Кіріспе

Жапондық дәстүрлі музыка. Миньё (民謡), Нихон миньё, жапон миньё немесе жапон халық музыкасы – дәстүрлі жапон музыкасының жанры.

Стильдер

Көптеген миньё жұмыс түрлерімен немесе нақты кәсіптермен байланысты және бастапқыда жұмыс кезінде немесе белгілі бір жұмыс үшін орындалған. Басқа миньёлар көңіл көтеру, биге сүйемелдеу немесе діни ғұрыптардың бір бөлігі ретінде таралған. Миньё Жапонияның әр аймағында өзгеше, әр аймақтың өзіне тән әндері мен стильдері бар. Хоккайдо аралының солтүстік бөлігіндегі айнұ халқы орындайтын әндер әдетте миньё санатына жатпайды. Ал оңтүстікте (әсіресе Окинавада) миньёның масштабтары, тілі және мәтіндік формалары бойынша ерекшеленетін дербес жанрлары да қалыптасқан.

Құралдар

Жапондық халық әндерінің көп бөлігі, еңбекпен байланысты болғандары, бастапқыда ғана орындалған, жеке немесе топтармен (гетерофониялық түрде). Кейбір әндерде АҚШ-тың оңтүстік афроамерикалық музыкасында жиі кездесетін "сұрақ-жауап" үлгісіндегі ән айту да бар. Бірақ Эдо дәуірінде, және кейде одан кейін де, миньё әуендеріне шамисен, шакухачи және/немесе шинобуе қосымшалары енгізілді. Миньёға ілеспе беруде соққылы аспаптар, әсіресе барабандар жиі қолданылады, әсіресе бұл әндер билерде немесе діни обрядтарда пайдаланғанда. Осы ілеспелердің кейбіреуі өздігінен дамып, Цугару джамисен сияқты жеке аспаптық жанрларды тудырды. Энка және көптеген басқа да танымал жанрлардың да түбі миньёда.

Қазіргі Жапонияда

ХХ ғасырда көптеген әндер өзгертілді, олар өте виртуоздық әуендерге айналды, оларды орындау үшін көп уақыт пен күш-жігер қажет. Шындығында, миньё қазіргі таңда өнер музыкасының бір түріне айналды, көбінесе кәсіби ұстаздармен оқытылады, олар үздік студенттеріне лицензиялар мен кәсіби атаулар беруі мүмкін. Алайда, мұндай мамандардың "сахналық миньёсынан" айырмашылығы, әндердің дәстүрлі нысанда сақталуына көмектесу үшін жүздеген "сақтау қоғамдары" (хозонкай) құрылды. Осылайша, жұмыс әндері әдетте сүйемелдемей орындалады, мүмкін, жұмыстың бастапқы қимылдарын еліктеп немесе сомдап жатқанда. Бұл қоғамдардың көпшілігі тек бір ғана жергілікті әнді "сақтайды". Сонымен қатар, ұлттық және жергілікті деңгейде жүздеген миньё байқаулары өткізіледі, көбінесе бір ән үшін ғана. Көптеген жапондықтар үшін миньё нақты немесе қиялданған туған жерлері мен отбасыларына деген ностальгияны оятады немесе оятады деп есептеледі; сондықтан жанрдың өкілдері мен жанкүйерлері арасында кең таралған мақал бар: "Халық әні – жүректің туған отаны" / "Миньё ва кокоро но фурусато". Миньё, дәстүрлі жапондық халық әні, жапондықтардың "фоку сонгю" деп атайтынынан, ағылшын тіліндегі "folk song" фразасынан ерекшеленеді. Бұл батыс үлгісіндегі әндер, көбінесе гитарамен сүйемелденіп, көбінесе жақында жазылған, Боб Дилан, Питер, Пол және Мэри сияқты әртістермен байланысты және 1960 жылдан бері Жапонияда танымал. Миньё мен фоку сонгю арасындағы байланыс өте аз.

Этимология

Миньё сөзі «халық, ел» (民) және «ән» (謡) сөздерінің бірігісінен құралған. Шығыс Азияда бұл сөз бесінші ғасырдан бері қытай деректерінде кездеседі. Жапонияда оның қолданылуы туралы алғашқы жазба 901 жылы табылған. Дегенмен, бұл сөз 1890 жылға дейін бір рет қана қолданылған. Сондықтан, миньё Мэйдзи қайта жаралуынан кейін, музыканың батыстық үлгіде дамуына байланысты, неміс тіліндегі Volkslied («халық әні») сөзінің тікелей аудармасы саналады. Миньё Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін кеңінен қолданылған «рио» сөзін ығыстырды, ол «жергілікті халық әндері» деген мағынаны білдіреді. Жапондық дәстүрлі атаулардың ішінде осыған ұқсас жанрды білдіретін «инака буши» («ел әні»), «инака бури» («ел күйі»), «хина ута» («ауыл әні») және тағы да басқалары бар, бірақ мұндай әндерді орындаған көптеген адамдар оларды жай ғана «ута» (ән) деп атаған. 1970 жылдары Жапония Мәдениет министрлігі жапон халық музыкасын зерттеу жоспарын жасады, нәтижесінде «Шұғыл түрде халық әндерін зерттеу» (Min'yō kinkyū chōsa) атты жинақ құрылды. Жобаға қаржыландыру префектуралық және ұлттық үкіметтер тарапынан жасалды. 1994 жылы жинақта 50 000-нан астам ән мен олардың нұсқалары тіркелді.