Кіріспе

Somerleyton /ˈsʌmərˌleɪtən/ – ауыл және бұрынғы азаматтық приход, қазір Сомерлейтон, Эшби және Херрингфлит приходтарының құрамында, Шығыс Саффолк округінде, Англияның Саффолк графтығының солтүстігінде орналасқан. Ол Лоустофттан солтүстік-батысқа қарай 4,5 миль (7 км), ал Ұлы Ярмуттан оңтүстік-батысқа қарай 5,5 миль (9 км) қашықтықта жатыр. Ауыл Somerleyton Hall-мен тығыз байланысты және 19 ғасырда Сэмюэл Мортон Петоның басшылығымен үлгілі ауыл ретінде қайта жаңартылған. 1987 жылдың 1 сәуірінде Herringfleet және Ashby приходтарымен бірігіп, "Сомерлейтон, Эшби және Херрингфлит" приходын құрады. Ауыл The Broads ұлттық паркінің шетінде орналасқан, ал Waveney өзені бұрынғы приходтың батыс шекарасын құрайды. Бұл Норфолк графтығымен шекара болып табылады, ал шығысында Блундстон ауылы орналасқан. Ауылда шамамен 300 адам тұрады. Осы қожалық 14 ғасырдың басынан бастап Джернеган отбасының меншігінде болды. Отбасы шамамен 1579 жылы Сомерлейтон залын салды. Зал 17 ғасырдың басында сэр Томас Вентвортқа сатылды және Вентворттар отбасы оны маңызды түрде қайта жаңғыртты, осымен бірге 1652 жылы құрылған аң аулау паркін де қосты. Азамат соғысы кезінде парламенттік әскерлер бірнеше рет осы жерді басып алды, ал 1669 жылы адмирал сэр Томас Аллин сатып алды. 1843 жылы соңғы қайта құруды қадағалаған теміржол салушы Сэмюэл Мортон Пето оны сатып алғанға дейін ол Аллин отбасының меншігінде болды. Зал, саябақ және бақтар II* санаттағы ескерткіштер тізіміне енген. Пето сол кезде Бристоль маңындағы Blaise Hamlet үлгісіндегі үлгілі ауылды құру арқылы ауылды қайта жаңартуға жетекшілік етті. Зал мен ауылдың даму жобасын Джон Томас жасады. Қайта жаңарту процесі Петоны банкротқа ұшыратты, ал иелік Батыс Йоркширдегі Галифакс қаласынан келген кілем өндіруші сэр Фрэнсис Кросслиге сатылды. 1916 жылы Кросслидің ұлы Савилге Барон Сомерлейтон атағы берілді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде өзіне достық атыстан қаза тапқан екі әуешіге арналған ескерткіш Waddling Way-де орналасқан – бұл ауылдың шығысында Фликстонға қарай созылатын топырақ жол. Британдық зениттік артиллериясы қателікпен екі американдық теңізшінің басқаруындағы Корольдік әуе күштерінің DeHavilland Mosquito түнгі жойғышын атып түсірді. 1950 жылдары Кристофер Кокерл ауылдағы кеме жасау шеберханасында алғашқы әуе кемесін жобалап, сынақтан өткізді. 2010 жылы Кокерлдің туғанына 100 жыл толуына орай ауылда бір бағана орнатылды. 1971 жылы азаматтық приходтың халқы 319 адамды құрады.

Сомерлейтон залы

Сомерлейтон залының викториандық қайта құрылысы негізінен екі қабатты сарайды, көбінесе Якобин стилінде салынды. Онда француз Ренессансынан шабыттанған лоджия және шаршы бельведерлік сағат мұнарасы бар, бірақ үйдің 17 ғасырлық негізгі бөлігі сақталған, ал бастапқы ғимараттың ағаш панельдерінің бір бөлігі ішкі безендірісте қайта қолданылды. Қайта құруды 19 ғасырда осы меншіктің иесі болған Сэмюэл Мортон Пето басқарды, ал үйдің жобасын мүсінші Джон Томас жасады. Томас сондай-ақ ауыл мен шіркеуді қайта құру жобаларының да авторы болды. Сағатты Бенджамин Льюис Вуллиами жасаған. Залды қоршаған парк 17 ғасырда құрылып, Петоның меншігінде кеңейтілді. Оған Уильям Эндрюс Несфилд жобалаған формальды бақтар сериясы және Джозеф Пакстонның жобалаған ыстықханалары бар асүй бағы кірді. Пакстонның осындай жұмысының тағы бір мысалы Чатсворт үйінде ғана бар. Паркте Томас пен Густав Наторптың екі мүсіні, сондай-ақ тегіс тікенегі бар лабиринт орналасқан. Бұл үй Кроссли отбасының меншігінде, ал үй мен аумақ туристерге ашық. Меншік жергілікті ауданда көптеген активтерге ие, соның ішінде Сомерлейтон ауылындағы паб және Фриттон көліндегі табиғат саябағы бар.

Мәдениет және қоғамдастық

Сомерлейтонда үлгілі ауылды дамыту аясында салынған бастауыш мектеп, ауылдық клуб және ойын алаңы, сондай-ақ "Дюкс Хед" атты қоғамдық үй бар. Сомерлейтон иелігі айналасындағы аумақтағы ең ірі жер иесі болып табылады. Ауылдағы көптеген үйлер ескерткіштер тізіміне енген, ал ауылдың тарихи стилін сақтау мақсатында жаңа құрылыс шектеулерге тап болады. Лоустофттан Норвичке дейінгі теміржол желісі Уэвени өзеніне жақын жерден өтеді және Сомерлейтон айналмалы көпірі арқылы өзенді кесіп өтеді. Ауылдың шетінде орналасқан Сомерлейтон теміржол станциясы 1847 жылдан бері үздіксіз жұмыс істеп келеді.

Әдебиет пен теледидарда

Би-Би-Сидің "Антиктер Роудшоу" бағдарламасы 2009 жылы Сомерлейтон залында түсірілді, ал таңдалған бөлімдері 2010 жылы бір сағаттық хабар ретінде көрсетілді. Роальд Дальдің "Күтпеген оқиғалар" телесериалының бір эпизоды 1979 жылы Сомерлейтон-холлда түсірілді, ал үй 2003 жылғы "Жоғалған ханзада" теледрамасында Сандрингем үйінің орнына пайдаланылды. Үй 2020 жылғы "The Crown" сериалында да сол мақсатта қолданылды. Үй және баяндаушының жоғалып кететін лабиринты В.Г. Себальдтың 1995 жылғы "Сатурн сақиналары" романы-мемуарында маңызды орын алады.