Кіріспе

Monogram Pictures Corporation – 1931 және 1953 жылдар аралығында негізінен төмен бюджетті фильмдер шығарған американдық киностудиясы. «Монограм» Голливудтың алтын ғасырындағы кіші студиялардың бірі болды, олар жиі «Жетімдер қатары» деп аталды. Ірі студиялардың жасампаздықтарына, өндіріс сапасына және жұлдыздарға қарағанда қаржылық мүмкіндіктері шектеулі болғандықтан, «Монограм» көрермендерін әрекет пен шытырман оқиғалармен қызықтыруға тырысты. Компанияның тауарлық белгісі қазір Allied Artists International компаниясына тиесілі. «Монограм» және «Allied Artists» студияларының үйі болған бастапқы, кең аумақты кірпіш кешені 4376 Sunset Drive мекенжайында сақталған, қазір Саентология шіркеуінің медиа орталығының (бұрын KCET телеарнасының ғимараты) бөлігі ретінде пайдаланылуда.

Тарих

Монограмма 1930 жылдардың басында екі компанияның бірігуінен құрылды: В. Рей Джонстонның Rayart Productions (дыбыстық фильмдер пайда болған кезде Raytone деп аталды) және Трем Каррдың Sono Art World Wide Pictures. Екеуі де төмен бюджетті фильмдерге маманданған, және бұл саясат Monogram Pictures-те де жалғасты, Карр өндіріс жетекшісі болды. Тағы бір тәуелсіз продюсер, Пол Малверн, Monogram арқылы 16 Lone Star батырлық фильмін (басты рөлде Джон Уэйн) шығарды. Студияның алғашқы жылдарының тірегі – әке мен баланың серіктестігі: сценарист және режиссер Роберт Н. Брэдбери және ковбой актер Боб Стил (нағыз аты Роберт А. Брэдбери). Брэдбери Monogram және Lone Star батырлық фильмдерінің көбін жазды және көптерін өзі режиссерлік етті. Monogram түрлі фильм жанрларын ұсынды, оның ішінде әрекетке толы мелодрамалар, классикалық фильмдер және детективтер болды. Алғашқы жылдары Monogram үлкен киножұлдыздарды шақыруға мүмкіндігі шектеулі болды, сондықтан бұрынғы үнсіз фильмдердің актерлерін (Герберт Роулинсон, Уильям Коллиер С. А.) немесе жас, белгілі актерлерді (Рей Уокер, Уоллес Форд, Уильям Кагни, Чарльз Старрет) жұмысқа алды. 1935 жылы Джонстон мен Каррді Consolidated Film Industries компаниясының Герберт Йейтс шақырып алды; Йейтс Monogram-ды бірнеше кіші тәуелсіз компаниялармен біріктіріп, Republic Pictures компаниясын құруды жоспарлады. Бірақ осы жаңа жобадан кейін қысқа уақыт өткен соң, Джонстон мен Карр Йейтспен келіспей кетіп қалды. Карр Universal Pictures-ке өтті, ал Джонстон 1937 жылы Monogram-ды қайта іске қосты.

Фильмдер сериясы

1938 жылы Монограм ұзақ уақыт бойы сериалдар жасап, таныс актерлерді жұмысқа алды. Франки Дарро, Голливудтың 1930-жылдардың ең мықты бала актері, "Монограмға" қосылды және компанияда 1950 жылға дейін болды. Комедияшы Мантан Морленд Дарроның көптеген фильмдерінде ойнады және 1949 жылға дейін Монограмның құнды құралы болды. Жасөспірім актерлер Марсия Мей Джонс және Джеки Моран үйде жасалған романстар сериясында ойнады, содан кейін Фрэнки Дарро сериясына қосылды. Борис Карлофф өзінің Мистер Вонг құпияларымен Монограмның релиз кестесіне үлес қосты. Бұл продюсер Сэм Кацманды Бела Лугозиді Монограмм триллерлер сериясын жалғастыруға шақырды. Кацманның көшелік бандалар сериясы The East Side Kids сол кездегі танымал Dead End Kids фильмдерінің имитациясы болды. Бірінші фильмде Dead End сериясымен байланысы жоқ алты жасөспірім ойнады, бірақ Кацман Dead End Kids Бобби Джордан мен Лео Горсиді қолға алды, көп ұзамай Huntz Hall және Gabriel Dell-ті бастапқы топтан қосты. "Ист-Сайд Кидз" сериясы 1940 жылдан 1945 жылға дейін жалғасты. East Side жұлдызы Горси кейін өзі тізгінді алып, сериалды "Боуэрли Бойз" сериясына айналдырды, ол кино тарихында ең ұзақ уақыт бойы жұмыс істейтін көркем фильм комедия сериясы болды (12 жылда 48 атау). Осы уақыт аралығында Горси Голливудтағы жыл сайынғы ең жоғары жалақы алатын актер болды. Монограм әртүрлі нәтижелермен фильмдер сериясын тәжірибеден өткізуді жалғастырды. Кинофильмдердегі ең көп көтерілген фильмдер - "Чарли Чан", "Сиско Кид" және Джо Палока. Бұлардың барлығы басқа студиялар тастап кеткен, бірақ "Монограм" қайта жаңғыртқан фильмдер. Снуффи Смит пен Сэм Катцманның комедиялық сериясы Билли Гилберт, Шемп Говард және Макси Розенблуммен бірлесіп, комикстердің жетістіктері сәл сәтті болды. Монограмның көптеген сериялары вестерн фильмдері болды. Студия Билл Коди, Боб Стил, Джон Уэйн, Том Кин, Тим МакКой, Текс Риттер және Джек Рэндаллмен бірге "трио" форматында ардагер ат үстіндегі достармен бірлесіп шығарды. Бак Джонс, Тим МакКой және Реймонд Хаттон The Rough Riders болды; Рей (Краш) Кориган, Джон "Дастли" Кинг және Макс Терхуни The Range Busters болды, ал Кен Мейнард, Хут Гибсон және Боб Стил The Trail Blazers ретінде бірікті. Universal Pictures Джонни Мак Браунның келісім-шартының күшін жойғанда, Монограм оны ұстап алып, 1952 жылға дейін оны жұмыспен қамтыды. Монограмма өз фильмдерін түсіргісі келетін амбициялық кино жұлдыздарына да пайдалы болды. Лу Костелло, Сидни Толер, Кей Фрэнсис, Лео Горси және Артур Лейк барлығы тәуелсіз өндіріске ұмтылды, Monogram арқылы шығарылды.

Монограмманың жұлдыздары

Студия жаңа жұлдыздардың (Сенсация аңшыларындағы Престон Фостер, Блоксон армандардағы Рэндольф Скотт, Он үшінші қонақтағы Джинджер Роджерс, Сфинкстегі Лионель Атвилл, Оның алғашқы романсында Алан Лэдд, Бейтаныс адамдар үйленгенде Роберт Митчем) бастау алаңы болды. Студияда карьерасы тоқтаған танымал жұлдыздар да болды: "Клондайк фьюри" фильміндегі Эдмунд Лоу, "Бақытқа апарар жол" фильміндегі Джон Боулз, "Мен сол адамды өлтірдім" фильміндегі Рикардо Кортез, "Джонни енді мұнда тұрмайды" фильміндегі Симон Саймон, "Ажырасу" фильміндегі Кей Фрэнсис пен Брюс Кэбот. Монограмм өз жұлдыздарын жаратты және өсірді. Гейл Сторм өзінің мансабын 1940 жылы RKO Radio Pictures-те бастады, бірақ Monogram-да үй тапты. Шторм Монограмның Фрэнки Дарро сериясынан жоғарылатылған және қылмыс драмаларында (мысалы, Ричард Кромвелл мен радионың Фрэнк Грэммен бірге атау рөлінде) және оның әншілік талантын пайдалану үшін мюзиклдар тізбегінде (мысалы, Кампус ритмі және Nearly Eighteen (екеуі де 1943), сондай-ақ 1946 жылы The Three Stooges қатысқан Swing Parade). Осы уақыт аралығында Монограмның тағы бір табысы - британдық конькимен сырғанау жұлдызы Белита, ол алдымен музыкалық ревюларда ойнады, содан кейін драмалық рөлдерге түсті, соның ішінде Суспенс (1946), Монограм атауымен шығарылған A бюджетті King Brothers Productions картинасы. Монограмның соңғы әйгілі әйелінің ашылуы Джейн Най болды, ол 1950 және 1952 жылдар аралығында бірнеше ашық ауада әңгімелерде ойнаған; ол 1957 жылы Bowery Boys комедиясы үшін студияға оралды. 1940-жылдардың ортасында Монограм "Диллинджер" деген сенсациялық қылмыс драмасымен үлкен жетістікке жетті, ол 1945 жылы үлкен жетістікке жетті. Киноны King Brothers Productions түсірді және "Үздік сценарий" номинациясына Академия сыйлығына ұсынылды. Монограм Диллинджердің ізімен дереу жүруге тырысты (бірнеше "пайдалану" мелодрамалары өзекті тақырыптарға пайда әкелді) және біраз жетістікке жетті, бірақ Монограм ешқашан бұрынғы кедейлік қатарында тұратын Колумбия Пикчерс сияқты құрметке лайық "үлкен" студияға айналмады. "Оскар" сыйлығын жеңіп алған жалғыз "Монограмм" түсірілімі "Матерхорнға көтерілу" болды, бұл екі катушкалы оқиға 1947 жылы "Ең жақсы қысқа тақырып" Оскарын жеңіп алды. Оскар сыйлығына ұсынылған басқа да Монограм фильмдері 1941 жылы "Жұмыртқа патшасы" ("King of the Zombies") "Оскар" сыйлығының "Үздік музыка" (драмалық фильмнің музыкалық ұрығы) және 1952 жылы "Үздік фильмді монтаждау" ("Flat Top") сыйлықтарына ие болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Монограмның жағдайы одан да жақсарды. Голливудтың ірі студиялары B категориялы фильмдерді шығаруды қысқартып, беделді әрі қымбат фильмдерді шығаруды бастағандықтан, кинотеатр иелері қол жеткізе алатын арзан фильмдерге деген қажеттілік көбейді. Монограмның бюджет фильмдерін ешқашан көрмеген ірі театр желілері, сондай-ақ пайда табу үшін арзан бағадағы фильмдерге тәуелді болған кіші, тәуелсіз театрлар тұрақты түрде Монограмның мүмкіндіктерін қолдана бастады. Монограм жаңа серияларды шығаруды жалғастырды. 1946 жылы The East Side Kids жаңа продюсер Ян Гриппоның басшылығымен The Bowery Boys болды. Бұрынғы продюсер Сэм Кацман әнші Фредди Стюарт үшін көлік ретінде "The Teen Agers" (1946-48) деп аталатын жаңа музыкалық комедиялық серияны бастады. Басқа сериялар: Cisco Kid вестерндері (1945-47); маскалы қылмыскердің қасіреті The Shadow with Kane Richmond (1946); Джо Юл мен Рени Рианоның "Джиггс және Мэгги" ролдерін ойнаған Джордж Макманус комиксінің негізінде "Атаны әкелу" комедиясы (1946 50); "Джо Палока" жүлделік жекпе-жек комедиясы (1946 51); Родди Макдауол сериясы (1948 52), жас жігіттер балалардың рөлдерін драмалық және экшн көліктерге тастап, "Генри" сериясы (1949 51) Реймонд Уолберн мен Уолтер Кэтлеттпен бірге ойнаған кіші қала комедиялары; және Джонни Шеффилд (бұрынғы "Бой" Тарзан фильмдерінің) ойнаған "Бомба, Джунгл Бой" (1949 55) оқиғалары. Боуэрли Бойз, Чарли Чан және Монограмм вестерндері (қазір Джонни Мак Браун, Джимми Уэйкли және Уип Уилсонның қатысуымен) студияның ең үлкен сурет салу карталары болды. Монограм кейінірек кішкентай фильмдерін Cinecolor-те түсірді, көбінесе County Fair, Blue Grass of Kentucky және The Rose Bowl Story сияқты ашық ауада, сондай-ақ ғылыми фантастикалық фильм, Марсқа ұшу (1952).

Allied Artists Productions-тың құрылуы

Продюсер Уолтер Мириш екінші дүниежүзілік соғыстан кейін студия басшысы Стив Бройдидің көмекшісі ретінде Монограмда жұмыс істей бастады. Ол Бройдиді төменгі бюджетті фильмдердің уақыты аяқталып бара жатқанына сендірді, ал 1946 жылы Монограм қымбат фильмдер жасау үшін Allied Artists Productions атты жаңа бөлімшесін құрды. Жаңа атау "сапалы фильмдер шығару және тарату үшін біріккен шығармашылық персонал" бейнелерін ойға түсіру арқылы Біріккен суретшілердің атын бейнелеуді көздеді. Голливудтық фильмнің орташа құны 800 000 долларды құраған кезде (ә Monogram фильмінің орташа құны 90 000 долларды құраған), Allied Artists компаниясының алғашқы релизі, Рождестволық комедиясы Бесінші даңғылда болды (1947), 1 200 000 доллардан астам шығынға ұшырады. Ол 1,8 миллион доллар табыс әкелді. Кейінгі Allied Artists релиздері әлдеқайда үнемді болды. Кейбіреулері қара-ақ түсті, ал басқалары Синеколор мен Техниколор түстерінде түсірілді. Монограм бас компания болып қала берді; "Allied Artists Productions" компаниясының барлығы Монограмның авторлық құқықтарына қатысты ескертулер алды және олар Монограмның кино алмасу желісі арқылы шығарылды. Студияның жаңа люкс бөлімшесі Миришка "B plus" деп аталатын суреттерге рұқсат берді, олар Monogram-дың B бағасының қалыптасқан желісімен бірге шығарылды. Мириштың төменгі бюджетті фильмнің аяқталуы туралы болжамы теледидар арқасында орындалды, ал 1952 жылдың қыркүйегінде Monogram бұдан былай тек Allied Artists атын алып жүретін фильмдер шығаратынын мәлімдеді. 1953 жылы Monogram бренді шығарылды, ал компания енді Allied Artists Pictures Corporation деп аталды. Allied Artists өзінің Монограммдық сәйкестігінің бірнеше ізін сақтап, өзінің танымал Стенли Клементс экшн сериясын (1953 жылға дейін), оның B вестерндерін (1954 жылға дейін), оның Bomba, Jungle Boy оқиғаларын (1955 жылға дейін) және әсіресе оның табысты комедиялық сериясын Боури Бойз (1958 жылға дейін, Клементс Лео Горсидің орнын ауыстырды 1956). Көп жағдайда Allied Artists Миришканың басшылығымен жаңа, өршіл бағыттарға бет алды.

Теледидар саласындағы монограмма

Монограм 1948 жылы сәуір айында өзінің соңғы фильмдерін желілік теледидарға ұсынған алғашқы театрлық дистрибьютор болды. Стив Бройди 200 фильмнен тұратын топтама үшін 1 миллион доллар, немесе бір фильм үшін 5 мың доллар сұраған. CBS желісі ұсыныстан бас тартты, ал фильмдер оның орнына 1951 жылы фильмдер директоры Мэтти Фокс құрған ізашар теледидар синдикаторы Motion Pictures for Television-ге кетті. Монограм 1951 жылдың қарашасында өз өнімдерін синдикаттау саласына абайлап кірісті. Кинотеатрларда өз клиенттерінің жағымсыз реакциясынан қорыққан бір ірі студия өзінің теледидар бөлімшесіне өз атын қоюдан аулақ болды. Монограм да соған ілесіп, өзінің телеарнасын мемлекетаралық телеарна корпорациясы деп атады. Бұрын көрмеге қатысып, кейін "Монограм" компаниясының басшысына айналған Ральф Брэнтон президент болып тағайындалды. Интерстейттің ең үлкен табысы - "Кішкентай алаяқтар" сериясы (бұрынғы Хэл Роучтың "Біздің топ" комедиясы, ол Монограммен театрлар үшін қайта шығарылған). Кейінгі жылдары Interstate TV Allied Artists Television болып өзгерді. 1979 жылы "Allied Artists" теледидар кітапханасы Lorimar теледидар өндірісі мен тарату қолына сатылды. Лоримарды Warner Bros. Television сатып алды, ол қазір кітапхананы басқарады.

Allied Artists-тің негізгі туындылары

1950 жылдардың ортасында Мириш отбасы Allied Artists-те үлкен ықпал етті, Уолтер атқарушы продюсер, оның ағасы Гарольд сату басшысы және Марвин ағасы қазынашы көмекшісі болды. Олар студияны үлкен бюджетті фильмдер жасауға итермеледі, Уильям Уайлер, Джон Хьюстон, Билли Уайлдер және Гэри Купермен келісімшартқа қол қойды. Олардың алғашқы үлкен атақты фильмдері, "Уайлердің достық ынандыруы" (ол алты академиялық сыйлыққа, соның ішінде үздік фильмге және Уайлдердің "Күнделік махаббат" сыйлығына ұсынылды) 1956-1957 жылдары кассалық провалға ұшыраған кезде, студия басшысы Бройди Монограм бұрын белгілі болған суреттер түріне оралды: төменгі бюджетті экшн суреттер және триллер, мысалы, Дон Сигелдің ғылыми фантастика фильмдері Дене ұрлаушылардың шабуылдары (1956). Allied Artists және The Mirisch Company өздерінің 1950-ші жылдардың аяғындағы кейбір (бірақ барлығы емес) фильмдерін United Artists арқылы шығарды. Студия 1959 жылы Аль Капонеді шығару арқылы жаңа табысқа қол жеткізді. Бұл "Альлайд" компаниясын тағы да үлкен бюджетпен фильмдер сериясына инвестиция жасауға итермеледі, соның ішінде "Эль Сид", "Билли Бадд", "Джордж Рафт тарихы" және "Гитлер". Жалпы өндірісте әлі де қысқартулар болды. Студия 1958 жылы 35 фильм шығарды, бірақ бұл 1960 жылы 12-ге дейін төмендеді. (Бұл жағдайдың басты себебі студияның вестерн фильмдерін жасауды тоқтатуы болды.)

Браудиден кейінгі

Студия басшысы Стив Бройди 1965 жылы зейнеткерлікке шықты. Allied Artists 1966 жылы өндірісті тоқтатып, шетелдік фильмдерді дистрибьютор ретінде жұмыс істеді, бірақ «Кабаре» (1972) фильмін шығарғаннан кейін өндірісті қайта бастады, одан кейін «Папийон» (1973) фильмі ілесуші болды. Екеуі де сыншылардың мақтауына және коммерциялық табысқа ие болды, бірақ жоғары өндіріс және қаржыландыру шығындары компания үшін үлкен пайда әкелмеді. Allied «Кім патша болғысы келді» (1975) фильмінің адаптациясын қаржыландыру үшін Еуропалық дистрибуция құқықтарын Columbia Pictures-ке сатты, ал қалған қаржы Канадалық салық жеңілдіктерінен түсті. 1976 жылы Allied Artists тұтыну тауарларын өндіретін Kalvex және PSP, Inc. компанияларымен бірігіп, қызметін кеңейтуге тырысты. Жаңа Allied Artists Industries, Inc. компаниясы фильмдерден басқа фармацевтикалық өнімдер, жылжымалы үйлер және спорттық киімдер өндірді. Бүгінде осы кітапхананың көп бөлігі Warner Bros. Pictures-ке тиесілі (1989 жылы Lorimar компаниясын сатып алған арқылы). 1946 жылдың тамызына дейінгі Monogram кітапханасы 1954 жылы Associated Artists Productions компаниясына сатылды, ол өзі 1958 жылы United Artists компаниясына сатылды (1981 жылы Metro Goldwyn Mayer компаниясымен бірікті). 1946 жылға дейінгі Monogram кітапханасы Тед Тернермен жасалған келісімге кірген жоқ. (Кейінгі фильмдердің құқықтарының көп бөлігі қазір United Artists арқылы MGM-ге тиесілі; ал басқалары, мысалы, «The Big Combo» фильмі, қоғамдық доменге өтті.) 1938 жылдан кейін M&A Alexander Productions және Astor Pictures сатып алған Monogram фильмдерінің таңдамалы бөлігі кейін Melange Pictures кітапханасына қосылды, қазір Paramount Global иелігіндегі Paramount Pictures бөлігі. 1942 жылға дейін шығарылған Monogram Pictures фильмдерінің көпшілігі қоғамдық доменде. Жан-Люк Годар өзінің «Тынсыздану» (1960) фильмін Monogram компаниясына арнады.

Күн бату бульвары

Allied Artists студиясы Голливудтағы 4401 W. Sunset Boulevard мекенжайында, 4,5 акр жерге ие болған. 1971 жылдан бері бұрынғы PBS телеарнасы KCET-тің үйі болған бұл студия, 2011 жылдың сәуір айында Саентология шіркеуіне сатылды.

Монограммалық ранчо

Monogram Pictures компаниясы Монграм ранчосын басқарды, ол Калифорния штатының Ньюхолл қаласына жақын Плацерита каньонындағы, Сан-Габриэль тауларының солтүстік етегінде орналасқан кино ранчосы болды. Том Микс өзінің үнсіз вестерн фильмдерін түсіру үшін Placeritos Ranch-ты пайдаланған. 1936 жылы Эрни Хиксон оның иесі атанды және жақын жердегі Republic Pictures Movie Ranch (қазіргі Disney Golden Oak Ranch) ранчосынан көшірілген барлық "шекаралық батыс қаласы" декорацияларын қайта жаңартып, өз ранчосына орналастырды. Бір жыл өткен соң Monogram Pictures Хиксонмен Placeritos Ranch үшін ұзақ мерзімді жалға шарты жасасты, ол бойынша ранчо Monogram Ranch деп аталуға тиіс болды. Актер, ковбой әншісі және продюсер Джин Автори 1953 жылы Хиксонның мұрагерлерінен Monogram Ranch мүлкін сатып алып, оны өзінің "Мелодиялық ранчо" фильмімен байланыстырып қайта атады. 2010 жылға қарай ол Melody Ranch Motion Picture Studio және Melody Ranch Studios ретінде жұмыс істеді. Өрт салдарынан зақымданған декорациялар жаңаларымен ауыстырылды; 2012 жылға дейін студияда 74 ғимарат (оның ішінде кеңселер) және екі дыбыс жазу студиясы болды. 2019 жылы ранчоның иелері Рено және Андре Велузат еді. Иелерінің сөзінше, "Бір кезде Голливудта" сияқты басқа да жақындағы фильмдердің бір бөлігі осы жерде түсірілген. Бұл жерде кино естеліктерін сақтайтын музей де бар, ол келушілерге ашық.