет жазба жасады. Ол вибрафон және қоңыраулармен жұмысын жалғастырды, бірақ бас саксофоншы рөлінен бас тартқанда, джаздағы рөлі де кетіп қалды. Ол қонақ үйлерде ойнады, сонымен қатар әндерді жазумен және аранжировкалаумен айналысты, соның ішінде Vaughan Monroe сияқты музыканттармен бірлесіп жұмыс істеді. Алайда, үлкен топтар дәуірі басталғаннан кейін ол ешқандай маңызды жазбалар жасаған жоқ және осы кезең оның өміріндегі соңғы жұмысын білдіреді, кейбір шағын өнер көрсетулері мен джем-сессиялардан басқа. Оны 1938 жылғы "Auld Lang Syne" атты қысқа фильмде, Джеймс Кэгнидің басты рөлде ойнағанында және "Melody Masters: Swing Style" (1939) фильмінде көруге болады. Ол сонымен қатар 1940 жылдардың соңында Даллас қаласының орталық бөлігіндегі Majestic театрына және басқа қалаларға гастрольдік сапар жасады. Бос уақытында Роллини өзін "су жәндігі" деп есептеді және оған қорғандық танытты. Оның 21 футтық Chris Craft катері және төрт орындық Chris Craft круизері болды. Жоғары нәтижелі мансабынан кейін ол 1950 жылдардың басында триосымен соңғы жазбасын жасады, содан кейін қонақ үй бизнесіне толыққандай көшті. Кейін ол Флоридаға көшіп, 1955 жылдың қыркүйегінде Eden Roc қонақ үйін ашты. Ол сонымен қатар Tavernier Key-дегі Driftwood Inn-ді басқарды. Роллини теңізде балық аулауды ұнатты және оның Driftwood теңізде балық аулауға арналған кемелерді ұсынды. Роллинидің қайтысынан кейін оның әйелі Дикси Флоридадан кеткен болып көрінеді. Ескі Driftwood Inn-нің қалдықтары 1960 жылы Флорида кілттеріне шабуыл жасаған дауылда толығымен қирады.

He cut many sides under the California Ramblers and formed two subgroups – the Little Ramblers (starting in 1924) and the Goofus Five (most prominently 1926–27). It was during his work with these groups that he developed his distinctive style of saxophone playing. Rollini's swing and impetus are quite evident; "Clementine (From New Orleans)", "Vo Do Do De O Blues", and "And Then I Forget" are among some of the best recordings that not only typify the era but showcase the prominence and power that Rollini brought to the table. During this time, he managed to lay down hundreds of sessions with names like Annette Hanshaw, Cliff Edwards (Ukulele Ike), Joe Venuti, Miff Mole, and Red Nichols to name a few. Some of his best work appears on the sides he cut with Bix Beiderbecke (scattered throughout the 1920s, Rollini's great bass sax solos were on scores of records, and were usually outstanding). He also recorded and worked with Roger Wolfe Kahn, Frank Trumbauer, and Red Nichols. In 1927, not only did he participate in numerous recording sessions, but he also gained the job of heading up the talent roster for the opening of the Club New Yorker. It was a short lived organization, a who's who of 1920s jazz, including Bix Beiderbecke, Eddie Lang, Joe Venuti, Frank Signorelli and Frankie Trumbauer. Salary demands began to rise, and the club had its shortcomings, which proved a bad combination in the end, and the arrangement only lasted for some 3 weeks. It was not long until other talents would be seeking his name. From across the Atlantic, Fred Elizalde, a young London based band leader was leading a band at the Savoy Hotel, and he was looking for the best American jazzmen to spice up his already hot sound. He found Rollini, as well as Chelsea Quealey, Bobby Davis, Tommy Felline and Jack Russin. Rollini submitted his resignation to the Ramblers (where he was replaced by bass saxist Spencer Clark and later by bassist tubist Ward Lay), and agreed to join Elizalde, along with fellow Ramblers Quealey, Felline, Russin, and (later) Davis, in 1927, and stayed until September 1928. Once he returned to America he also began to write, working with Robbins Music Corporation—some of his compositions would include "Preparation", "On Edge", "Nonchalance", "Lightly and Politely", "Gliding Ghost", and "Au Revoir". He continued to work, recording with such artists as Bert Lown, Lee Morse, The Dorsey Brothers, Ben Selvin and Jack Teagarden into the depression of the 30s. However, the early 30s saw a shift in musical ideas—away from the "hot", two beat feel and towards a more staid, conservative sound, and Rollini adapted. In 1932–33 he was part of a short lived experiment with the Bert Lown band using two bass saxophones, Spencer Clark in the rhythm section and Rollini himself as the fourth sax in the reed team. In 1933, he formed the Adrian Rollini Orchestra (a studio group assembled for recording), which appeared on Perfect, Vocalion, Melotone, Banner, and Romeo labels. While Rollini did manage to assemble some great talent (for example Bunny Berigan, Benny Goodman and Jack Teagarden), these records were more commercial in comparison to his earlier work. Several examples have solo work and proto swing elements, but on the whole the records were meant to sell current pop tunes. (Several sides have Rollini on bass sax only to switch to vibraphone during the song.) At this time Rollini also appeared as a vibraphonist with Richard Himber's radio orchestra, playing a strictly secondary role in the large, string oriented ensemble. Adrian Rollini was part of several musical groups, including the Adrian Rollini Quintette, the Adrian Rollini Trio (primarily in the late 1930s), and Adrian and his Tap Room Gang, which was based in the Hotel President at 234 West 48th Street in New York City. During the early swing era, starting in 1935, he managed Adrian's Tap Room, which was located inside the hotel, as well as leading the small band of 6 8 players. He also owned Whitby Grill, which was situated on West 45th Street. Both establishments were indicative of his inseparability from his professional and social life. His clientele in each club was mostly composed of musicians who were on holiday. Rollini was also featured on the radio, working with artists such as Kate Smith. As if he didn't have enough going for him, he ventured into yet another phase of his musical career and opened a store for the sale and repair of musical instruments. The store, known as White Way Musical Products, was located at 1587 Broadway. Rollini strongly believed that the artist playing the instrument knows more about it than the maker who is only concerned with the mechanics. The shop was a hot spot for autograph hounds who trolled the shop in search of famous band leaders. Rollini also frequented the Georgian Room and the Piccadilly Circus Bar, both located in the Piccadilly Hotel. He also began recording for Master and Muzak. During this time, a gradual shift occurred in Rollini's focus from the bass sax to the vibraphone. This was not so much that Rollini was giving up on the bass saxophone or his abilities, but popular tastes had rendered the instrument unmarketable after the hot jazz era of the 1920s. Rollini recorded on bass sax for the last time in 1938. He continued to be active with vibraphone and chimes, but when he gave up his role as a bass saxophonist, his role in jazz went with it. He went on to play hotels, as well as arranging and writing songs behind the scenes, collaborating with such names as Vaughan Monroe. However, once the big band era got underway he didn't make any major recordings and this period in his life represents the last of his work with the exception of some minor appearance and jam sessions. He can be seen in the 1938 short entitled "Auld Lang Syne", starring James Cagney, and "Melody Masters: Swing Style" (1939). He also did a brief tour in the late 1940s in which he came to the Majestic Theater in downtown Dallas, among other cities. In his spare time, Rollini considered himself a "waterbug", and was proud of it. He owned a 21 foot Chris Craft speedboat and a Chris Craft cruiser, sleeping four. After an exhaustive career, he made his last recording with his trio in the early 1950s and then turned his attention fully to the hotel business. He later relocated to Florida and opened the Eden Roc Hotel in September 1955. He also ran the Driftwood Inn at Tavernier Key. Rollini loved sport fishing, and his Driftwood offered deep sea fishing charters. After Rollini's death, it appears his wife Dixie left Florida. The remains of the old Driftwood Inn were completely destroyed in a hurricane that rocked the Florida Keys in 1960.

Өлім және мұра

Ролини 1956 жылғы 15 мамырда 52 жасында қайтыс болды. Оның өлімінің нақты себебі күмәндануда. Ұлыбританияның «Melody Maker» журналында оның ағасы Артур Роллини өліміне қатысты «сырды шешуге тырысып жатқандығы» туралы қысқаша мақала жарияланған. Адриан қанға батқан көлікте, аяғының бірі дерлік кесілген күйде табылған. Роллини құлап кеткенін айтқан, бірақ полиция қылмыс болу мүмкіндігін қарастырды. Флорида штатының Хоумстед қаласындағы Джеймс Арчер Смит ауруханасына жеткізілгеннен кейін 18 күн өткен соң қайтыс болды. Өлімі пневмония және бауырдың асқынуларынан болған деп хабарланды. «Джаз және өлім: джаздың ұлы тұлғаларының медициналық бейнелері» кітабының авторы, патологоанатом Фредерик Дж. Спенсер кейіннен Роллинидің өлімін талдап, оның сынап уланудан қайтыс болғанын айтты. Ауруханада жатқан кезде ол тамақ ішуден бас тартқан. Оның асқазанына сынап салмағы қойылған шыны түтікше енгізіліп, ол жарылып, Роллини уытты элементке ұшыраған. Роллинидің досы, кларнетші Кенни Даверн видеосұхбатында Роллинидің қарыздарының салдарынан мафиялық тапсырыспен өлтірілгенін мәлімдеді. Оның өлімінен кейін джаз дискографы Брайан Раст сол жылдың 8 маусымында BBC Light Programme арнасындағы «World of Jazz» сериясында естелік бағдарлама ұсынды. 1998 жылы Адриан Роллини Биг-Бенд және Джаз Даңқы залына енгізілді. Ол әйелі Дороти «Дикси» Роллиниден кейін 1977 жылы қайтыс болды.