Кіріспе
Ұлттық азаматтық қорғаныс үшін көп агенттіклі апатқа жауап беру моделі. Ұлттық оқиғаларды басқару жүйесі (NIMS) – АҚШ Ішкі қауіпсіздік департаменті әзірлеген оқиғаларды басқарудың стандартталған тәсілі. Бағдарлама 2004 жылдың наурыз айында президент Джордж Бушпен бекітілді. Оның мақсаты – барлық жауап берушілердің (барлық деңгейдегі мемлекеттік органдар, жеке және үкіметтік емес ұйымдарды қоса алғанда) арасындағы үйлестіруді жеңілдету. Жүйе 2008 жылдың желтоқсанында бір рет қайта қарастырылды. NIMS – мақсаттарға қол жеткізуге көмектесетін кең ауқымды мүмкіндіктерді біріктіретін ортақ құрылым. NIMS бірнеше операциялық жүйелерді анықтайды, оның ішінде:
The National Incident Management System (NIMS) is a standardized approach to incident management developed by the United States Department of Homeland Security. The program was established in March 2004, issued by President George W. Bush. It is intended to facilitate coordination between all responders (including all levels of government with public, private, and nongovernmental organizations). The system has been revised once, in December 2008. NIMS is the common framework that integrates a wide range of capabilities to help achieve objectives. NIMS defines multiple operational systems, including:
Оқиғаларды басқару жүйесі
Көп агенттіклі үйлестіру жүйесі
Төтенше жағдайлар операциялық орталығы.
The Multiagency Coordination System
The Emergency operations center
Өмірбаян
NIMS – инциденттерді басқарудағы өзара іс-қимыл қабілетін жақсартуға бағытталған 40 жылдық жұмыстың нәтижесі. 1970 жылдары жергілікті, штаттық және федералдық деңгейдегі әртүрлі агенттіктер бірігіп, NIMS-тің алға құрылған FIRESCOPE-ын құрды. Инцидент басқару жүйесі және көп агенттіктерді үйлестіру жүйесі – FIRESCOPE-тың құрамына кіреді. 1982 жылы FIRESCOPE авторлары мен NWCG кез келген инцидентке және/немесе қауіпке қатысты әртүрлі операциялық ережелерді қолдануға көмектесу үшін Ұлттық агенттіктер аралық инциденттерді басқару жүйесін жасады. Көптеген қауымдастар NIIMS-ті қабылдады, бірақ барлығы емес. 9/11 оқиғасынан кейін агенттіктер арасында үйлестіруді күшейту және байланысты нақтырақ орнату қажет болды, сондықтан DHS FIRESCOPE және NIMS-ті кеңейте бастады және 2004 жылы алғашқы NIMS құжатын жариялады. Ортақ терминологиядағы коммуникациялар – ортақ лексика мен қарапайым тілді (яғни, 10 кодтарынсыз) қамтиды. Модульдік ұйымдастыру – ұйымдық құрылым модульдік болып табылады және инциденттің қажеттіліктеріне сәйкес қажет болған жағдайда өзгертілуі мүмкін. Мақсаттар бойынша басқару – бұл мақсаттардың орындалуын қамтамасыз ету үшін өлшенетін нақты мақсаттарды құруды қамтиды. Инцидент бойынша іс-қимыл жоспарлау – инцидент бойынша іс-қимыл жоспарлары инциденттік іс-қимылдарды басқаруға көмектеседі. Басқарудың тиімді арақашықтығы басшыларға өздерінің бағыныстыларын инцидент кезінде тиімді басқаруға мүмкіндік береді. Басқару арақашықтығы үшін эмпирикалық ереже – бір басшыға 5-7 бағынысты. Инциденттік нысандар мен орындары – инцидентке байланысты, инцидент командирі триаж аймақтары, төтенше жағдайларға арналған паналау орындары және инциденттік командалық пункттер (ICP) сияқты нысандарға арналған аймақтарды белгілеуі мүмкін. Кешенді ресурстарды басқару – ресурстар инцидент кезінде көмектесетін кез келген нәрсе, оның ішінде персонал, жабдық, жабдықтар және т.б. Кешенді ресурстарды басқару – барлық қолда бар ресурстардың нақты тізімін жүргізуді қамтиды. Интеграцияланған коммуникациялар маңызды, өйткені бірлесіп жұмыс істейтін көптеген әртүрлі агенттіктер мен мемлекеттік деңгейлер бар. Интеграцияланған коммуникациялар – бейнеконференциялар және жалпы радиожиіліктер сияқты коммуникациялық бағдарламалық құралдарды пайдалануды қамтиды. Команданы құру және беру – кез келген инциденттің басында инцидент командирі командалық функцияны құруы және командалық пункттің орналасқан жерін анықтауы тиіс. Команданы беру кезінде жаңа инцидент командиріне инциденттік іс-қимыл жоспары және инциденттің жағдайы туралы баяндалады. Бірыңғай команда – бірнеше агенттіктердің басшыларына инциденттік команда ретінде бірлесіп жұмыс істеуге мүмкіндік береді. Командалық тізбек және командалық бірлік – командалық тізбек басшыдан бағыныстыға дейінгі сызықтық формат. Командалық бірлік – әрбір қызметкер тек бір басшыға есеп береді. Жауапкершілік – инцидентке қатысқан әрбір адамның жауапкершілігі, нақты нұсқауларды орындау, кіру/шығу ережесін сақтау және ресурстарды бақылауға қатысу. Жіберу/жұмылдыру – инцидентте қажетті ресурстарды тек сұралған жағдайда ғана жұмылдыруға болады. Ешбір ресурс өздігінен жұмылдырыла алмайды. Егер тым көп ресурстар өздігінен жұмылдырылса, инцидентте тым көп ресурстар болуы мүмкін және оларды орналастыруға орын болмауы мүмкін. Ақпарат және барлауды басқару – бұл принцип ақпаратты жинау және оны өңдеу процесін белгілейді.
Modular organization the organizational structure is modular, and can be changed as needed to fit the incident's needs. Management by objectives this involves creating specific objectives that can be measured to insure that they are being met. Incident action planning incident action plans help guide incident activities. Manageable span of control allows supervisors to efficiently lead their subordinates on an incident. The rule of thumb for span of control is one supervisor to five seven subordinates. Incident facilities and locations depending on the incident, the incident commander may designate areas for facilities such as triage areas, emergency shelters, and incident command posts (ICPs). Comprehensive resource management resources are anything that can help in an incident, including personnel, equipment, supplies, etc. Comprehensive resource management involves keeping an accurate inventory of all resources available. Integrated communications are important since there are multiple different agencies and government levels working together. Integrated communications can involve using communication software such as video conferencing, and common radio frequencies. Establishment and transfer of command at the beginning of any incident, the incident commander should establish the command function, and designate where the command post is located. When command is being transferred, the new incident commander is briefed on the incident action plan and the status of the incident. Unified command allows the leaders from multiple agencies to work together as incident command. Chain of command and unity of command chain of command is the linear format from supervisor to subordinate. Unity of command means that each personnel only reports to one supervisor. Accountability means that every person at an incident has responsibility, has to follow specific guidelines, follow the check in/check out rule, and be part of the resource tracking. Dispatch/deployment any resources needed on an incident can only deploy if they are requested. No resource can self deploy. If too many resources self deploy, the incident may end up with too many resources, and may have nowhere to stage them. Information and intelligence management this principle establishes the process for gathering information and processing that information.
Қақтығыс басқару жүйесі
Инцидент-басшылық жүйесі (ICS) – кез келген жағдайға стандартталған, барлық қауіптерге және оқиғаларға қолданылатын тәсіл, ол бірнеше күштердің бірлесіп жұмыс істеуіне мүмкіндік береді.
Командалық құрылым
ICS командалық құрылымы – инциденттің қажеттілігіне қарай кеңейтіліп немесе қысқартыла алатын модульдік жүйе. Бірыңғай командалық құрылымда көптеген лауазымдар бар. Басты штабқа инцидент басқарушысы, командалық штаб және жалпы штаб кіреді.
Оқиға командасы
Инцидентті басқару немесе бірыңғай басқару командасы бүкіл оқиғаны басқарады. Олар оқиғаның жұмысын үйлестіреді.
Басшылық құрам
Командалық штаб оқиға командиріне оқиға IC-нің жеке күшіне басып қалғанда оны басқаруға көмектеседі. Командалық штабтың үш лауазымы бар:
Қоғамдық ақпарат өкілі (PIO) жұртшылықпен, бұқаралық ақпарат құралдарымен және басқа да сыртқы ұйымдармен байланыс орнатуға жауапты. Олар оқиға кезінде не болып жатқаны, не болғаны және таратылуы тиіс басқа да ақпарат туралы халықты хабардар етуге көмектеседі. Қауіпсіздік офицері оқиға орнындағы қызметкерлердің қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Олар медициналық көмек және оқиға қауіпсіздігі үшін маңызды басқа да ресурстарды талғап алуға құқылы. Олар кез келген қауіпті әрекетті тоқтатуға болады. Байланыс офицері оқиғаға қатысушы персоналға және ресурстарға ақпарат жеткізумен айналысады. Сондай-ақ, оқиғаға қатысушылар өз сұрақтарын осы офицерге жүгіне алады.
Жалпы қызметкерлер
Бас штаб IAP құрастыру немесе ресурстарды сұрау және тіркеу сияқты жұмыстарды атқарады. Командалық штаб сияқты, бұл лауазымдар қажеттікке орай толтырылуы мүмкін. Төрт негізгі бас штаб лауазымы бар:
Операциялық бөлім – бұл бөлім оқиғаның мақсаттарына жету үшін маңызды шараларды жоспарлайды және іске асырады. Операциялық бөлім IAP әзірлеуге де көмектеседі. Жоспарлау бөлімі – бұл бөлім күнделікті оқиғаға қарсы іс-қимыл жоспарын (IAP) жоспарлайды және жасайды. Логистикалық бөлім ресурстарды сұраумен және демобилизациялаумен айналысады. Олар сондай-ақ оқиға кезінде көлік, жабдық, медициналық қолдау, ақпараттық технологиялық қолдау, тағам және басқа да қажетті қызметтерді қамтамасыз етеді. Қаржы-әкімшілік бөлімі – бұл бөлім оқиғаға қажетті қаржыны алумен және әкімшілік жұмыстарды жүргізумен айналысады. Бас штабтың тағы бір лауазымы – ақпарат/барлау бөлімі, ол әдетте қосылмайды, бірақ қажет болған жағдайда қосылуы мүмкін. Аты айтқандай, бұл лауазым ақпарат пен барлау мәліметтерін жинаумен айналысады.
ТЖ операциялар орталығы
Төтенше жағдайлар операциялық орталығы (ТОЦ) – оқиға немесе төтенше жағдай кезіндегі ұйымдық үйлестіру мен қолдау жүзеге асырылатын орын. ТОЦ бұрыннан құрылған және қалалық, облыстық, аудандық немесе аймақтық жауап беруді білдіреді, ол оқиғаны басқару штабына немесе көп агенттік үйлестіру жүйесіне (MACS) көмек көрсетеді.
Агенттіктер арасындағы үйлестіру жүйелері
Көп агенттікті үйлестіру жүйесі (MACS) бірнеше мекеменің бірлесіп жұмыс істеуіне және үйлестіруге, бірыңғай басқаруға, жоспарлауға, сондай-ақ ресурстарды бөлуге жағдай жасайды.
Байланыс
NIMS-тің байланыс бөлімі төрт негізгі принципті қамтиды. Олар:
Өзара үйлесімділік – ұйымдар мен мекемелерге дауыс, электрондық пошта, бейнеконференция, басқа да бағдарламалық құралдар және т.б. сияқты кең ауқымды медиа арқылы байланысуға мүмкіндік береді. Сенімділік, кеңейтімділік және көшіруге оңай болуы – кез келген байланыс сенімді болуы керек және оқиғаның қажеттіліктеріне қарай реттелуі тиіс. Тұрақтылық және қосымша жүйе болуы – кез келген байланыс жүйесі қалыпты инфрақұрылым істен шыққан жағдайда да үздірілмей жұмыс істеуі керек, сондай-ақ бір жүйе істен шықса, екіншісі жұмыс істеуі тиіс. Қауіпсіздік – байланыс жүйесі құпия ақпараттың сыртқа таралуын болдырмау және HIPAA талаптарын сақтау үшін жеткілікті деңгейде қорғалған болуы керек.
Оқыту
Қазіргі уақытта Федералдық төтенше жағдайларды басқару агенттігі NIMS және ICS бойынша негізгі оқыту курстарын ұсынады. IS 700.B: Ұлттық төтенше жағдайларды басқару жүйесіне кіріспе.
IS 100.C: Төтенше жағдайды басқару жүйесіне кіріспе.
Таңдалған тақырыптар бойынша шамамен 14 қосымша курс қолжетімді.