Кіріспе

Халех Афшар, Баронесса Афшар, (هاله افشار; 21 мамыр 1944 – 12 мамыр 2022) – Ұлыбританияның өмірлік теңі, Лордтар палатасының мүшесі. Ол әйелдер құқықтары мен ислам құқығына өмір бойы қызығушылық танытты. Йорк университетінің профессоры болды және оннан астам ғылыми кітап жазған.

Өмір және мансап

Хале Афшар Хасан Афшар мен Пуран Хабирдің төрт баласының ең үлкені болды. Ол 1944 жылдың 21 мамырында Тегеранда дүниеге келді. Оның әкесі бір кезде үкімет министрі болған, Тегеран университетінде заң профессоры қызметін атқарған, ал анасы әйелдердің сайлау құқығын алуы үшін белсенді түрде күрескен. Ол алдымен Тегерандағы Жанна д’Арк мектебінде оқыды, бірақ 14 жасында Солихалл қаласындағы пансионда оқуға түсті. Брайтон қаласында A деңгейін бітіргеннен кейін Йорк университетіне оқуға қабылданды және 1967 жылы әлеуметтік ғылымдар саласындағы бірінші академиялық дәрежесін алды. Бес жыл өткен соң Страсбург университетінен диплом алды, ал 1974 жылы Кембридж университетінде жер шаруашылығы бойынша докторлық диссертациясын қорғады. Содан кейін Иранның жер реформасы министрлігінде жұмыс істеді. Ол журналист ретінде де жұмыс істеді, және оның зерттеулері көптеген ирандық әйелдердің исламдық құқықтарын толыққанды түсінбейтінін көрсетті. Ол тең мүмкіндіктерді қамтамасыз етуге қосқан үлесі үшін марапатталды. 2007 жылдың 18 қазанында оған баронесса титулы беріліп, Лордтар палатасына өмірлік теңеу ретінде қабылданатыны жарияланды. Ол 2007 жылдың 11 желтоқсанында Лордтар палатасына Солтүстік Йоркшир графтығындағы Хеслингтоннан баронесса Афшар ретінде енгізілді. 2009 жылдың наурыз айында ол Ұлыбританиядағы ең табысты 20 мұсылман әйелінің қатарында аталды. Бұл тізімді Теңдік және Адам құқықтары жөніндегі комиссия, Emel Magazine және The Times бірлесіп жасады, оның мақсаты Ұлыбританиядағы мұсылман әйелдерінің жетістіктерін көрсету болды. 2009 жылдың сәуір айында ол Әлеуметтік ғылымдар академиясының академигі болып тағайындалды. Афшар 2022 жылдың 12 мамырында 77 жасында Хеслингтондағы үйінде бүйрек жетіспеушілігінен қайтыс болды. 2013 жылдың қаңтар айында Афшар Британ мұсылман сыйлығындағы «Білім беруге қызметі үшін» номинациясына ұсынылды. 2017 жылы Афшар Брэдфорд университетінен құрметті докторлық дәреже алды.

Шығармалары

Афшар Иран және иран саясаты туралы академиялық орта үшін де, БАҚ үшін де жазды. Оның кітаптарының ішінде «Ислам және феминизмдер: Иран мысалы» (Макмиллан, 1998) және «Ислам және Ирандағы революциядан кейінгі мемлекет» (Макмиллан, 1994) кітаптары бар. Ол әйелдер мен даму тақырыбында он үш кітапты редакциялап шығарды.