Кіріспе
Велосипедтің отырғыш тірегі – велосипедтің рамасынан отырғышқа дейін жоғары қарай созылатын түтік. Оның рамадан қанша шығатынын әдетте реттеуге болады, сондай-ақ ең төменгі енгізілу (немесе ең жоғарғы созылу) деңгейін көрсететін белгі болады. Отырғыш тіректері болаттан, алюминийден, титаннан, көміртек талшығынан немесе көміртек талшығымен оралған алюминийден жасалуы мүмкін.
Тіркелу нүктелері
Орындық тіректері көбінесе атқыштарға тікелей бекітіледі, олармен үйлесімді болуы керек, ал ескі немесе арзан орындық тіректері бөлек қысқышқа енгізіледі, содан кейін атқыштар бекітіледі. (әлде "бекіткіш бұрандасы" деп те аталады) бұл мақсат үшін рамаға орнатылуы мүмкін, немесе "орындық тірегінің қысқышы" жеке сатып алынуы мүмкін (бірақ ол орындық түтігінің диаметріне жақын болуы керек). Біріктірілген немесе бөлек болсын, орындық тірегінің бұрандасы қарапайым гайка, Аллен бұрандасы немесе құралдарсыз қысқышты босататын тұтқасы бар жылдам босату механизмі болуы мүмкін. Жылдам босату орындықтың биіктігін оңай реттеуге мүмкіндік береді, бірақ егер орындықты қойғанда оны ажырату үшін де пайдаланбаса, орындық ұрлану қаупін арттырады.
Өлшемі
Орындық бағанасының мөлшері велосипед рамасының орындық түтігінің ішкі өлшемдеріне байланысты. Олар әртүрлі диаметрлерде, ұзындықта және ығысуда келеді. Ығысу – орындық бағанасы түтігінің орта сызығы мен қысқыш аймағының орта сызығы арасындағы қашықтық. Тым кішкентай орындық бағанасын тым үлкен орындық түтігіне бейімдеу үшін жиі икемдегіштер қолжетімді.
Диаметрлері
Орындық тірегінің диаметрі әдетте 22 мм-ден 35 мм-ге дейін 0,2 мм қадаммен өзгереді. Көптеген велосипедтер үшін, әсіресе жоғары сапалы модельдерде ең көп таралған өлшем – 27,2 мм (1,07 дюйм). BMX велосипедтерінде көбінесе 25,4 мм диаметрлі орындық тіректері қолданылады. Кейбір қазіргі заманғы велосипедтерде, қалың металл қорытпасы немесе карбоннан жасалған құбырлармен жабдықталғанда, 30,9 мм сияқты үлкен диаметрлер қолданылады. Түзуден кеңейтілген орындық тіректерінің жоғарғы бөлігінде диаметрі 22,2 мм (7/8 дюйм) болады. Шелдон Браун өз веб-сайтында орындық тірегінің диаметрлерін жинап, жариялаған, бұл үйлесімді ауыстыру табудың жиі кездесетін мәселесін көрсетеді.
Ұзындығы
Ұзындығы 75 мм-ден 430 мм-ге дейін. Тау велосипедтерінің орындық тіректері жол велосипедтерінің орындық тіректерінен әдетте ұзын болады.
Компенсация немесе қайтару
Оффсеттің немесе "қайта орналастырудың" диапазоны 0 мм-ден 45 мм-ге дейін болуы мүмкін. Егер раманың орындық түтігінің бұрышы қажетті орындық кері жылжуды (көсеудің алғы жағынан төменгі тіреу осіне түсірілген вертикаль арасындағы көлденең қашықтық) қамтамасыз ету үшін тым тік болса, оффсеті бар орындық тіреуі қажет. Керісінше, егер орындық түтігінің бұрышы тым бос болса, "түзу" тіреу қажет болуы мүмкін. Кейбір, әсіресе Brooks былғары орындықтарының рельстері салыстырмалы түрде қысқа болып келеді, бұл кері жылжуды реттеу мүмкіндігін шектейді, сондықтан дұрыс орналасуға қол жеткізу үшін орындық тіреуін ауыстыру немесе орындық реттегішін орнату қажет болуы мүмкін.
Қарапайым
Бұл тип әдетте ескі велосипедтерде, төмен бағалы велосипедтерде немесе балалар велосипедтерінде кездеседі. Ол соңғы шамамен 2,54 см-ге дейін диаметрі тарылатын түтікшеден және жоғарғы жағында бөлек қысқыш механизмнен тұрады. Бір бұранда қысқышты қалған тұтқаға және отырғыш рельстеріне бірдей бекітеді.
Микрорегуляторлы
Оларды екі түрге бөлуге болады: бірі – отырғыштың бұрышын үздіксіз реттеуге мүмкіндік беретін, екіншісі – отырғыштың бұрышын тек белгілі бір позицияларда ғана реттеуге болатын.
Біріктірілген
Кейбір жоғары сапалы жол және трек велосипедтерінің қаңқалары бір бөлік көміртек талшығынан жасалған, кіріктірілген тірек құбырымен (seat mast) бірге. Бұл тірек құбыры мінген адамға қарай ұзындығына сәйкес кесіледі. Оның артықшылығы – жеңілдігі, аэродинамикалық пішінде қалыптау мүмкіндігі және дөңгелек емес пішіндегі құбырды қысқыштың қажеттілігін жою. Алайда, мұндай конструкцияның кемшілігі – тірек құбырының биіктігін толық реттеу мүмкін емес. Бекіту құрылғысы арқылы әдетте 2-3 сантиметрге дейін реттеуге болады.
Аэро
Жоғарыда айтылған интегралдық орындық бағанаға балама ретінде, кейбір орындық бағаналары жай ғана аэродинамикалық пішінге ие, ол аэродинамикалық орындық түтігінің пішінімен сәйкес келеді немесе белгілі бір нүктеден жоғары дөңгелек пішінде болмайды. Аэродинамикалық орындық түтіктері үшін, мұндай орындық бағаналарын орнатуға арналған түрлі қысқыш механизмдер бар, оларға бұрандалы қысқыштар мен клинделер кіреді. Аэродинамикалық орындық бағаналары әдетте нақты велосипед моделі үшін жасалған, сондықтан оларды басқа өндірушілердің велосипедтеріне орнату мүмкін емес.
Күші жойылды
Аспалы орындық тіректері ат мінбесін телескоптық немесе параллелограммдық механизм арқылы жоғары-төмен жылға беруге мүмкіндік береді және серіппе, эластомер немесе қысылған ауа, сондай-ақ соққыларды жұмсарту үшін демпферден тұрады. Серіппенің алдын ала жүктемесі реттелуі мүмкін. Мұндай орындық тіректері көбінесе гибридтік және тау велосипедтерінде қолданылады. Аспалы орындық тіректері көбінесе аз диаметрлі болады, сондықтан кілегейлердің қажет болуы ықтимал.
Басты
БМХ велосипедтерінде півотальді орындық тіректері кең таралған. Олардың үстіңгі жағында дөңгелектерден тұратын ойыс жарты шеңбер болады, ол півотальді атқыштың төменгі жағындағы дөңгелектерден тұратын дөңес жарты шеңберге сәйкес келеді. Екі жарты шеңбер бұранда арқылы біріктіріліп, атқышты орындық тірегіне бекітіледі. Півотальді орындық тіректері қазіргі уақытта тау велосипедтерінде үлкен танымалдылыққа ие болып келеді.
Орындық масты мен қалпағы
Кейбір велосипедтер, мысалы, Trek Madone, атқыштың биіктігін реттеуді қамтамасыз етеді. Орындық масты – бұл жоғарғы түтікшенің үстінен шығып тұратын орындық түтігінің созылмасы, ал қалпақ оның ішіне сығады, бекітіліп, атқышқа жалғанады.
Сақтау
Орындық бағаналарын рамадан мезгіл-мезгіл алып, тазалап, майлап, қайта орнату қажет. Бұл, әсіресе, сулы жағдайда жүретін және сақтандырғыштары (қанаттары) жоқ велосипедтер үшін маңызды. Орындық бағанасын рамаға бекітетін бұранданы немесе жылдам босату тетігін тым қатты қыспаңыз, әсіресе егер бұл бекіткіш рамадағы екі дәнекерленген тіреуге әсер етсе, жеке бекіткіш жағаға емес. Тым қатты қысу рама тіреулерін бүгуге немесе сындыруға, немесе жеке жағадағы бұрандалы ойықтарды бүлдіруге әкелуі мүмкін. Металл орындық бағаналарын жақсы майлау керек, велосипедтің орындық түтігіндегі ойыққа да май жағу қажет. Бұл орындық түтігіне судың түсуін болдырмайды. Көміртекті орындық бағаналарын майлау қажет пе, жоқ па деген мәселеде пікір қақтығыстары бар. Әзірге бірауыздан келісімге келгендей көрінбейді. Қазір "көміртекті дайындау" немесе "көміртекті паста" деп аталатын, көміртектің және басқа материалдардың арасындағы байланысқа арналған арнайы өнімдер бар.