Кіріспе

Виллемит – мырыш силикаты минералы (Zn2SiO4) және мырыш кенінің шағын мөлшері. Ол қысқа толқынды ультракүлгін сәуледе жоғары флуоресценциялы (жасыл) болады. Күн жарығында әртүрлі түстерде, талшықты және алма-жасыл түсті асыл тастар түрінде кездеседі. Троостит – мырыштың бір бөлігінің марганецпен ішінара алмастырылған түрі, ол қатты қоңыр массаларда кездеседі. 1829 жылы Бельгиядағы Вьель-Монтань кенішінде табылды. Арман Левиге оның студенті үлгілерді көрсеткен. Леви оны Нидерландының Вильгельм I-нің құрметіне атады (кейде виллемит деп те жазылады). Троостит түрі голланд-американдық минералог Жерар Тросттың есімімен аталған.

Пайда болуы

Виллемит әдетте бұрыннан бар сфалерит кендерінің өзгеруі ретінде қалыптасады және көбінесе әк таспен байланысты. Ол сондай-ақ мәрмәрде кездеседі және бұрынғы гемиморфиттің немесе смитсониттің метаморфизмінің нәтижесі болуы мүмкін. Кристаллдар ромбоэдрлік жазықтықтармен аяқталатын алты бұрышты призмалар түрінде болады: призма беттеріне және негізге параллель айқын жарылымдар бар. Дәнді және жарылымды массалар жиі кездеседі. Ол көптеген жерлерде кездеседі, бірақ Аризонадан және Нью-Джерсидегі Франклин және Стерлинг-Хилл кен орындарындағы цинк, темір, марганец кен орындарынан жақсы белгілі. Ол көбінесе қызыл цинкит (цинк оксиді) және франклинит ([Fe,Mn,Zn](Fe,Mn)₂O₄ – темірге бай цинк минералы, өткір қара изометриялық октаэдр кристалдары мен массалары түрінде кездеседі) сияқты минералдармен бірге табылады. Франклинит және цинкит флуоресцентті емес.

Қолданылуы

Жасанды виллемит бірінші буынды флуоресценттік шамдардың люминофорларының негізі ретінде қолданылды. Марганец (II) қосылғанда, ол кең спектрлі ақ түсті сәулелендіруге ие болады. Кейбір түрлерінде мырыштың бір бөлігі бериллиймен алмастырылған. 1940 жылдары ол флюорапатит құрылымына негізделген екінші буынды галофосфорлармен көбінесе алмастырылды. Бұлар өз кезегінде үшінші буынды Трифосфорлармен ауыстырылды.