Кіріспе

Пиншот-Баллинджер даулары, сондай-ақ "Баллинджер ісі" деп белгілі, АҚШ үкіметіндегі орта буын лауазымдарындағы адамдар арасындағы федералдық үкіметтің жеке корпорацияларға су құқықтарын бақылауға рұқсат беруі керек пе, әлде оларды шектеуі керек пе деген пікір қақтығысы болды, осылайша жабайы табиғат капиталистік құмарлықтан қорғалатын болар еді. 1909-1910 жылдары дау президент Уильям Говард Тафт (Ричард Баллинджерді қолдаған) мен экс-президент Теодор Рузвельт (Гиффорд Пиншотты қолдаған) арасындағы күреске ұласты. Пиншот және оның жақтастары Баллинджерді өзінің бұрынғы клиентіне көмектесу және ірі бизнесті дамыту мақсатымен қылмыстық әрекеттер жасады деп айыптады. Баллинджер ақыры кінәсінен босатылды, бірақ кеңінен таралған бұл дау Республикалық партиядағы жарылысты күшейтті. 1912 жылы Тафт Республикалық партияны өз бақылауына алды, бірақ Рузвельт үшінші "Прогрессивтік" партияны құрды. Тафт пен Рузвельт 1912 жылғы үштік президенттік сайлауда жеңіліске ұшырады, ал демократ Вудро Вильсон жеңіске жетті. Рузвельттің жақын досы Пиншот Ауыл шаруашылығы департаментіндегі АҚШ Орман шаруашылығы қызметінің бастығы болды. Ричард А. Баллинджер АҚШ-тың Ішкі істер министрі, дербес министрлік болды. Рузвельт 1908 жылы Тафтті өзінің негізгі саясатына толық сәйкес келетініне сенгендіктен, Ақ үйдің мұрагері етіп таңдады. Рузвельт 1909 жылдың басында елден кетіп, Тафтқа қарсы наразылық білдіретін көптеген хабарламалар алды. 1910 жылы ол өзінің шәкірті оған опасыздық жасады деп сеніп елге оралды. Бұл жанжал 1910-1914 жылдардағы ұлттық саяси бағыттарды және 20 ғасырдың басындағы табиғатты қорғау қозғалысын анықтауға көмектесті.

Баллинджердің тағайындалуы

1909 жылдың наурыз айында президент Уильям Говард Тафт өзінің әкімшілігін бастап, Теодор Рузвельттің ішкі істер министрі Джеймс Рудольф Гарфилдті Ричард А. Баллинджермен алмастырды. Баллинджер бұрын Сиэтл қаласының мэрі болған және Гарфилд министрлігі кезінде АҚШ Бас жер кеңсесінің (GLO) комиссары қызметін атқарған. Баллинджердің тағайындалуы табиғатты қорғаушыларға көңіл көшін қоздырды, олар Гарфилдтің орнына Баллинджерді тағайындауды Рузвельт әкімшілігінің табиғатты қорғау саясатынан жаңылғандық деп қабылдады. Қызметке келгеннен кейін бірнеше апта ішінде Баллинджер Гарфилдтің бірқатар саясатын кері қайтарып, 3 миллион акр (12 000 км²) жерді жеке меншікке берді.

Пиншот пен Главистің айыптаулары

Гиффорд Пиншот 1898 жылы президент Уильям Маккинли тағайындауымен АҚШ Ауыл шаруашылығы департаментінің Орман шаруашылығы бөлімін басқарды, ал 1905 жылдан бастап АҚШ Орман қызметін басқарды, осы қызмет АҚШ Жер басқармасынан (GLO) орман қорын басқаруды қабылдағаннан кейін. 1909 жылы ол Баллинджердің келе жатқан президент Рузвельттің ірі бизнестің маңызды су көздерін бақылауына бөгет қою үшін жасаған соңғы әрекеттерін кері қайтаратынына көз жеткізді. Ол Баллинджердің «табиғатты қорғау қозғалысын тоқтатуға» ниеттенгенін айтты. 1909 жылдың тамызында Вашингтон штатының Спокан қаласында өткен Ұлттық суару конгресінің жылдық мәжілісінде сөйлеген сөзінде ол Баллинджерді су энергиясы мәселелерінде жеке трестермен біріккені үшін айыптады. Осы уақытта Портленд, Орегон штатындағы GLO бөлімшесінің бастығы Луис Главис күдік тудырды. Ол министр Баллинджердің Каннингем ісі бойынша тергеуді тоқтатуға жеке қаржылық мүдделі екеніне сенімді болды. Главис Пиншоттан қолдау сұрады, оның Чугач ұлттық орман қорына қатысты құқықтары Каннингемнің бірнеше талаптарын қамтыды. Главис Александр Шоудан, Овертон Прайстан және Пиншоттан қолдау алды, олар оған Тафтқа баяндама дайындауға көмектесті. Пиншот президент Тафт пен Главистің кездесуін ұйымдастырды. Пиншот пен Главис Тафтқа 50 беттік есеп ұсынды, онда Баллинджер Аляскадағы көмір кен орындарына қатысты тиісінше қызығушылық танытқаны үшін айыпталды. Главис (дәлелсіз) Баллинджердің Каннингемге қызмет барысында көмектескенін мәлімдеді. Главис Баллинджердің алдымен Жер басқармасының комиссары, содан кейін Ішкі істер министрі ретінде Кларенс Каннингхемнің көмір сатып алуына қатысты тергеуді тоқтатуға тырысқанын айтты. 1907 жылы Каннингхем Аляскадағы көмір кендерін дамыту үшін Морган-Гуггенхайм «Аляска синдикатымен» серіктестік құрды. GLO Главистің басшылығымен монополияға қарсы тергеу бастады. Баллинджер, сол кездегі GLO басшысы, Главистің қорытындыларын қабылдамады және оны тергеуден шеттетіп жіберді.

Жұмыстан босатулар, тергеулер және күшейіп келе жатқан даулар

Тафт қыркүйек айында Балинджерді ақтауға және Глависті бағынбаушылық үшін жұмыстан босатуға рұқсат беретін ашық хат жариялаудан бұрын бас прокурор Джордж Уикершаммен кеңесті. Сонымен қатар, Тафт Пиншотты жақындастыруға және өзінің әкімшілігінің табиғатты қорғауға бағытталған ұстанымын нығайтуға тырысты. Главис өзінің мәселесін баспасөзге жеткізді. Қараша айында Collier's Weekly журналы оның айыптауларын кеңінен баяндайтын мақала жариялады, мақаланың тақырыбы: «Балинджерді ақтау: Гуггенхаймдар Ішкі істер министрлігін басқара ма?» 1910 жылдың қаңтар айында Пиншот сенатор Джонатан П. Долливерге ашық хат жіберді, ол оны Конгресс протоколына оқыды. Пиншот Глависті «отансүйер» деп мақтады, Тафты ашық сынады және Баллинджердің іс-қимылдарының заңдылығын зерттеу үшін Конгресс тыңдауларын өткізуді сұрады. Пиншот дереу жұмыстан босатылды, бірақ қаңтардан мамырға дейін АҚШ Өкілдер палатасы Баллинджер ісі бойынша тыңдаулар өткізді. Баллинджер кез келген құқық бұзушылықтан босатылды, бірақ кейбір тараптардан ол жеке кәсіпкерлікті және табиғи ресурстарды пайдалануды табиғатты қорғаудан жоғары қойды деген айыптармен сынға ұшырады.

Салдарлар

Рузвельттің жақын досы Пиншоттың қызметтен босатылуы Республикалық партия ішіндегі көптеген прогрессивтерді наразылыққа итерді және Тафт пен Рузвельттің арасына қарым-қатынасты уландырып, 1912 жылғы президенттік сайлауда Республикалық партияның жарылуына әкелді. Бұл қақтығыс табиғатты қорғау қозғалысына ұзақ мерзімді әсер етті, себебі ол таптық күрес сияқты бұрыс түсініктерді таратып берді. Көптеген кәсіпкерлер табиғатты қорғау бағдарламаларын қолдағанмен, көптеген шаруалар мен жұмысшылар оларға қарсы болды. Бұдан әрі, Ішкі істер министрлігі, Ауыл шаруашылығы министрлігі және Армия инженерлік корпусының мақсаттарында үлкен үйлесім болды.

Тергеу

Генри Ф. Прингл 1939 жылы Тафттың өмірбаянында Балинджерді кекшіл Рузвельт жақтастары мен олардың айыптамаларын күшейткен сары журналистиканың кінәсіз құрбаны ретінде бейнеледі: мыңдаған беттік дәлелдерді қарастыру бейтарап оқырманды тек Балинджер фанатизм мен нашар журналистиканың салдарынан жасалған шабуылдың құрбаны болды деген қорытындыға әкеледі. Бірақ Пиншот, Главис, Хэпгуд [Коллиер журналынан], Салливан [сол журналдан], Марсе Генри [Луисвилл курьерінен Генри Уоттерсон] және басқалары 1909 және 1910 жылдары Балинджерге қарсы сот шешімін шығарды, ал көптеген адамдар олардың әділ айтқанына сенді. Франклин Рузвельт кезіндегі Ішкі істер министрі Гарольд Л. Айкс та Принглмен ұқсас пікірге келді. Айкс өзінің зерттеулерінің нәтижелерін The Saturday Evening Post журналында жариялады. Ресми тергеуден кейін оның қорытындылары 58 беттік есепке ұзартылды, онда Балинджердің кінәсіздігі дәлелденеді және Пиншот Балинджердің өлімінен кейін де оны аяусыз преслеген жарнамаға құмар адам ретінде сипатталады.

Негізгі дереккөздер

Смит, Фрэнк Э., ред. Табиғатты сақтау тарихы: Құжаттар жинағы. Жер және су, 1900-1970 жж. (Челси Хаус, 1971) 241–280 беттер.