Кіріспе

Өсімдік түрі

Жаңа Зеландия жерсіндігі

Solanum aviculare, көбінесе poroporo немесе pōporo (Жаңа Зеландия), bumurra (Dharug), кенгуру алмасы, pam plum (Австралия) немесе Жаңа Зеландия түнгі көлеңкесі деп аталады, Жаңа Зеландия мен Австралияның шығыс жағалауына тән жұмсақ ағаштанды бұта. Маори тіліндегі pōroporo және pōporo атаулары кез келген Solanum түріне және осыған ұқсас жидек беретін өсімдіктерге арналған Proto Polynesian терминінен шыққан. Бұл тілде Solanum aviculare үшін қолданылатын басқа атаулар hōreto және peoi.

Таксономия және жүйелеу

Солланум авикуляре тұңғыш рет неміс натуралисі Георг Форстер 1786 жылы Жаңа Зеландиядағы коллекциядан сипаттады. Solanum aviculare Solanum laciniatum-ға ұқсас, олар жиі шатастырылады. S. laciniatum-мен салыстырғанда, S. aviculare-де кішірек гүлдер (әдетте ашық көк, кейде қою күлгін, ақ немесе көк/ақ жолақты) және өткір корулла жапырақтары болады, оның тұқымдары кішірек, ұзын, ал хромосома саны басқа (2n = 46). Ол Кермадек аралдарында, Солтүстік аралда, Оңтүстік аралдың солтүстігінде және Жаңа Зеландияның Чатем аралдарында табылса, S. laciniatum-ның гүлдері әлдеқайда үлкен, айналмалы, қою қызғылт түсті, кең, жайылған (жиекті) корулла жапырақтары және дөңгелек ұштары болады, тұқымдары ірі, ұзын және хромосома саны басқа (2n = 92). Ол көбінесе Оклендтен оңтүстікке қарай кездеседі және Солтүстік аралдың оңтүстігінде, Оңтүстік, Стюарт және Чатем аралдарында өте көптеп таралған. Solanum laciniatum шетелде жиі кездесетін түр, оны көбінесе S. aviculare деп жаңылысады. Бұдан өзге, S. aviculare-дің екі түрі аталып кетті. S. aviculare var. albiflorum – S. aviculare-дің шағын генетикалық өзгешелігі және әдетте жеке түр деп қарастырылмайды, бірақ S. aviculare var. latifolium өсу ерекшелігімен, әлдеқайда кең, көбінесе тұтас жапырақтарымен және ірі гүлдерімен ерекшеленеді. Жаңа Зеландияда (ол жерде эндемик) көптеген ботаниктер оны әлі де жеке түр деп мойындайды. Solanum aviculare var. albiflorum Cheeseman
Solanum aviculare var. latifolium G. T. S. Baylis.

Сипаттама

Solanum aviculare - тік өсетін бұта, биіктігі 5 метрге дейін жетеді. Жапырақтары ұзын, тілімделген немесе бүтін, тілімдері болса 5 см-ге дейін созылады. Оның екі жынысты (еркек және әйел мүшелері бар) гүлдері ақ, лаванда түсті немесе көкшіл-мове, 3 см-ге дейін кең, және одан кейін жасыл түсті, уы бар жидектер пайда болады, бірақ піскенде (қызғылт сары) жеуге жарамды. Бұл өсімдік баклажанды көшіру үшін тамырлық қалпы ретінде де қолданылады. Австралияның жергілікті халықтары жемісті ісінген буындарға баныш ретінде қолданған. Өсімдікте кортизон өндірісі үшін маңызды стероид қышқылы бар.