Кіріспе
Пилот басқаратын жарықтандыру (PCL), сондай-ақ әуежай жарықтандыруын радио арқылы басқару (ARCAL) немесе пилот қосатын жарықтандыру (PAL) деп те аталады, бұл жүйе ұшқыштарға әуежай немесе аэродромның жақындау жарықтарын, ұшу-қону жолағының шет жарықтарын және такси жолдарының жарықтарын радио арқылы басқаруға мүмкіндік береді.
Техникалық мәліметтер
Кейбір әуеайлақтарда әуежай/аэродром маягы ARCAL жүйесімен басқарылуы мүмкін. ARCAL көбінесе ұшу-қону жолақтарын түнде жарықтандырудың экономикалық тұрғыдан тиімсіз болған және ұшу-қону жолағының жарығын қосу және сөндіру үшін персоналды ұстау қажет болған, қызмет көрсетілмейтін немесе сирек пайдаланылатын әуежайларда жиі кездеседі. Ол ұшқыштарға қажет болған кезде ғана жарықты басқаруға мүмкіндік береді, электр энергиясын үнемдейді және жарық ластануын азайтады. Көптеген әуеайлақтар үшін ARCAL жиілігі UNICOM/CTAF жиілігімен бірдей болады, бірақ кейбір сирек жағдайларда екінші ұшу-қону жолағының жарығын бөлек басқару үшін екінші ARCAL жиілігі тағайындалуы мүмкін. Мұндай мысалға Сиднейдегі (Новая Шотландия) әуежайдың 18/36 ұшу-қону жолағын келтіруге болады. Жарықтарды қосу үшін ұшқыш ARCAL жиілігіндегі радио байланыс құралын белгілі бір секунд ішінде белгілі бір рет басады. ARCAL жүйесінің екі түрі бар: J және K түрі. J түрі микрофонды бес секунд ішінде бес рет басу арқылы, ал K түрі бастапқыда бес секунд ішінде жеті рет басу арқылы іске қосылады. Іске қосылғаннан кейін, K түріндегі жүйелердің қарқындылығы микрофонды бес секунд ішінде үш, бес немесе жеті рет басу арқылы төмен, орташа немесе жоғары деңгейге ауыстырылуы мүмкін. Егер ұшу-қону жолын анықтайтын жарықтар да K ARCAL жүйесімен басқарылса, оларды микрофонды үш рет басу арқылы сөндіруге болады. Жүйенің кез келген түрі іске қосылғанда 15 минуттық кері санау басталады, содан кейін жарық сөндіріледі. Жарықтар жанған кезде, жарық беру командасы берілген сайын, жарықтың қарқындылығы өзгерсе де, өзгермесе де, он бес минуттық кері санау қайта басталады. Кейбір әуежайларда жарықтар сөнуге жақын екенін ұшқыштарға ескерту үшін бір рет жыпылықтайды, содан кейін екі минуттан кейін сөндіріледі. ARCAL жүйесін пайдаланғанда, әуеайлаққа соңғы жақындаған кезде, тіпті жарықтар қазірдің өзінде жанған болса да, әсіресе жарықтар басқа ұшақтан іске қосылған болса, жаңа жарық командасын беру ұсынылады. Бұл жарықтандырудың маңызды сәтте, мысалы, ұшу-қону жолағының табалдырығын кесіп өтетін кезде сөніп қалмауы үшін жасалады. Жұмыс істеу кезінде қабылдағыш таңдалған VHF жиілігінде сигналдың тоқтауын күтеді және ұшқыштың ниетін анықтау үшін бес секунд ішінде "басуларды" санайды. Ұшқыштан алынған сигнал басқарушымен алдын ала белгіленген уақыт аралығында (ФАА стандарты бойынша 15 минут) сақталады, ол әдетте реттеледі. Бес секундтық басуды санау кезеңі алғашқы сигналды алғаннан кейін басталады және басқару реті үш, бес, жеті басуға жауап береді және тоқтатылады. Мысалы, микрофонның түймесін 5 секунд ішінде 15 рет жылдам басу "үш, бес, жеті" командасын береді. Сол сияқты, жеті рет баяу басу бес секундтық уақыт аралығының жетінші басуға дейін аяқталуына себеп болуы мүмкін. АҚШ-та пилоттар басқаруындағы жарықтандыру Федералды байланыс комиссиясының 87.187y ережесімен реттеледі. Бұл бөлімде пилоттар басқаруымен ұшу-қону жолағындағы жарықтарды басқаруға рұқсат етілген радио жиіліктері де тізілген.
Type J systems are activated by keying the microphone five times within five seconds, while type K is initially activated by clicking seven times within five seconds. Once activated, the intensity of type K systems may then be turned to low, medium, or high intensity settings by keying the microphone three, five, or seven times within five seconds, respectively. If runway identification lights are also controlled by type K ARCAL, they may be turned off by keying the microphone three times. When either type of system is activated, a 15 minute countdown starts, after which the lights turn off. While the lights are on, whenever a lighting command is issued, whether it changes the lighting intensity or not, the fifteen minute countdown is reset. At some airfields, the lights may flash once to warn pilots that the lights are about to go off, before turning off two minutes later. When using ARCAL, it is strongly recommended that aircraft on final approach to the airfield issue a fresh lighting command, even if the lights are already on, especially if the lights were activated by another aircraft. This is so that the lighting does not turn off at a critical moment, such as when crossing the runway threshold. When in operation, the receiver awaits a squelch break on the tuned VHF frequency and begins counting "clicks" in a five second period to determine pilot intent. The pilot commanded output is held by the controller for a predetermined time interval (Federal Aviation Administration standard is 15 minutes) that is generally adjustable. The five second click count period begins upon receipt of the first squelch break and the control sequence will respond to the click counts from three, five, seven and stop. As an example, cycling the microphone button rapidly 15 times in five seconds will command "three, five, seven". Similarly, slowly clicking seven times may result in the five second timing period expiring prior to getting to the seventh input click. In the United States, pilot controlled lighting is governed by Federal Communications Commission Rule 87.187y. This section also lists the radio frequencies that are allowed to control runway lights via pilot controlled lighting.