1919 ж. «Iolaire» британдық яхтасы Шотландиядағы Льюис аралына апаратын жолда қаза болды. 200-ден астам теңізші мерт болды. Бірінші дүниежүзілік соғыстың трагедиясы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1919 жылы қаза тапқан британдық Адмиралтейство яхтасы HMY Iolaire 1919 жылдың 1 қаңтарында Сторнуэй портының кіреберісінде суға батты, нәтижесінде борттағы 283 адамның кем дегенде 201-і қаза тапты. Тым көп адамға толы болған кеме, өте жаман ауа-райы жағдайында қиын маршруттан өтуге тырысты. Осы апат Льюис аралының жас еркек халқының көп бөлігінен айырды.
British Admiralty yacht lost in 1919
HMY Iolaire was an Admiralty Yacht that sank at the entrance to Stornoway harbour on 1 January 1919, with the loss of at least 201 men out of the 283 on board. The overcrowded vessel was trying to negotiate a difficult route under exceptionally bad weather conditions. The disaster cost the Isle of Lewis almost the whole of its young male population.
Суға бату
Адмиралтействоның "Иоланте" деп аталған яхтасы. Бұрын "Амалтея" деп аталған, ол 1918 жылы қайта аталды. Кеме Бірінші дүниежүзілік соғыста соғысқан теңізшілерді Шотландияның Льюис аралына қайтарып алып келе жатқан. Ол 1918 жылдың 31 желтоқсанында кешкісін материктегі Кайл-оф-Лохалш портынан шықты. Жаңа жыл күні сағат 02:30-да, кеме Сторнуэй портына жақындағанда, Сторнуэй портының қауіпсіздігінен бірнеше метр және бір шақырымдай қашықтықта, ол "Холмның аңдары" деп аталатын қауіпті тастарға соқтығып, суға батты. Кемедегілер Сторнуэйдің жарықтарын көре алған. Ресми мәлімет бойынша, қаза болғандардың саны 205 адамды құрады, оның ішінде 181-і арал тұрғындары. Бірақ кеме тым толы болғандықтан және тиісті тізімдер болмағандықтан, нақты саны одан да көп болуы мүмкін. Льюис аралының Несс елді мекенінен Джон Ф. Маклиод 40 адамды құтқарып, жағаға жүзіп өтіп, құтқаруға көмектесті. 283 (ресми түрде белгілі) жолаушының тек 82-сі ғана апаттан аман қалды; яхтадағы ер адамдардың 71% осы оқиғада қаза тапты. Адмиралтейство жүргізген тергеу апаттың себебін анықтауға мүмкіндік бермеді. Нәтижелердің нақты болмауы Льюис халқының арасында наразылық тудырып, "жасырын қылу" деген айыптауларға әкелді. Тергеу кезінде экипаждың мас болуы мүмкіндігі жоққа шығарылды, бірақ кеме түнде, нашар көріну жағдайында және ауа райының нашарлауына қарамастан жүзіп кеткен. Сторнуэй портына кіру өте қиын, сондықтан навигациялық қателік болуы мүмкін. Бұл болжамды балық аулау кемесінің экипажы растады, олар "Иоляр" кемесінің портқа кіру үшін дұрыс бағытпен жүрмегенін байқаған.
His Majesty's Yacht was an Admiralty yacht, launched as the Iolanthe, previously also named the Amalthaea and re named in 1918. She was carrying sailors who had fought in the First World War back to the Scottish Isle of Lewis in the Outer Hebrides. She left the port of Kyle of Lochalsh on the mainland late on the evening of 31 December 1918. At 2:30 a. m. on New Year's Day, as the ship approached the port of Stornoway, a few yards offshore and a mile away from the safety of Stornoway Harbour, she hit the infamous rocks "The Beasts of Holm" and sank. Those on board would have been able to see the lights of Stornoway. The death toll was officially put at 205, of whom 181 men were islanders but as the ship was badly overcrowded and there was a lack of proper records, the toll could have been somewhat higher. John F. Macleod from Ness, Isle of Lewis saved 40 lives, swimming ashore with a heaving line, along which many of the survivors made their way to safety. Only 82 of the 283 (officially known) passengers survived the disaster; 71% of the men on the yacht died in the incident. An Admiralty enquiry found no satisfactory explanation for the disaster. Its inconclusive findings generated much ill feeling amongst the Lewis population, amidst accusations of a "whitewash". While drunkenness among the crew was discounted at the enquiry, the vessel was sailing at night, in poor visibility and in deteriorating weather. The entrance to Stornoway harbour is not the most straightforward of navigations and it is possible that navigational error was to blame. This hypothesis appears to be supported by the crew of a fishing vessel who noted that Iolaire was not navigating the correct course for entering the harbour.
Ескерткіш
Бұл апат 20 ғасырдағы Ұлыбритания суларындағы ең қайғылы теңіз апаттарының бірі болды. 1958 жылы Сторнуэйдің сыртындағы Холмда мемориал орнатылды. Апат болған жерде судан көтеріліп тұрған тас бағананы көруге болады, ол паром портына жақындағанда оң жақтан (бортынан) көрінеді. Қоғамдық бастамамен өткен жүз жылдық мерейтойға Джули Фоллис және Дункан Чишолм сияқты музыканттар, сондай-ақ Малкольм Маклин сияқты жергілікті суретшілер қатысты. Абертай университеті мен Таулы және Аралдар университетінің Тарих орталығы басқаратын «Тірі мұралар (1914-18)» жобасы аясында осы апат жайлы зерттеу жүргізілді, нәтижесінде жасалған қосымша отбасылар мен қоғамдар сезінген қайғының ауқымын көрсетеді. Апаттың жүз жылдығына арналған ұлттық еске алу рәсімі 2019 жылдың 1 қаңтарында мемориалда өтті. Оған Шотландияның бірінші министрі Никола Стерджен және Ротесей герцогы Чарльз ханзадасы қатысты, сондай-ақ ханзада Холмда Джон Ф. Маклеод 40 адамды құтқару үшін қолданған арқанды бейнелейтін жаңа мемориалды ашты.
The sinking was one of the worst maritime disasters in British waters during the 20th century. A memorial was erected in 1958 at Holm, outside Stornoway. A stone pillar sticks out of the water at the site of the wreck, which can be seen to starboard as the car ferry approaches the harbour entrance. The community led commemoration of the centenary was marked in a number of ways including by musicians such as Julie Fowlis and Duncan Chisholm, as well as local artists such as Malcolm Maclean. The disaster has been included in the Arts and Humanities Research Council "Living Legacies (1914 18)" project, led by Abertay University and The Centre for History, University of the Highlands and Islands and the resulting app highlights the nature and extent of the loss felt by families and communities. A national commemorative service was held at the memorial on 1 January 2019 to mark the centenary of the disaster, attended by First Minister of Scotland Nicola Sturgeon and Prince Charles, Duke of Rothesay, who unveiled a new memorial at Holm which depicts the rope used by John F. MacLeod to save 40 lives.