Кіріспе

Кардифф қаласындағы қала маңы және қоғам, Уэльс.

Сипаттама

20-ғасырда Кардиффтің кеңеюімен Уитчерч енді жеке ауыл емес, бірақ тұрғындары оның қалалық аудан екенін мойындағанды емес, көбінесе "Ауыл" деп атауды қалайды. Қазіргі таңдағы қалалық ауданда бірнеше мектеп, сауда орталығы, Уитчерч кітапханасы және Уэльстегі маңызды онкологиялық аурухана – Велиндр қатерлі ісіктер орталығы орналасқан. Уэльс Пресвитериан шіркеуінің бас кеңсесі Уитчерчтегі Табернакл шіркеуінде орналасқан.

Тарих

Уитчерч өзінің атын White Church-тен алған, бірақ валли тіліндегі атауы Yr Eglwys Newydd «Жаңа шіркеу» дегенді білдіреді. Аймақ туралы алғашқы жазба 1126 жылға дейін барады, ол кезде жер Лландафф соборына берілді және қазіргі Ескі шіркеу жолы тұрған жерде шағын шіркеу салынды. Әйгілі Мария шіркеуі 1845 жылға дейін собордың қарауында болды, содан кейін жеке приходқа айналды. Уэльстің нормандар тарапынан жаулануына қарсылық көрсетілгенімен, 1266 жылы аймақ нормандардың билігіне көшті, олар Уитчерч поместьесін құрды, оған Лландафф Норт және Риубина кірді, сондай-ақ Тонгуинлайсте Кардиффке жолға қорғау үшін Кастелл Кохты салды. Қала 16 ғасырға қарай қирады, мүмкін Оуайн Глиндурдың шабуылынан зардап шеккен болуы мүмкін. 18 ғасырдың басына дейін Уитчерчте 50-ге жуық ферма мен коттеджде шамамен 300 адам тұрды, бірақ 19 ғасырдың соңына қарай бұл көрсеткіш 5000-ға жуық адамға жетті. 1847 жылғы білім беру есебінде Уитчерчтің 8% баласы мектепке баратыны көрсетілген. 1854 жылы аймақтағы алғашқы мемлекеттік мектеп салынды, оқу үшін аптасына 2 пенни төленді. Уитчерч жоғары мектебі 1937 жылы ашылды. 19 ғасырда Бьют отбасы Уитчерч Коммонға жауапкершілікті алды. Олардың Кастелл Кохтың төменгі беткейлерінде шарап өндіруге жасаған тырысыстары қысқа ғана болды, 1887 жылы 40 галлон шарап құйылды. Кардифф психиатриялық ауруханасы, кейін Уитчерч ауруханасы деп аталды, 1908 жылы ашылды. Велиндре ауруханасы 1956 жылы ашылды. 1898 және 1922 жылдары Уитчерчтің бір бөлігі Кардифф қаласына қосылды, 1967 жылы Кардифф қаласының маңындағы аудан ретінде біріктірілді. 1951 мен 1961 жылдар аралығында приходтың халқы 19 827-ден 27 325 адамға дейін өсті.

Мелингриффтың қалайы фабрикасы

1749 жылы салынған, солтүстік Уитчерчтегі Мелингриффит қалайы табақ зауыты Радырдың қарама-қарсы Таф өзенінің жағалауында, XII ғасырдың соңында жұмыс істеген ескі жүгері диірменінің орнында немесе оған жақын жерде салынған. Мелингриффит Ұлыбританиядағы ең ірі қалайы зауыты болды, кейіннен Трефорест қалайы зауыты салынғанға дейін. Қалайы зауыттары Таф өзенінен алынатын сумен ғана жұмыс істеді. Бұл су арнасы, 1815 жылға дейін Пентрих темір зауытынан шикі темір кенін тасымалдайтын канал қызметін де атқарды. Трамвай жолы Темір көпір арқылы Таф өзенін кесіп өтеді. 1871 жылы су арнасының шлюзі үстінен көпір салынғанда тұрақты түрде жабылды, бірақ оның іздері әлі де сақталған. Қалайы зауыты 1957 жылы жабылды, және бүгінгі күні зауыттың болғандығын көрсететін жалғыз белгілер – Радыр бөгетінен төмен ағып жатқан Мелингриффит су арнасының құрғаған төсегі және Oak Cottage-тың қарама-қарсысында орналасқан, жақында қалпына келтірілген су сорғысы. Зауыт орны толығымен тазартылып, қазір заманауи тұрғын үйлерден тұрады. Мелингриффит су арнасы бастапқы Гламгорганшир каналына дейін жетті, онда олар қатарласып, Мелингриффит шлюзінен шығып кетті. Олар қалайы зауытының солтүстігінде қосылған жерде, каналдан асып жатқан су бастапқыда су арнасына құйылуы тиіс болған. Бұл орын қазір Гламгорганшир каналының оңтүстік жағындағы жергілікті табиғат қорығында орналасқан, ал каналдан су су арнасына өтіп, қазіргі заманғы тұрғын үйлердің астындағы құбыр арқылы өтеді. Су арнасы Таф өзеніне құйылар алдында Мелингриффит су сорғысында қайта пайда болады. Тұрғын үйлердің оңтүстік шетінде су арнасы Мелингриффит су сорғысы тұрған жерде қайта пайда болады, бұл сорғы бастапқыда Мелингриффит шлюзіндегі каналға су беру үшін жасалған. Бүгінде Гламгорганшир каналының көп бөлігі үстінен жаңадан құрылыстар салынып, жойылған. Тай-Мор жолы Мелингриффиттен Уитчерчке дейінгі каналдың орнын толығымен алмастырды.

Басқару

1967 жылы ауыл Кардифф қаласына қосылғаннан кейін Уитчерч Кардифф қалалық кеңесінің сайлау округіне айналып, үш кеңесші сайлады. Округ 1971 жылға дейін консерватор кеңесшілерді сайлап келді, содан кейін алғашқы Еңбек партиясынан сайланған кеңесші пайда болды. 1974 жылғы сәуірден бастап Уитчерч жаңа Оңтүстік Гламорган округтік кеңесінің және екінші деңгейдегі Кардифф қалалық кеңесінің құрамына енді, олардың әрқайсыына үштен кеңесші сайланды. 1985 жылы Оңтүстік Гламорган округі Эглвис Вен округімен алмастырылды, ал 1987 жылдан бастап Кардифф округі Тонгвинлайспен бірігіп, Уитчерч және Тонгвинлайс округін құрады. 1995 жылғы сәуірден бері Уитчерч және Тонгвинлайс округі Кардифф қаласы және графтығы округтік кеңесіне төрт кеңесші сайлап келеді. Уитчерч қауымдастығының, көршілес Тонгвинлайс қауымдастығынан айырмашылығы, қауымдық кеңесі жоқ.

Уитчерч ауруханасы

Кардифф психиатриялық ауруханасы, кейін Уитчерч ауруханасы деп аталды, 1908 жылы 750 науқасқа есігін ашты және зерттеулерімен жылдам түрде ұлттық деңгейде танымал болды. Уитчерч ауруханасы 2016 жылы жабылды.

Велиндер ауруханасы

Velindre ауруханасы 1956 жылы Уитчерч қаласында Velindre Road соңында ашылды, қатерлі ісіктерді емдеуге маманданды. 2019 жылы жанында Уэльстегі екінші Maggie орталығы ашылды, ол қатерлі ісікпен күресіп жатқандарға эмоционалдық және әлеуметтік қолдау көрсетеді. Ғимарат көзге түсетін қызғылт сары толқынды болатпен қапталған.

Білім

Уитчерч қаласында үш мектеп бар. Уитчерч орта мектебі – Уэльстегі ең үлкен жалпы білім беретін мектеп, 2400-ге жуық оқушысы бар және Пенлин жолында орналасқан. Глан-й-Нант жолында орналасқан Ysgol Gymraeg Melin Gruffydd – екі сыныптан құралған, уэльс тілінде білім беретін бастауыш мектеп. Мектеп Уэльс үкіметі тарапынан жоғары тиімді мектеп ретінде жасыл категорияға жатқызылған. Оның ұраны – Cofia ddysgu byw. Эру Лас орналасқан Уитчерч бастауыш мектебі – Уэльстегі ең ірі бастауыш мектептердің бірі, онда үштен он бір жасқа дейінгі 700-ден астам оқушы оқиды. Мектеп 2012 жылдың қыркүйегінде Эглвисс Ньюд бастауыш мектебі мен Эглвисс Вен бастауыш мектебі жабылуынан кейін ашылды. Мектепті ресми түрде халықаралық футболшы Гарет Бейл ашты. Оның ұраны: «Бірге жұмыс істеңдер, бірге ойнаңдар, бірге табысқа жетеңдер». Мектеп Уэльс үкіметі тарапынан жоғары тиімді мектеп ретінде жасыл категорияға жатқызылған.

Спорт

Уитчерч гольф клубы 1914 жылдың шілде айында құрылды. «Уитчерч жауынгерлері» деп белгілі Уитчерч регби клубы 1892 жылы немесе одан бірнеше жыл бұрын құрылған. Үй матчтары көршілес Ландафф-Норт қаласындағы Хейли паркінде өтеді. Клуб ерлер, әйелдер, қыздар және ұлдар үшін бірнеше команданы ұйымдастырады. Ерлердің бірінші командасы WRU Ұлттық лигаларының 3-дивизионы, Шығыс орталық C тобында ойнайды. Уитчерч орта мектебі үш халықаралық спорт чемпионын тәрбиеледі: Британдық Лайондар регби командасының капитаны Сэм Уорбертон; Чемпиондар лигасының жеңімпазы футболшы Гарет Бейл; Тур де Франс жүлдесінің иегері велосипедші Герайнт Томас.

Көлік

Уитчерч Valley Lines желісіндегі екі қалалық теміржол бағытының арасында орналасқан. Мертир бағыты көршілес Лландаф Норт арқылы өтеді және Уитчерчтің жанындағы Лландаф теміржол станциясында тоқтайды. Пойыздар Кардифф аңғарлары мен Гламорган аңғары арасында Кардифф қаласының орталығы арқылы қатынайды. Уитчерч (Кардифф) теміржол станциясы Кортон бағытында орналасқан, онда пойыздар Кортон мен Радыр арасында қала орталығы арқылы жүреді. Кардифф автобустарының 21, 23, 24, 25 және 35 бағыттары Уитчерчтің бір бөлігі арқылы Кардифф қаласының орталығына дейін жүреді. A470 тас жолы Уитчерчтің шығысынан Мертир Тидфил және Солтүстік Уэльс бағытына қарай өтеді.