Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Австро-американдық сәулетші
Austro American architect
Бернард Рудофский (19 сәуір 1905 – 12 наурыз 1988) – австриялық-американдық жазушы, сәулетші, коллекционер, оқытушы, дизайнер және әлеуметтік тарихшы. Оның ең белгілі еңбегі – 1964 жылы жарық көрген «Архитекторсыз архитектура: тектік атасы жоқ архитектураға қысқаша кіріспе». Ада Луиза Хакстебл оны «модерн қозғалысының көрнекті сыншысы» деп атады.
Bernard Rudofsky (April 19, 1905 – March 12, 1988) was an Austrian American writer, architect, collector, teacher, designer, and social historian. His most notable work is Architecture Without Architects: A Short Introduction to Non pedigreed Architecture, published in 1964. Ada Louise Huxtable called him “the master iconoclast of the modern movement."
Білім беру және оқыту
Рудофский Германияда, Италияда және басқа да оннан астам елде жұмыс істеместен бұрын Австрияда архитектура ғылымдарының докторы атанды. 1930 жылдары Бразилияға уақытша қоныстанды және онда архитектуралық практикасын ашып, Сан-Паулуда бірнеше атақты тұрғын үйлер салды. 1941 жылғы дизайн байқауына қатысуы оған MoMA-дан АҚШ-қа гастрольдік сапарға шақыру әкелді. Перл-Харбор оқиғасынан кейін, австриялық туғандықтан, оған АҚШ-та қалу ұсынылды. Ол өмірінің соңына дейін Нью-Йорк қаласында тұрды, бірақ саяхаттап жүруін тоқтатпады (кейде бірнеше жылдан кейін қайта оралатын). Рудофский Йель, МТИ, Купер Хьюитт, Токиодағы Васеда университеті және Копенгагендегі Корольдік Көркемсурет академиясында оқытумен айналысты. Ол Ford, Fulbright және Guggenheim стипендиясын жеңіп алды.
Rudofsky earned a doctorate in architecture in Austria before working in Germany, Italy, and a dozen other countries. He temporarily settled in Brazil in the 1930s and opened an architectural practice there, building several notable residences in São Paulo. An entry in a 1941 design competition brought an invitation from MoMA to tour the US; in the wake of Pearl Harbor, as an Austrian native, he was given the option of staying in the US. He remained based in New York City until his death, although he continued to travel (sometimes for years at a stretch). Rudofsky variously taught at Yale, MIT, Cooper Hewitt, Waseda University in Tokyo, and the Royal Academy of Fine Arts in Copenhagen. He was a Ford, Fulbright and Guggenheim Fellow.
Ықпал
Рудофский 1940, 1950 және 1960 жылдары МоМА-да бірқатар даулы көрмелер ұйымдастыру арқылы ең көп ықпал етті. Бүгінде ол көптеген мәдениетті кітаптарымен есімізде сақталады, олар әлі де пайдалы дизайн түсініктерін береді, олар көңілді, көтеріңкі сарказммен жасырылған. Оның қызығушылықтары халық сәулетінен бастап, жапондық дәретханалар мен сандал дизайнына дейін жетеді. Оның жазған еңбектерінің барлығы адамгершілікке және салауатты дизайнға тұрақты аргумент құрайды.
Rudofsky was most influential for organizing a series of controversial MoMA exhibits in the 1940s, 1950s and 1960s. He is best remembered today for a number of urbane books that still provide relevant design insight that is concealed in entertaining, subversive sarcasm. His interests ranged from vernacular architecture to Japanese toilets and sandal design. Taken together, his written work constitutes a sustained argument for humane and sensible design.
Басылымдар мен кітаптар
"Архитекторсыз сәулет" кітабында Рудофский: "Батыс әлемінде жазылған және оқытылатын сәулет тарихы ешқашан бірнеше ғана таңдалған мәдениеттермен ғана айналысқан" дейді. Ол осы салаға қатысты біздің шектеулі түсінігімізді бұзуға тырысады және оқырманды "текті емес сәулет" (жергілікті, өндірістік және көбінесе авторсыз) әлемінің кең және даналығымен таныстырады. Бұл әлемдегі сабақтар адамзат үшін өте құнды, әсіресе қазіргі әлемдегі экологиялық дағдарысқа байланысты. Тағы бір маңызды еңбек – "Енді тамақтануға жатайын", күнделікті өмірдің дизайндық мәселелеріне – тамақтану, ұйықтау, отыру, тазару және шомылуға қатысты тарихи және мәдени баламалардың қызықты саяхаты. Бұл еңбек "қауіпті пікірлерді таратуға немесе ең нашар таңдау жасауға біздің құқығымызды жоққа шығаруға арналмаған. Керісінше, ол кездейсоқ мысалдар арқылы өмірдің біз ойлағаннан гөрі әлдеқайда қызықты болуы мүмкін екенін көрсетеді". Қазіргі батыс дизайнымен бұрынғы тәжірибелерді салыстыра отырып, ол біздің қазіргі "шешімдерімізді" жақсартуға болатындығын, тіпті әсте болса, абсурдты және кездейсоқ екенін көрсетеді. Мысалы, ол стандартты американдық унитазының тиімді түрде ылғалдылықты көбейтетін құрылғыға айналу себебін және американдық ванналардың ересек адамдарға жатуға қолайсыз болуын, сондай-ақ олардың әдетте ылғалдылықты көбейтетін құрылғыдан екі-үш фут қашықтықта орналасуын сұрайды. 1944 жылы Рудофский және оның әйелі Берта екі аптаға Блэк Маунтин колледжіне шақырылды. Бернард киім дизайнының өкінішті жағдайы туралы екі лекция оқыды, заманауи киімді "тарихи емес, иррационалды, практикалық емес және зиянды" деп атады, тіпті оларға жарамсыз деп баға берді. Оның бір лекциясы "Адамдар мұндай киім кигенде қалайша жақсы сәулетке ие болуы мүмкін?" деп аталды. Бертаға сандал жасау бойынша экспромт курсын ұйымдастыру ұсынылды. Берта келесі жылы қайта шақырылды, ал олардың табысты кәсіпорны Bernardo Sandals 1947 жылы құрылды және бүгінге дейін дамып келеді. 1986 жылы "UMRISS" сәулет журналының бас редакторы Питер Нойвер Бернард Рудофскийге арналған арнайы нөмірді (1/86) "Тұрмысқа оралу" / "Umkehr zum Wohnen" тақырыбымен шығарды, сонымен қатар Рудофскийдің маңызды сәулет жобаларының толық шолуын ұсынды. Бұл нөмірде Питер Нойвердің 1985 жылдың жазында архитектордың Нерха, Андалусия/Испаниядағы үйінде өткізген сұхбаты да бар. Бұл және Венадағы кең ауқымды көрмесі оның соңғы шынайы құжаттарының бірі болып табылады.
In Architecture without Architects Rudofsky states that "Architectural History, as written and taught in the Western World, has never been concerned with more than a few select cultures." He attempts to break down our limited idea of this field and briefly introduce the reader to the vast and wise world of 'nonpedigreed architecture' (vernacular, indigenous, and often anonymous). The lessons taught in this world are highly useful to mankind, especially relating to the environmental crisis the world now faces. Another notable work, Now I Lay Me Down to Eat is an entertaining tour of historical and cultural alternatives to the design problems of everyday life—dining, sleeping, sitting, cleansing, and bathing—and was "neither meant to spread dangerous heresies nor to undermine our birthright to make the worst of possible choices. Rather, it demonstrates by means of random examples that life can be less dull than we make it." By contrasting current western design solutions with earlier practices, he makes our current "solutions" look open to improvement, if not outright ridiculous and arbitrary. For instance, he asks why the standard American style toilet is effectively a septic humidifier, and why American style bathtubs are impossible for adults to lie down in and are as a matter of routine permanently fixed two or three feet away from a septic humidifier. In 1944 Rudofsky and his wife Berta were invited to Black Mountain College for two weeks. Bernard gave two lectures on the sad state of clothing design, calling contemporary dress "anachronistic, irrational, impractical and harmful" and literally unsuitable. One of his lectures was called "How Can People Expect to Have Good Architecture When They Wear Such Clothes?". Berta was convinced to organize an impromptu course on sandalmaking. Berta was invited back the following year, and their successful venture Bernardo Sandals was organized in 1947 and still thrives. In 1986, Peter Noever, editor–in–chief of the architecture magazine "UMRISS" dedicated a special issue (1/86) to Bernard Rudofsky under the title "Return to living" / "Umkehr zum Wohnen" in addition to a comprehensive presentation of Rudofsky's key architecture projects. At the same time this issue contains an interview by Peter Noever held in summer of 1985 in the architect's home in Nerja, Andalusia/Spain. This and his large–scale exhibition in Vienna represent one of his last authentic documents.
Көрмелер
Спарта/Сибарис. Жаңа салу тәсілі жоқ. Жаңа өмір салты қажет. Питер Нойвер / МАК, 1987/88 жылдар.
Sparta/Sybaris. Keine neue Bauweise. Eine neue Lebensweise tut not. curated by Peter Noever/MAK, 1987/88