Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кардифф қаласындағы қала маңы және қоғам, Уэльс.
Suburb and community in Cardiff, Wales
Сипаттама
20-ғасырда Кардиффтің кеңеюімен Уитчерч енді жеке ауыл емес, бірақ тұрғындары оның қалалық аудан екенін мойындағанды емес, көбінесе "Ауыл" деп атауды қалайды. Қазіргі таңдағы қалалық ауданда бірнеше мектеп, сауда орталығы, Уитчерч кітапханасы және Уэльстегі маңызды онкологиялық аурухана – Велиндр қатерлі ісіктер орталығы орналасқан. Уэльс Пресвитериан шіркеуінің бас кеңсесі Уитчерчтегі Табернакл шіркеуінде орналасқан.
With the expansion of Cardiff in the 20th century, Whitchurch is no longer a separate village, although residents refer commonly to "The Village" in preference to acknowledging its suburban status. The modern suburb contains a number of schools, a shopping centre, Whitchurch Library and the Velindre Cancer Centre, a major cancer hospital in Wales. The national office of the Presbyterian Church of Wales is located at the Tabernacle Church, Whitchurch.
Тарих
Уитчерч өзінің атын White Church-тен алған, бірақ валли тіліндегі атауы Yr Eglwys Newydd «Жаңа шіркеу» дегенді білдіреді. Аймақ туралы алғашқы жазба 1126 жылға дейін барады, ол кезде жер Лландафф соборына берілді және қазіргі Ескі шіркеу жолы тұрған жерде шағын шіркеу салынды. Әйгілі Мария шіркеуі 1845 жылға дейін собордың қарауында болды, содан кейін жеке приходқа айналды. Уэльстің нормандар тарапынан жаулануына қарсылық көрсетілгенімен, 1266 жылы аймақ нормандардың билігіне көшті, олар Уитчерч поместьесін құрды, оған Лландафф Норт және Риубина кірді, сондай-ақ Тонгуинлайсте Кардиффке жолға қорғау үшін Кастелл Кохты салды. Қала 16 ғасырға қарай қирады, мүмкін Оуайн Глиндурдың шабуылынан зардап шеккен болуы мүмкін. 18 ғасырдың басына дейін Уитчерчте 50-ге жуық ферма мен коттеджде шамамен 300 адам тұрды, бірақ 19 ғасырдың соңына қарай бұл көрсеткіш 5000-ға жуық адамға жетті. 1847 жылғы білім беру есебінде Уитчерчтің 8% баласы мектепке баратыны көрсетілген. 1854 жылы аймақтағы алғашқы мемлекеттік мектеп салынды, оқу үшін аптасына 2 пенни төленді. Уитчерч жоғары мектебі 1937 жылы ашылды. 19 ғасырда Бьют отбасы Уитчерч Коммонға жауапкершілікті алды. Олардың Кастелл Кохтың төменгі беткейлерінде шарап өндіруге жасаған тырысыстары қысқа ғана болды, 1887 жылы 40 галлон шарап құйылды. Кардифф психиатриялық ауруханасы, кейін Уитчерч ауруханасы деп аталды, 1908 жылы ашылды. Велиндре ауруханасы 1956 жылы ашылды. 1898 және 1922 жылдары Уитчерчтің бір бөлігі Кардифф қаласына қосылды, 1967 жылы Кардифф қаласының маңындағы аудан ретінде біріктірілді. 1951 мен 1961 жылдар аралығында приходтың халқы 19 827-ден 27 325 адамға дейін өсті.
Whitchurch draws its name from White Church, although its name in Welsh Yr Eglwys Newydd means The New Church. The first mention of the area was in 1126 when the land was granted to Llandaff Cathedral and a chapel was built where Old Church Road now stands. The church, St Mary's, remained a dependency of the cathedral until 1845 when it became a separate parish. After much resistance to the Norman conquest of Wales, the area succumbed to the Normans in 1266 who created the manor of Whitchurch which included Llandaff North and Rhiwbina, and who built Castell Coch to protect the approach to Cardiff in Tongwynlais. The castle became a ruin by the 16th century, possibly attacked by Owain Glyndŵr. Until the early 18th century there were no more than around 300 people living in about 50 farms and cottages in Whitchurch, but by the end of the 19th century, this had risen to nearly 5,000. An education report of 1847 reported that 8% of Whitchurch's children attended school. In 1854, the area's first national school was built, charging 2d a week. Whitchurch High School opened in 1937. In the 19th century, the Bute family assumed responsibility of Whitchurch Common. Their attempt to produce wine on the slopes below Castell Coch was short lived, bottling 40 gallons in 1887. Cardiff Mental Hospital, later Whitchurch Hospital, opened in 1908. Velindre Hospital opened in 1956. In 1898 and 1922, parts of Whitchurch were absorbed into Cardiff, becoming amalgamated as a suburb of the City of Cardiff in 1967. Between 1951 and 1961, the population of the parish rose from 19,827 to 27,325.
Мелингриффтың қалайы фабрикасы
1749 жылы салынған, солтүстік Уитчерчтегі Мелингриффит қалайы табақ зауыты Радырдың қарама-қарсы Таф өзенінің жағалауында, XII ғасырдың соңында жұмыс істеген ескі жүгері диірменінің орнында немесе оған жақын жерде салынған. Мелингриффит Ұлыбританиядағы ең ірі қалайы зауыты болды, кейіннен Трефорест қалайы зауыты салынғанға дейін. Қалайы зауыттары Таф өзенінен алынатын сумен ғана жұмыс істеді. Бұл су арнасы, 1815 жылға дейін Пентрих темір зауытынан шикі темір кенін тасымалдайтын канал қызметін де атқарды. Трамвай жолы Темір көпір арқылы Таф өзенін кесіп өтеді. 1871 жылы су арнасының шлюзі үстінен көпір салынғанда тұрақты түрде жабылды, бірақ оның іздері әлі де сақталған. Қалайы зауыты 1957 жылы жабылды, және бүгінгі күні зауыттың болғандығын көрсететін жалғыз белгілер – Радыр бөгетінен төмен ағып жатқан Мелингриффит су арнасының құрғаған төсегі және Oak Cottage-тың қарама-қарсысында орналасқан, жақында қалпына келтірілген су сорғысы. Зауыт орны толығымен тазартылып, қазір заманауи тұрғын үйлерден тұрады. Мелингриффит су арнасы бастапқы Гламгорганшир каналына дейін жетті, онда олар қатарласып, Мелингриффит шлюзінен шығып кетті. Олар қалайы зауытының солтүстігінде қосылған жерде, каналдан асып жатқан су бастапқыда су арнасына құйылуы тиіс болған. Бұл орын қазір Гламгорганшир каналының оңтүстік жағындағы жергілікті табиғат қорығында орналасқан, ал каналдан су су арнасына өтіп, қазіргі заманғы тұрғын үйлердің астындағы құбыр арқылы өтеді. Су арнасы Таф өзеніне құйылар алдында Мелингриффит су сорғысында қайта пайда болады. Тұрғын үйлердің оңтүстік шетінде су арнасы Мелингриффит су сорғысы тұрған жерде қайта пайда болады, бұл сорғы бастапқыда Мелингриффит шлюзіндегі каналға су беру үшін жасалған. Бүгінде Гламгорганшир каналының көп бөлігі үстінен жаңадан құрылыстар салынып, жойылған. Тай-Мор жолы Мелингриффиттен Уитчерчке дейінгі каналдың орнын толығымен алмастырды.
Built in 1749, the Melingriffith Tin Plate Works in north Whitchurch, on the bank of the River Taff opposite Radyr, was built on or near the site of an old corn mill that had operated as far back as the late 12th century. Melingriffith was the largest working tin factory in the UK, until the much later construction of the Treforest Tin Works. The tin mills were powered exclusively by water drawn from the River Taff down the Melingriffith feeder stream, a water course that doubled as a canal that carried raw iron ore from the Pentyrch Iron Works until around 1815, when the Pentrych tramroad was completed. The tramroad crossed the River Taff over the Iron Bridge. The feeder's lock was permanently closed in 1871 when it was bridged over, but traces of it still remain. The tin works closed in 1957, and today the only signs that the works ever existed at all are the mostly dry bed of the original Melingriffith feeder stream that still runs down from the River Taff from just above the Radyr weir, and the recently restored water pump standing opposite Oak Cottage. The works site itself has been completely cleared, and is now a modern housing estate. The Melingriffith feeder stream made its way to the original Glamorganshire Canal, where they ran in parallel through the tin works and out the other side at Melingriffith Lock. Where they had come together north of the tin works, any overflow from the canal was originally designed to empty into the feeder. This point is now at the southern end of the Glamorganshire Canal local nature reserve and the water from the canal runs into the feeder before passing into a piped water course under a modern housing estate. The feeder reemerges at the Melingriffith Water Pump before flowing into the River Taff. At the southern end of the housing estate, the feeder re emerges at the point where the Melingriffith water pump stands, the pump originally designed to pump water from the feeder into the Canal at Melingriffith Lock. Today, the Glamorganshire Canal has been almost totally overbuilt. Ty Mawr Road has replaced the route of the canal from Melingriffith all the way to Whitchurch.
Басқару
1967 жылы ауыл Кардифф қаласына қосылғаннан кейін Уитчерч Кардифф қалалық кеңесінің сайлау округіне айналып, үш кеңесші сайлады. Округ 1971 жылға дейін консерватор кеңесшілерді сайлап келді, содан кейін алғашқы Еңбек партиясынан сайланған кеңесші пайда болды. 1974 жылғы сәуірден бастап Уитчерч жаңа Оңтүстік Гламорган округтік кеңесінің және екінші деңгейдегі Кардифф қалалық кеңесінің құрамына енді, олардың әрқайсыына үштен кеңесші сайланды. 1985 жылы Оңтүстік Гламорган округі Эглвис Вен округімен алмастырылды, ал 1987 жылдан бастап Кардифф округі Тонгвинлайспен бірігіп, Уитчерч және Тонгвинлайс округін құрады. 1995 жылғы сәуірден бері Уитчерч және Тонгвинлайс округі Кардифф қаласы және графтығы округтік кеңесіне төрт кеңесші сайлап келеді. Уитчерч қауымдастығының, көршілес Тонгвинлайс қауымдастығынан айырмашылығы, қауымдық кеңесі жоқ.
Following the absorption of the village into Cardiff in 1967, Whitchurch became an electoral ward to Cardiff City Council, electing three councillors. The ward elected Conservative councillors, until 1971 when it elected its first Labour Party councillor. After April 1974 Whitchurch became a ward to the new South Glamorgan County Council, electing three councillors, and the new second tier Cardiff City Council, electing three city councillors. In 1985 the South Glamorgan ward was replaced with Eglwys Wen and from 1987 the Cardiff ward joined with Tongwynlais to become Whitchurch & Tongwynlais. Since April 1995 Whitchurch & Tongwynlais has elected four councillors to County Council of the City and County of Cardiff. The community of Whitchurch does not have a community council, in contrast to neighbouring Tongwynlais.
Уитчерч ауруханасы
Кардифф психиатриялық ауруханасы, кейін Уитчерч ауруханасы деп аталды, 1908 жылы 750 науқасқа есігін ашты және зерттеулерімен жылдам түрде ұлттық деңгейде танымал болды. Уитчерч ауруханасы 2016 жылы жабылды.
Cardiff Mental Hospital, later Whitchurch Hospital, opened in 1908 accommodating 750 patients and quickly gaining a national reputation for its research. Whitchurch Hospital closed in 2016.
Велиндер ауруханасы
Velindre ауруханасы 1956 жылы Уитчерч қаласында Velindre Road соңында ашылды, қатерлі ісіктерді емдеуге маманданды. 2019 жылы жанында Уэльстегі екінші Maggie орталығы ашылды, ол қатерлі ісікпен күресіп жатқандарға эмоционалдық және әлеуметтік қолдау көрсетеді. Ғимарат көзге түсетін қызғылт сары толқынды болатпен қапталған.
Velindre Hospital opened in Whitchurch in 1956 at the end of Velindre Road, specialising in treatment for cancer. In 2019 a Maggie's Centre, the second in Wales, was opened nearby, offering emotional and social support to those affected by cancer. The building is clad in a striking orange corrugated steel.
Білім
Уитчерч қаласында үш мектеп бар. Уитчерч орта мектебі – Уэльстегі ең үлкен жалпы білім беретін мектеп, 2400-ге жуық оқушысы бар және Пенлин жолында орналасқан. Глан-й-Нант жолында орналасқан Ysgol Gymraeg Melin Gruffydd – екі сыныптан құралған, уэльс тілінде білім беретін бастауыш мектеп. Мектеп Уэльс үкіметі тарапынан жоғары тиімді мектеп ретінде жасыл категорияға жатқызылған. Оның ұраны – Cofia ddysgu byw. Эру Лас орналасқан Уитчерч бастауыш мектебі – Уэльстегі ең ірі бастауыш мектептердің бірі, онда үштен он бір жасқа дейінгі 700-ден астам оқушы оқиды. Мектеп 2012 жылдың қыркүйегінде Эглвисс Ньюд бастауыш мектебі мен Эглвисс Вен бастауыш мектебі жабылуынан кейін ашылды. Мектепті ресми түрде халықаралық футболшы Гарет Бейл ашты. Оның ұраны: «Бірге жұмыс істеңдер, бірге ойнаңдар, бірге табысқа жетеңдер». Мектеп Уэльс үкіметі тарапынан жоғары тиімді мектеп ретінде жасыл категорияға жатқызылған.
There are three schools in Whitchurch. Whitchurch High School, the largest comprehensive school in Wales with around 2400 pupils, located on Penlline Road. Ysgol Gymraeg Melin Gruffydd, a two form entry Welsh medium primary school on Glan Y Nant Road. The school is categorised by Welsh Government in the green category as a highly effective school. Its motto is Cofia ddysgu byw. Whitchurch Primary School, located on Erw Las, one of the largest primary schools in Wales with over 700 pupils aged three to eleven. The school opened in September 2012 following the closure of Eglwys Newydd Primary School and Eglwys Wen Primary School. The school was officially opened by international footballer Gareth Bale. Its motto is Work together, play together, succeed together. The school is categorised by Welsh Government in the green category as a highly effective school.
Спорт
Уитчерч гольф клубы 1914 жылдың шілде айында құрылды. «Уитчерч жауынгерлері» деп белгілі Уитчерч регби клубы 1892 жылы немесе одан бірнеше жыл бұрын құрылған. Үй матчтары көршілес Ландафф-Норт қаласындағы Хейли паркінде өтеді. Клуб ерлер, әйелдер, қыздар және ұлдар үшін бірнеше команданы ұйымдастырады. Ерлердің бірінші командасы WRU Ұлттық лигаларының 3-дивизионы, Шығыс орталық C тобында ойнайды. Уитчерч орта мектебі үш халықаралық спорт чемпионын тәрбиеледі: Британдық Лайондар регби командасының капитаны Сэм Уорбертон; Чемпиондар лигасының жеңімпазы футболшы Гарет Бейл; Тур де Франс жүлдесінің иегері велосипедші Герайнт Томас.
Whitchurch Golf Club was established in July 1914. Whitchurch Rugby Club, known as 'Whitchurch Warriors', was established in 1892 or a few years earlier. Home games are played in Hailey Park in neighbouring Llandaff North. The club runs several teams for men, women, girls and boys. The men's first team play in Division 3, East central C, of the WRU National Leagues. Whitchurch High School has produced three international sporting champions: British Lions rugby captain, Sam Warburton; Champions League winning footballer, Gareth Bale; Tour de France winning cyclist, Geraint Thomas.
Көлік
Уитчерч Valley Lines желісіндегі екі қалалық теміржол бағытының арасында орналасқан. Мертир бағыты көршілес Лландаф Норт арқылы өтеді және Уитчерчтің жанындағы Лландаф теміржол станциясында тоқтайды. Пойыздар Кардифф аңғарлары мен Гламорган аңғары арасында Кардифф қаласының орталығы арқылы қатынайды. Уитчерч (Кардифф) теміржол станциясы Кортон бағытында орналасқан, онда пойыздар Кортон мен Радыр арасында қала орталығы арқылы жүреді. Кардифф автобустарының 21, 23, 24, 25 және 35 бағыттары Уитчерчтің бір бөлігі арқылы Кардифф қаласының орталығына дейін жүреді. A470 тас жолы Уитчерчтің шығысынан Мертир Тидфил және Солтүстік Уэльс бағытына қарай өтеді.
Whitchurch lies between two urban rail lines on the Valley Lines network. The Merthyr Line runs through neighbouring Llandaff North stopping at Llandaf railway station, near Whitchurch. Trains run between the Cardiff Valleys and the Vale of Glamorgan via Cardiff city centre. Whitchurch (Cardiff) railway station is located on the Coryton Line where trains run between Coryton and Radyr via the city centre. Cardiff Bus services 21, 23, 24, 25 and 35 run through parts of Whitchurch to Cardiff city centre. The A470 road runs through the east of Whitchurch towards Merthyr Tydfil and North Wales.