Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Совет және ресейлік комедиант және жазушы (1948–2017)
сатирик
Soviet and Russian stand up comedian and writer (1948–2017)
the satirist
Михаил Николаевич Задорнов (Михаи́л Никола́евич Задо́рнов, Mihaíl Nikolájevič Zadórnov; 21 шілде 1948 жылы Юрмала, Латвия КСР, КСРО – 10 қараша 2017 жылы Мәскеу, Ресей) – совет және ресейлік комедиант және жазушы. Задорнов өнерге бейім отбасында дүниеге келген, оның әкесі (1909–1992) Рига қаласынан шыққан белгілі жазушы. Задорновтың анасы Елена Матусевич (1909–2003) ескі ақсүйек отбасынан таралған, оның түбірі Польша королі Степан Баториға дейін жетеді. Бала кезінде Задорнов әкесінің ұйықтамас бұрын оған әдебиет туындыларын, мысалы, классикалық шытырман оқиғалар мен қызықты жазбалар мен өлеңдерді оқып бергенін естіген. Задорновтың ата-анасы ұлының инженер болғанын қалағандықтан, ол инженерлік институтқа оқуға түсті. Михаил Задорнов Мәскеу авиация институтын бітірген. Бірақ 1980-жылдардың басында ол юморист ретінде мансап бастады, кейіннен инженерлік жылдарын әжуалай еске алды.
Mikhail Nikolayevich Zadornov (Михаи́л Никола́евич Задо́рнов, Mihaíl Nikolájevič Zadórnov; July 21, 1948 in Jūrmala, Latvian SSR, USSR – November 10, 2017 in Moscow, Russia) was a Soviet and Russian stand up comedian and writer. Zadornov was born into an artistic family, his father vertical align=sup (1909 1992) being a notable writer from Riga. Zadornov's mother, Elena Matusevich (1909 2003), came from an old noble family, which can trace its roots to the Polish king Stephen Bathory. As a child, Zadornov listened to his father reading him works of literature before he went to sleep, such as classic writings of adventure and suspense, and poems. Zadornov's parents wanted their son to become an engineer, so he went to an engineering institute. Mikhail Zadornov graduated from Moscow Aviation Institute. However, in the early 1980s he started a career as a humorist, and later mockingly remembered his engineering days.
Мансап
Михаил Николаевич Задорновтың мансабы ұзақ және түрлі қиындықтарға толы болды. Задорновтың туындылары 1976 жылы жарық көрді. 1984 жылы Задорнов алғаш рет телеарнада пайда болды. 1984-1985 жылдары "Юмор" журналында сатира және юмор тобының жетекшісі болып жұмыс істеді. "Бас хатшыға ашық хат" және "Тоғызыншы вагон" атты әңгімелерді Задорнов "Күлкі айналасында" телешоуы мен "Кино өнері" журналы үшін жазды. Бұл туындылар КСРО бойынша жылдам таралып, оған үлкен танымалдылық әкелді. Сол кезде үкіметке қарсы жағымсыз немесе қорлау сөздерді айтқан адам қамауға алынып, түрмеге отырғызылуы мүмкін еді – таңқаларлығы, Задорновқа ешқандай жаза болған жоқ. New York Times басылымы "КСРО-да қайта құру шын мәнінде басталды" деген қорытынды жасады. 1998 жылы Задорнов өзінің аяқталмаған туындыларының төрт томын жариялады. Осы кітаптар негізінде көптеген пьесалар жазылып, сахналады. Жазумен қатар Задорнов жекелеген өнер көрсетулерін ұйымдастырып, Ресей мен басқа елдердегі өмірді салыстырып, шетелдегі тәжірибесі туралы әңгімелер айтты. Оның 20 ғасырдың соңындағы әзілдері көбінесе КСРО мен оның халқын сатиралауға бағытталған, ал кейіннен Батысты сынай бастады. Оның ең танымал әңгімелері – ресейліктер мен американдықтарды салыстыру. Кейінгі концерттерінде ол кеңестік білім беру жүйесін жоғары бағалады.
Mikhail Nikolayevich Zadornov had a long career path with different challenges. Zadornov's work was printed and first seen in 1976. In 1984 Zadornov appeared for the first time on TV. In 1984 1985 he worked as a leader of a group of satire and humor in the magazine called Humor. Stories called “An Open Letter to the General Secretary” and “The Ninth Wagon” were written by Zadornov for the show "Around the Laughter" and also in the magazine called The Art of Cinema. Those pieces spread across the USSR quickly gained him popularity. During that period, a person saying, in public, anything negative or insultive to the government, was in high risk of being arrested and jailed – surprisingly Zadornov was not. New York Times had made a conclusion that “reconstruction has really started in USSR” (“что в СССР действительно началась перестройка”). In 1998 Zadornov published four volumes of his incomplete works. Many plays were performed, written, and played based on those volumes. In parallel with writing pieces Zadornov started performing and making his own shows where he would compare life in Russia and other countries of the world, tell stories about his experience in other countries. His jokes in the end of 20th century concentrated more on satirizing USSR and its inhabitants, and later shifted to mockery and criticizing of the West. His most common stories are comparing Russians to Americans. In later concerts he praised the Soviet education system.
Стиль
Задорновтың юморында ұлттық стереотиптер мен ұлттық сананың қайталама тақырыбы кездеседі. Ол жиі ресейлік дәстүрлер мен өмір салтын басқа ұлттармен, әсіресе американдықтармен және бұрынғы кеңестік елдермен сатиралық түрде салыстыратын. Задорнов Ресейде де, шетелде де батыстыққа ұмтылуды сынайтын. 2002 жылы Задорнов американдық спортшылардың Солт-Лейк-Ситидегі 2002 жылғы Қысқы Олимпиадасында ту көтеруіне наразылық білдіре отырып, АҚШ-қа баруға арналған визасынан бас тартты. Михаил кейде Ресейдің жоғары биліктегі тұлғаларын сынағандықтан, оның кейбір эскиздері саяси себептермен мемлекеттік телеарналар тарапынан қабылданбады немесе өңделді. Ол орыс тілінің Веда және Этруриядан шыққан деген ревизионистік теориясын қолдады, бұл теорияны философ Валерий Чудинов ұсынған. 2006 жылдан бастап Задорнов халық этимологиясына негізделген сөз ойындарын Чудинов стилінде эскиздеріне енгізді. Задорнов интернет-сайтты жүргізіп, интернеттен табылған немесе жанкүйерлері оған жіберген әңгімелер мен әзілдерді пайдаланды. 2014 жылдың наурыз айында ол Ресей Президенті Владимир Путиннің Қырымды Ресейге қосылуына қатысты ұстанымын қолдаған хатқа қол қойды.
A recurring theme in Zadornov's humour is national stereotype and national mentality. He often satirically compared Russian traditions and lifestyle with that of other nations, especially Americans and former Soviet countries. Zadornov mocked westernization in both Russia and abroad. In 2002, Zadornov rescinded his visa to the United States as a protest to the American athletes' flag waving behavior at the Salt Lake City 2002 Winter Olympics. As Mikhail sometimes targeted Russia's top power figures, some of his sketches were rejected or edited by state TV stations on political grounds. He supported the revisionist fringe theory that the Russian language descends from the Vedas and Etruria, put forward by philosopher Valeriy Chudinov. Since 2006, Zadornov had incorporated Chudinov style wordplay into his sketches, based on folk etymology. Zadornov ran an internet site and quoted stories and jokes found on the Internet or e mailed to him by fans. In March 2014 he signed a letter in support of the position of the President of Russia Vladimir Putin on accession of Crimea to Russia.
Білім
Задорнов Рига қаласындағы мемлекеттік мектепке барып, актерлік өнерге және сахнада өнер көрсетуге зор қызығушылық танытты. Бітірген соң ата-анасының тілегімен Риганың Азаматтық авиация инженерлері институтына оқуға түсті. Кейін Мәскеу авиация институтына ауысып, онда қозғалтқыштар мамандығы бойынша білімін аяқтады. Институтты бітіргеннен кейін, адамдарды ойын-сауықпен қамтамасыз ететін спектакльдер мен әңгімелер қоятын би клубында жұмыс істеді. Клуб Мәскеу қаласының бәріне танымал болды. Задорнов "Агиттеатр" атты студенттік театр ұйымдастырды, олар белгілі бір тақырыптарда қойылымдар көрсетті. Олар өмір туралы әңгімелер айтып, ән салып, үкіметке қарсы сөздер айтпады. Топ КСРО-ның көптеген аймақтарына сапар шегіп, үлкен даңққа ие болды. Задорнов Ленин комсомолы сыйлығымен марапатталды және халық арасында зор танымаллыққа ие болған өнер шеберіне берілетін "Халық суретшісі" атағын алды.
Zadornov attended a public school in Riga and showed a lot of interest in play acting and performing. After Zadornov graduated, he went to Riga's Institute of Civil Aviation Engineers, as his parents wanted. Later on, he transferred to Moscow Aviation Institute, where he finished his studies in engines. After graduating from the institute, he remained in a dance club that performed plays and stories to entertain people. The club gained popularity and was known across Moscow. Zadornov also formed a student theater called "Agitteatr" (Агиттеатр), and they presented plays on certain topics. They would sing songs and tell stories that described life and did not insult the government. The group traveled to most of the parts of the USSR and gained popularity. Zadornov received a prestigious Lenin Komsomol Prize and was awarded the title of National Artist, a title given to a performer who reaches substantial popularity among the people.
Жеке өмір
Задорнов 1971 жылы Велта Калнберзинаға үйленді; ол советтік латыш саясаткері Янис Калнберзиннің қызы және Мәскеу мемлекеттік университетінің филология факультетінде ағылшын тілінен профессор. Михаил мен Велта бала кезінде Ригадағы бір мектепте оқыды. Олар Мәскеу авиация институтында да бірге оқыды. Осы уақытта Задорновтың даңқы тез өсті. Сонымен қатар, сол кезде Задорнов өзінің әкімшісі Елена Бомбинамен (Елена Бомбина) таныса бастады. Задорнов 2009 жылы Велтадан ажырасты. Михаил мен Елена заңды емес, фактілік некеде болды және олардың Елена Задорнова деген қызы бар; ол Ресей театр өнері академиясында оқыды және актриса болды.
Zadornov was married in 1971 to Velta Kalnbērziņa (Велта Яновна Калнберзина); she is the daughter of Soviet Latvian politician Jānis Kalnbērziņš and a professor of English in the Philological Faculty of the Moscow State University. Mikhail and Velta went to the same school in Riga as children. They also studied together in the Moscow Aviation Institute. At the same time, Zadornov's popularity was growing quickly. Also, at that moment, Zadornov started dating his administrator Elena Bombina (Елена Бомбина). Zadornov divorced Velta in 2009. Mikhail and Elena had a common law marriage, and had one daughter named Elena Zadornova (Елена Задорнова); she studied at the Russian Academy of Theater Arts and became an actress.
Дін
1992 жылы Задорнов орыс православиесіне крещениеден өтті. 2000 жылдары ол Родновериге (славян діні) көшті және "Шыңғырлаған қайыңдар" Анастасия қозғалысының әлеуметтік идеалы – "ата-бабалар елді мекендеріне" деген ықыласын білдірді. Өліміне аз уақыт қалғанда ол қайтадан православиені қабылдады. Ол қайтыс болғаннан кейін православие бойынша жерленді.
Zadornov was baptised as a Russian Orthodox Christian in 1992. In the 2000s he converted to Rodnovery (Slavic Native Faith), and expressed his favour towards the social ideal of the Ringing Cedars' Anastasian movement, that is to say the "ancestral settlements". Shortly before his death, he converted to Orthodoxy. After his death, he was given an Orthodox Christian funeral.
Өлім
Задорнов 2017 жылғы 10 қарашада сағат 9:15-те ми рагынан қайтыс болды.
Zadornov died of brain cancer on November 10, 2017, at 9:15 A. M.