Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аргентинадағы тау тізбегі
Mountain range in Argentina
Кордова Сиерралары – Аргентинаның орталық бөлігінде орналасқан тау тізбегі. Оның басым бөлігі Кордова провинциясында, ал оңтүстік-батыс шеті Сан-Луис провинциясында жатыр. Кордова Сиерралары Анд тауларының шығыс жағында солтүстікке және оңтүстікке қарай созылатын таулар тобы – Пампеана Сиерраларының бір бөлігі болып табылады. Кордова Сиерралары құрғақ ормандармен, далалармен, тоғайлармен және бұталы жерлермен жабылған, сонымен қатар сирек кездесетін және эндемикалық өсімдіктер мен жануарларға мекендейді. Сиерраның бір бөлігі ұзақ жылдар бойы мал жаюға пайдаланылып, таулардың экологиясын өзгертіп келген. Тау тізбегінің контуры көбінесе дөңгелек келген. Кордова Сиерраларының ең биік шыңы – Сиерра Грандес тауларындағы Чампаки тауы (2880 м). Солтүстік бөлігі, Сиерра-дель-Норте деп аталатын жер, айтарлықтай төмен және тіктеу келмейді. Сиерра Чикас таулары шығыс жазығы мен Кордова қаласынан жоғары көтеріліп, шығысқа қарай созылады. Сиерра Грандес таулары Сиерра Чикас тауларының батысында орналасқан және ең биік шыңдарды қамтиды. Кумбрес-де-Гаспар таулары Сиерра Чикас тауларының батысында және Сиерра Грандес тауларының солтүстігінде жатыр.
The Sierras de Córdoba is a mountain range in central Argentina, located between the Pampas to the east and south and the Chaco to the north and east. Most of the range is located in Córdoba Province, except for the southwestern margin which is in San Luis Province. The Sierras de Córdoba are part of the Sierras Pampeanas, a group of mountain ranges which extend north and south on the eastern side of the Andes. The Sierras de Córdoba are covered in dry forests, grasslands, woodlands, and shrublands, and are home to rare and endemic species of plants and animals. Parts of the Sierras have long been used for extensive cattle grazing, which has transformed the mountains' ecology. The range has a largely rounded contour. The highest peak in the Sierras de Córdoba is Mount Champaquí (2880 m) in the Sierras Grandes. The northern part, known as the Sierras del Norte, is considerably lower and less rugged. The Sierras Chicas extend along the east, rising above the eastern plains and the city of Córdoba. The Sierras Grandes lie west of the Sierras Chicas, and include the highest peaks. The Cumbres de Gaspar lie west of the Sierras Chicas and north of the Sierras Grandes.
Климат
Төменгі биіктікте Сиерра-де-Кордобаның климаты жылы, орташа температуралы (Кёппен Cwa) болып келеді. Жазда ыстық, ылғалды және жиі дауылдар болатын, ал қыста жұмсақ, құрғақ болады. Кордобадағы орташа жылдық жауын-шашын шамамен 715 мм (28 дюйм) құрайды, бірақ ол өте өзгергіш. Сиерраның шығыс жағында жауын-шашын жылына 1200 мм-ге дейін жете алады, ал батыс жағында ол тез 400 мм-ден төмен түседі. Төменгі биіктіктегі ең жоғары температура жазда 33°C (92°F), қыста 16°C (60°F) шамасында болады. Бірақ 2000 метрден жоғары биіктікте муссондық әсерге ұшыраған континенттік климат (Кёппен Dwb) орналасқан, орташа температура шамамен 10-14°C (20-25°F) салқынырақ болады және желдің күші зор. Дегенмен, қыстар өте құрғақ болғандықтан, тіпті ең биік жерлерге де аз қар жауады және плейстоцен дәуірінен қалған мұздық немесе периглациалдық құрылымдар табылмаған. Таулардағы салқын климат Кордованың байлары үшін Альта Грасия және Хесус Мария сияқты көптеген жазғы демалыс орындарының дамуына жағдай жасады.
At lower elevations, the Sierra de Córdoba has a warm temperate climate (Köppen Cwa), with hot, wet summers with frequent thunderstorms and mild, dry winters. Average annual rainfall at Córdoba is about 715mm (28 inches) but is highly variable. On the eastern side of the Sierra, rainfall can be as high as 1200mm (47 inches) per year, but it quickly drops off on the western side to less than 400 millimeters (16 inches). Maximum temperatures at low elevations are high, ranging from 33°C (92°F) in summer to 16°C (60°F) in winter, but at elevations above 2000 meters, it has an monsoon influenced continental climate (Köppen Dwb), average temperatures are about 10 14°C (20 25°F) cooler and exposure is very high. However, because the winters are so dry, very little snow falls even at the highest elevations and there is no evidence of glacial or periglacial features from the Pleistocene. The cooler climate in the mountains has encouraged development of many summer resorts for the wealthy of Córdoba, notably Alta Gracia and Jesús María.
Флора мен фауна
Сиерра-де-Кордова шығыста Эспиналь экорегионымен және батыста Чако экорегионымен шектеседі. Жауын-шашын көбінесе шығыс беткейлерде көп болады, ал батыс беткейлер таулардың құрғақ көлеңкелі жағында орналасқан. Сиерраның флорасы мен фаунасы Чако аймағының флорасы мен фаунасына ұқсас, бірақ биіктеп орналасқан жерлерде Анд түрлері басым. Жоғары жатқандықтан ағаштардың өсу шегі Анд тауларына қарағанда әлдеқайда төмендеп, әдетте 2000 метр биіктікте орналасады. Биіктеп орналасқан өсімдік қауымдастықтарына Deyeuxia hieronymi, Poa stuckertii, Alchemilla pinnata және Festuca circinata басымдық ететін шабындықтар; Berberis hieronymi басымдық ететін бұталы жерлер және қорғалған жерлерде Polylepis australis ормандық алқаптары кіреді. Бұрын гуанако (Lama guanicoe) Сиерра мен Чако жазықтарында кеңінен таралған, бірақ 20 ғасырдың басында аңшылар оларды жоқ еткен. Тауларда 100-ден астам құс түрі табылады, бірақ мал шаруашылығы мен аң аулау жергілікті сүтқоректілердің көптеген түрлерін қысқартып жіберді. Тауларда екі құс түрі эндемик болып табылады. Кордова цинклоды (Cinclodes comechingonus) тек тауларда ғана көбейеді, ол 1600 мен 2800 метр биіктіктегі суға жақын табакилло (Polylepis australis) ормандық алқаптарында мекендейді. Олрог цинклоды (Cinclodes olrogi) 1500 мен 2400 метр биіктіктегі өзендер мен көлдерге жақын, ашық шабындықпен жабылған тау жыныстарында кездеседі. Басқа жергілікті құстарға Анд кондоры (Vultur gryphus), Анд тинамуы (Nothoprocta pentlandii), зәйтүнді тәжді жарты ай (Melanopareia maximiliani), жартастағы ұшқыш (Hirundinea ferruginea), Чако тасқұрмызы (Rhynchospiza strigiceps) және қара-қоңыр шырша (Poospiza nigrorufa) жатады. Су қорына оңтүстіктегі Чампаки (2790 м) және солтүстіктегі Лос-Гигантес (2374 м) шыңдары кіреді. Басқа қорғалатын аймақтарға Кордованың батысында орналасқан Ла-Калера табиғи қорығы (113,77 км²) және Кордованың солтүстік-батысында орналасқан Ла-Кебрада табиғи су қорығы (42 км²) жатады.
The Sierras de Córdoba lie between the Espinal ecoregion to the east and the Chaco ecoregion to the west. Rainfall is generally higher on the eastern slopes, and the western slopes are in the drier rain shadow of the mountains. The flora and fauna of the Sierras is related to that of the Chaco region, except for high elevations, where Andean species predominate. High exposure causes the limits of tree growth to be much lower than in the Andes, generally about 2000 meters elevation. High elevation plant communities include grasslands dominated by Deyeuxia hieronymi, Poa stuckertii, Alchemilla pinnata, and Festuca circinata; shrublands dominated by Berberis hieronymi, and Polylepis australis woodlands in sheltered areas. Herds of guanaco (Lama guanicoe) once ranged across the Sierras and the Chaco lowlands, but by the beginning of the 20th century they had been extirpated by hunters. More than 100 bird species are found in the mountains, but ranching and hunting have reduced most native mammal populations severely. Two species of birds are endemic to the mountains. The Córdoba cinclodes (Cinclodes comechingonus) breeds only in the mountains, where it inhabits forest patches of tabaquillo (Polylepis australis) close to water between 1,600 and 2,800 meters elevation. Olrog's cinclodes (Cinclodes olrogi) is found in areas of open grass covered rock formations near streams and lakes between 1,500 and 2,400 meters elevation. Other native birds include the Andean condor (Vultur gryphus), Andean tinamou (Nothoprocta pentlandii), olive crowned crescentchest (Melanopareia maximiliani), cliff flycatcher (Hirundinea ferruginea), Chaco sparrow (Rhynchospiza strigiceps), and black and rufous warbling finch (Poospiza nigrorufa). The water reserve includes the peaks Champaquí (2,790 m) in the south and Los Gigantes (2,374 m) in the north. Other protected areas include La Calera Nature Reserve (113.77 km2) immediately west of Córdoba, and La Quebrada Nature Water Reserve (42 km2) northwest of Córdoba.
Адамдар
Аймақтың көп бөлігі Кордова қаласында тұрады, ол провинция халқының шамамен жартысын құрайды, ал қалғанының көп бөлігі таудың шығысында жатқан Пампас аймағында. Егіс үшін жарамды жердің жетіспеуі салдарынан тауларда аз адам тұрады, ондағы басты салалар мал жаю және туризм болып табылады.
Most of the population of the region lives in Córdoba city, which contains about half the provincial population — with most of the rest in the Pampas region well east of the range. The lack of arable land means that few people live in the mountains themselves, where the major industries are grazing and tourism.
Туризм
Сиерра-де-Кордова Аргентинаның ең маңызды демалыс орталықтарының бірі. Жыл сайын үш миллион турист Сиерраға келеді. Ең танымал туристік орындар – Вилла Карлос Пас, Коскин, Ла Фальда, Альта Грасия және Вилла Генерал Белграно сияқты қалалар.
The Sierras de Córdoba is one of the most important holiday centers of Argentina. Three million tourists visit the Sierras annually. The most important tourist destinations are Villa Carlos Paz, Cosquín, La Falda, Alta Gracia, and Villa General Belgrano amongst others.
Шарап өндіру орындары
Бұрын шарап өндіруші екі аймақ болған: солтүстіктегі Колония Кароя және батыста Вилла Долорес. Бұл аймақтар дәстүрлі түрде ішкі тұтынуға арналған арзан, тәтті шараптарға баса назар берген. Соңғы жылдары күрделі шарап жасау осы «дәстүрлі» жерлерде де, сондай-ақ таудың шығыс беткейіндегі Вилла Генерал Белграно және Ла Кумбресита маңындағы перспективалы жерлерде де бастау алды. Аймақта салқын климат, қыста жеңіл қар жауады, сонымен қатар бірнеше шағын шарапханалар әртүрлі жүзім сорттарымен және технологиялармен тәжірибе жүргізіп, кейде керемет нәтижелерге қол жеткізді (мысалы, Familia Navarro Torre жақында Vinandino байқауында 2009 жылғы Cabernet Malbec шарабымен алтын медаль жеңіп алды). Аймақ сонымен қатар ондағы ірі неміс-аргентиналық қауымдастықтардың арқасында қолмен жасалған сырасымен де танымал.
Two areas were large producers of wine in the past: Colonia Caroya in the north, and Villa Dolores in the west. These areas traditionally focused on cheaper, sweet wines for domestic consumption. In recent years, sophisticated wine making has begun taking place, both in these 'traditional' locations, as well as in exciting terroirs in the eastern side of the mountains, around Villa General Belgrano and La Cumbrecita. The area has a cooler climate, with some (light) snowfall in the winter, and a number of boutique wineries have experimented with different grape types and techniques, sometimes with exceptional results (Familia Navarro Torre recently was awarded a gold medal in the Vinandino competition with a Cabernet Malbec from 2009). The region is otherwise known for its craft beers because of the large German Argentine community established there.