Кіріспе

Епископ сайлауға рұқсат беру. A congé d'élire (/kɒnʒeɪ dɛˈlɪər/ KONzhay delEER, kɔ̃ʒe deliʁ;) – Англия Корольдігінің үлкен мөрімен епархияның кафедралық шіркеуінің деканы мен тарауына берілетін, оларға Англиядағы кез келген епископтық тақ бос қалған жағдайда епископ немесе архиепископ сайлауға уәкілеттік беретін лицензия.

Тарих

Англо-саксондық Англияда епископ сайлауын корольдік бекіту қажеттілігі, оның сақинасы мен таяғын таққа беру немесе ұстап қалу, бұрын игумен Ингульфке жатқызылған Кройланд жылнамасы негізінде айтылған; алайда, қазір бұл көпке дейін жасалған жалғандық екені белгілі болды. Англия тағы мен Рим папасы арасындағы даулар алғаш рет Уильям Руф патшалығында туды, папа ағылшын епископтықтарын билеу құқығын талап етті. Англия королі Генрих II 1164 жылы жариялаған Кларендон конституциялары епископ сайлау рәсімдерін белгіледі. Соңында король Джон 1214 жылғы Ut liberae sunt electiones totius Angliae жарғысымен епископтардың собор шіркеулерінің декандары мен тарауларымен еркін сайлануын қабылдады, бірақ бұл үшін алдымен корольдік рұқсат сұралып, сайлаудан кейін корольдік келісім қажет болды. Бұл келісім Эдуард I және Эдуард III тұсында қабылданған заңдармен бекітілді, ал практика 1534 жылғы «Аннаттар төлемі және т.б.» заңымен қазіргі түрінде реттелді. Осы заңның ережелеріне сәйкес, епископтық орын бос қалғанда, кафедральдық шіркеудің деканы мен тарауы корольге орынның бос екенін хабарлауға және жаңа сайлауға рұқсат беруді сұрауға міндетті. Содан кейін король декан мен тарауға жаңа епископ сайлауға үлкен мөрмен лицензия береді, сонымен қатар декан мен тарау сайлауға тиіс адамның аты жазылған хат қоса беріледі. Бұл туралы «Лондон газеті» басылымында бірнеше күн ішінде жарияланады. Декан мен тарау он екі күн ішінде король тағайындаған адамды сайлауға міндетті, әйтпесе король заң бойынша бос епископтыққа лайық деп санайтын адамды патент арқылы тағайындауға құқылы. Жаңа епископ сайланғаннан кейін король митрополитті сайлауды тексеруге және бекітуге талап етеді, ал митрополиттің бекітуі сайлауға канондық толықтығын береді. Кантербери немесе Йорк митрополиттерінің орындары бос болған жағдайда, жаңа митрополиттің сайлануын бекіту үшін бос орынның рухани сақшылары епископтық комиссия тағайындайды. Бұл корольдік комиссарлардың төрағасы әдетте басқа архиепископ болады. Кез келген уақытта «ескі негіздің» декандықтары – Генрих VIII таратылған монастырлардың мүлігінен құрылған «жаңа негіздің» декандықтарынан өзгеше – корольдік конге д’элир бойынша тараумен сайланды, бірақ Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін барлық декандықтар Корольдік патент арқылы орнатылды.