Еуропа елдерінің рома халқының әлеуметтік-экономикалық жағдайын жақсарту жобасы
Decade of Roma Inclusion
Еуропадағы рома халқының әлеуметтік-экономикалық жағдайын жақсарту мақсатында 2005-2015 жж. 12 ел қатысқан «Романы қосу онжылдығы» жобасы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ромаларды қамту онжылдығы (рома тілінде "Deshbersh le Romengo Anderyaripnasko") – 12 еуропалық елдің аймақтағы рома халқының әлеуметтік-экономикалық жағдайы мен әлеуметтік интеграциясын жақсартуға бағытталған бастамасы. Бұл бастама 2005 жылы іске қосылды, жоба 2005 жылдан 2015 жылға дейін жалғасты және Еуропадағы рома халқының өмірін жақсартуға бағытталған алғашқы көпұлттық жоба болды. Жобаға қатысқан елдер: Албания, Босния және Герцеговина, Болгария, Хорватия, Чехия, Венгрия, Солтүстік Македония, Черногория, Румыния, Сербия, Словакия және Испания. Бұл елдердің барлығында рома халқының азшылықтары бар, олар экономикалық және әлеуметтік жағынан осал жағдайда. Словения мен АҚШ бақылаушы мәртебесін сақтады. Аталған елдердің үкіметтері рома және рома емес халық арасындағы әл-ауқат және тұрмыс жағдайындағы алшақтықты қысқартуға, сондай-ақ көптеген ромалардың кедейлік және шеттету айналымына соңғы нүкте қоюға міндеттелді. Бұл елдердің әрқайсысы жобаның басымдықтары бойынша мақсаттар мен көрсеткіштерді анықтайтын іс-қимыл жоспарын әзірледі: білім беру, жұмыспен қамту, денсаулық сақтау және тұрғын үй. Жобаның негізгі халықаралық серіктес ұйымдары: Дүниежүзілік банк, Ашық қоғам институты, Біріккен Ұлттар Ұйымының Даму бағдарламасы (БҰҰД), Еуропа Кеңесі (ЕК), ЕК Даму банкі (ЕКДБ), Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымының Демократиялық институттар мен адам құқықтары жөніндегі кеңсесінің (ДИАҚ) рома және синти мәселелері жөніндегі байланыс тармағы, Еуропалық рома ақпараттық кеңсесі, Еуропалық рома және көшпелілер форумы, Еуропалық рома құқықтары орталығы және Рома білім беру қоры. Біріккен Ұлттар Ұйымының Адамдық қоныстар жөніндегі бағдарламасы (UN-HABITAT), Біріккен Ұлттар Ұйымының босқындар жөніндегі жоғарғы комиссары (БҰҰЖК) және Біріккен Ұлттар Ұйымының балалар қоры (ЮНИСЕФ) 2008 жылы онжылдықтың серіктестеріне қосылды, ал Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДҰ) 2011 жылы серіктес атанды. Рома білім беру қоры (РЭФ), бастаманың маңызды бөлігі, 2005 жылы Орталық және Оңтүстік-Шығыс Еуропадағы рома қауымдастықтарына білім беру мүмкіндіктерін кеңейту мақсатымен құрылды. РЭФ-тің мақсаты – түрлі саясаттар мен бағдарламалар арқылы, соның ішінде білім беру жүйелерін бөлуді жою арқылы, рома және рома емес халық арасындағы білім беру нәтижелеріндегі алшақтықты қысқартуға үлес қосу. РЭФ үкіметтерден, көпжақты ұйымдардан және жеке көздерден қаржы алады. Ол үкіметтер, үкіметтік емес ұйымдар және жеке ұйымдар ұсынған және іске асырған жобаларды қаржыландырады. Жобаны жоспарлауды Халықаралық басқару комитеті (ХБК) басшылыққа алды, оған қатысушы мемлекеттердің, халықаралық серіктес ұйымдардың және рома ұйымдарының өкілдері кірді. Әр жыл сайын қатысушы мемлекеттердің бірі жобаның төрағалығын өз қолына алады.
The Decade of Roma Inclusion (Deshbersh le Romengo Anderyaripnasko in Romani) was an initiative of 12 European countries to improve the socio economic status and social inclusion of the Romani people across the region. The initiative was launched in 2005, with the project running from 2005 to 2015, and was the first multinational project in Europe to actively enhance the lives of Roma. The countries that took part in the project were: Albania, Bosnia and Herzegovina, Bulgaria, Croatia, Czech Republic, Hungary, Macedonia, Montenegro, Romania, Serbia, Slovakia, and Spain. All of these countries have significant Romani minorities, which has been rather disadvantaged, both economically and socially. Slovenia and the United States maintained observer status. The governments of the above countries have committed to closing the gap in welfare and living conditions between the Roma and non Roma populations, as well as putting an end to the cycle of poverty and exclusion that many Roma find themselves in. Each of these countries has developed an action plan that specifies goals and indicators in the project's priority areas: education, employment, health and housing. The founding international partner organizations of the project are the World Bank, the Open Society Institute, the United Nations Development Program (UNDP), the Council of Europe (CoE), CoE's Development Bank (CEB), the Contact Point for Roma and Sinti Issues of the Office for Democratic Institutions and Human Rights (ODIHR) of the Organization for Security and Co operation in Europe (OSCE), the European Roma Information Office, the European Roma and Travellers Forum, the European Roma Rights Centre and the Roma Education Fund. The United Nations Human Settlements Programme (UN–HABITAT), the Office of the United Nations High Commissioner for Refugees (UNHCR), and the United Nations Children's Fund (UNICEF) became partners in the Decade in 2008, and the World Health Organization (WHO) became a partner in 2011. The Roma Education Fund (REF), a central component of the initiative, was established in 2005 with the mission of expanding educational opportunities for Romani communities in Central and Southeastern Europe. REF's goal is to contribute to closing the gap in educational outcomes between Roma and non Roma through a variety of policies and programs, including desegregation of educational systems. REF receives funds from governments, multilateral organizations and private sources. It finances projects that are proposed and implemented by governments, non governmental organizations and private organizations. Planning for the project was guided by the International Steering Committee (ISC), which was composed of representatives of the participating governments, international partner organizations and Romani organizations. Each year, one of the participating governments holds the project's presidency.