Кіріспе
Балықтар туысы Зеидтар (грек мифологиясындағы ең жоғарғы құдай Зевс есімінен алынған) - бұл үлкен, көрнекті, терең денелі зеиф тәрізді теңіз балықтары туысы - "нағыз дорилер". Атлант, Үнді және Тынық мұхиттарында кездесетін бұл тұқымда екі тұқымдастықтың алты түрі ғана бар. Барлық түрлер маңызды және жоғары бағаланатын азық-түлік балықтары болып табылады, олар коммерциялық балық аулауды қолдайды, ал кейбір - мысалы, Джон Дори (Зевс фабер) - үлкен қоғамдық аквариумдарда жақсы көреді. Бұл балықтарды негізінен терең теңіздегі тралмен аулайды. Бірнеше басқа отбасылардың мүшелері "дори" жалпы атын бөліседі, олардың кейбіреулері. Мысалы, Capromimus, Cyttomimus және Cyttus туыстарының мүшелері Zeidae тұқымдасына жатқызылған. Алғашқы екі тұқым қазір Зенионидтер (немесе Зенионтидалар) құрамында кездеседі, ал соңғы тұқымға өзінің отбасы - Цитидалар берілді.
The Zeidae (named after Zeus, the supreme god of Greek mythology) are a family of large, showy, deep bodied zeiform marine fish—the "true dories". Found in the Atlantic, Indian, and Pacific Oceans, the family contains just six species in two genera. All species are important and highly regarded food fish supporting commercial fisheries, and some—such as the John Dory (Zeus faber)—are enjoyed in large public aquaria. These fish are caught primarily by deep sea trawling. Several other families have members sharing the common name 'dory', some of which—i. e., those of genera Capromimus, Cyttomimus, and Cyttus—were once placed within the Zeidae. The first two genera are now found within the Zenionidae (or Zeniontidae), and the last genus has been given its own family, Cyttidae.
Сипаттама
Барлық дорилердің денесі шамамен бірдей дискоидты, бүйірінен қысылған. Басы үлкен және профилі құрғақ, көлбеу аузы да үлкен және Zenopsis түрінде айтарлықтай жоғары. Жауырықтары үлкен және өте кең. Үлкен көздері бас жағында жоғары орналасқан және артқы жағына бағытталған. Көздің артында басталатын артқы жағында байқалатын дөңес бар; оның үстіне артқы жағына қарай биіктігі төмендейді 710 тікенді бар көрнекті, қыртыс тәрізді тікенекті арқалық жамбас орналасқан. Кейбір түрлердің ересектерінде арқа омыртқалары ұзын, ағынды жіп тәрізді жіптермен безендірілген. Екінші, төменгі арқалық қанаты (2237 жұмсақ сәулелері бар) дененің қисықтығына байланысты аздап артқа қарай арқаның қалған бөлігіне созылады. Түйегі жұқа, тұмсық жамбашы кішкентай және бұранда тәрізді. Жамбас қанаттары көкірек, омыртқасыз және өте ұзын; сәулелер олардың мембраналарынан алыс. Кеуде жамбас қанаттары кішкентай, қысқа және дөңгелек, дененің төменгі жағында және жамбас жамбас сүйегінің артқы жағында орналасқан. Анальдық қанатта 14 тікен және 2039 жұмсақ сәуле бар, олардың биіктігі, бағыты, шығу тегі және аяқталуы жұмсақ арқалық қанаттың бейнелерін көрсетеді. Қарын бойымен тікенекті шұңқырлар сериясы - қатқыл, сүйекті пластиналарға өзгертілген - броньды жамбас қабырғасын құрайды. Дәл осындай қалқандар арқалық және анальды қанаттардың негізін де қамтиды. Операциялық сүйектерде тікендер мен тістілер жоқ. Омыртқа саны 2934, ал ересектерде дегенерацияланған жаакты рактер бар. Денесі жалаңаш, егер бар болса, онда қабыршақтар микроскоптық болып табылады. Тірі кездегі бояу әдетте өте жылтыр күміс, жас дориялар кездейсоқ орналастырылған қараңғы, қараңғы дақтармен жабылған. Бұл дақтар жасына қарай кеуіп кетеді; ең үлкен (және ең көне) үлгілерде тек қана бір қара дақ бар, олар қапталдарында шамамен орталықта орналасқан. Кейп-дори (Zeus capensis) бұл нүкте тік және жұмсақ арқалық қанаттардың түйісуінен төмен орналасқан; Джон-дориде бұл нүкте орталықта және сары сақинамен қоршалған, денесі де саз сепияның таптары сияқты бұлтқа қаланған. Zeus capensis және Z. faber ең үлкен дори түрлері ретінде 90 сантиметрге дейін ұзындығы бар, ал қалған үш түрі сәл ғана кішірек.
Өмірбаян
Бенттік балық ретінде, дорилер әдетте теңіз түбінде немесе тікелей теңіз түбінде, бірақ кейде орта суда да кездеседі. Қалыптасқан тереңдіктер орташа, шамамен. 50800 метр; ылайлы субстраттар көбінесе құрлықтық текше мен беткейде, жағалауға жақын жерде артықшылық береді. Кейбірлері, мысалы күміс түсті Джон дори (Zenopsis conchifera), кішкентай және бос топтар құрайды; ал басқалары, мысалы Джон дори, көбінесе ұрықтанбайтын кезде жалғыз болады. Дорилер - нашар жүзушілер; олар негізінен балистирлік (яғни, триггер балықтары сияқты) қозғалыс тәсілі арқылы қозғалады, негізгі қозғалтқыш күш ретінде арқалық және анальды қанаттары бір мезгілде толқып, көкірек қанаттары тұрақтандыру және бұрылуға қолданылады. Zeidae тұқымдарының көбеюі тұтастай зерттелмеген; олардың барлығы күзетілмеген, субстратты шашыратушылар деп есептеледі; яғни, көптеген ұсақ жұмыртқалар мен сперматозоидтар жаппай шығарылады және кең аумаққа шашыратылады. Ұрықтандырылған жұмыртқалар теріс түрде жүзіп, субстратқа батып, соған жабысады. Жазғы айларда Джон-дориде, ал қысқы айларда айна-дориде (Zenopsis nebulosa) ұрық белсенділігі ең жоғары болады. Соңғы түрлерде ұрықтандыру ішкі (овыдуктың ішінде) болып табылады, ал бірінші түрлерде ол сыртқы болып табылады. Өсу жылдам, жыныстық жетілу 3-4 жасқа дейін жетеді. Zeidae - олардың мекендейтін жеріндегі ең жақсы жыртқыш және олардың айқын стенофагиясымен танымал: жас жануарлар тек зоопланктонмен, мысалы, копеподтармен, еуфаузидтермен, мизидтермен, апиидтермен, пандалидтермен, палаемонидтермен және басқа да кішкентай қаңқалы жануарлармен қоректенеді. Керісінше, ересектер тек қана белсенді балықтарды, мысалы, перл-сайдтар, порги, жас карангидтер (мысалы, макрельдер) және клапеидтер (мысалы, сардиндар мен пильчардтар) және басқа да бентолық балықтар, мысалы, дракон, гоби, филефиш, плата, ленталы балық және теңіз балықтары; кейде сельмандар мен сепидалар сияқты басқұлдар. Дорилердің жыртқыштарына қараңғы акула (Carcharhinus obscurus) және басқа реквием акулалары сияқты ірі акулалар, сондай-ақ мерлюцидтік шұңқырлар сияқты үлкен сөректі балықтар жатады.