Кіріспе

Он индус қадірлігінің тобы Махавидия (, , әліпп. Ұлы даналықтар) – он индуистік тантрикалық қадірлігінің тобы. 10 Махавидия әдетте келесі ретпен аталады: Кали, Тара, Трипура Сундари, Бхуванешвари, Бхайрави, Чхиннамаста, Дхумавати, Багаламухи, Матанги және Камала. Дегенмен, осы топтың қалыптасуы йогиниге табыну, сайвизм, вайшнавизм және ваджраяна буддизмін қамтитын түрлі және сан алуан діни дәстүрлерді қамтиды. Махавидиялардың дамуы Шактизм тарихындағы маңызды бетбұрыс болып табылады, себебі ол Шактизмдегі Бхакти аспектісінің өркендеуін көрсетеді, ол 1700 жылға қарай шыңына жетті. Пуранадан кейінгі дәуірде, біздің заманымыздың 6-шы ғасырында пайда болған бұл жаңа теистік қозғалыс, онда жоғарғы күш әйел ретінде көрінеді. Бұл фактіні «Деви Бхагавата Пурана» сияқты мәтіндер, әсіресе жетінші скандханың соңғы тоғыз тарауы (31-40), «Деви Гита» деп аталып, Шактизмнің орталық мәтіндеріне айналды.

Аттар

Шакталар: «бір ғана шындық он түрлі қырынан сезіледі; Құдай Анасы он ғаламдық тұлға ретінде құлшылыққа алынып, оған жақындастырылады» дейді, олар – Даса Махавидия («он Махавидия»). Шактизмдегі тағы бір пікір бойынша, Махавидиялар – Махакалидің бір түрі. Махавидиялар табиғаты бойынша тантрикалық саналады және әдетте мыналар ретінде танылады: Кали – Брахманның соңғы түрі және уақытты жұтатын (Каликула жүйелерінің Жоғарғы Құдайлығы). Махакалидің терісі қараңғы, қара түнгі қараңғылықтан да қараңғы. Оның үш көзі бар, өткенді, қазіргіні және болашақты көрсетеді. Оның жарқыраған ақ тістері, кең аузы және қанды қызыл тілі ілініп тұр. Шашы түйілмеген, шашыраңқы. Жолбарыс терісін киім ретінде киеді, мойнында бас сүйектерінен жасалған гүл шоқтары мен ақ гүлдерден жасалған гүл шоқтары бар, ал белбеуінде сүйектер, сүйек қолдар және кесілген қолдармен әшекейленген. Төрт қолы бар, екеуінде үш тіс, тришула және қылыш, ал қалған екеуінде демонның басы және демонның басынан тамған қанды жинап алатын ыдыс бар. Тара – кеңесші, қорғаушы және құтқарылуға жеткізетін соңғы білімді сыйлайтын әйел құдай. Ол барлық энергия көздерінің құдайы. Күннің энергиясы одан шығады деп есептеледі. Самудра Мантана оқиғасынан кейін Шиваның анасы ретінде көрінді. Тараның терісі ашық көк. Ол шашын шатастырып, жарты айдың таңбасымен безендірілген тәж киген. Оның үш көзі бар, мойнына тыныш оралған жылан, жолбарыс терісі және бас сүйектері бар. Сондай-ақ, ол жолбарыс терісінен жасалған белбеумен шымылдықты ұстап тұр. Төрт қолынан лотос, қосқыр, демонның басы және қайшы бар. Сол аяғы Шиваның төсегіне тиіп жатыр. Трипура Сундари (Шодаши, Лалита) – «үш әлемнің сұлулығы» (Срикула жүйелерінің Жоғарғы Құдайлығы); «Тантрикалық Парвати» немесе «Мокша Мукта». Ол Манидвипаның билеушісі, құдайдың мәңгілік ең жоғары мекені. Шодашидің терісі алтын түстес, үш көзі жайдары, жүзінде тыныштық, қызыл және қызыл түсті киім киіп, құдайлық аяқ-қолдарына әшекейлер тағылған және төрт қолы бар, әрқайсысында тікенек, лотос, садақ және жебе бар. Ол тақта отыр. Бхуванешвари – әлем анасы ретінде құдай, немесе оның денесі ғаламның барлық он төрт локасын қамтиды. Бхуванешвари – ақшыл, алтын түсті, үш көзі бар, сондай-ақ тыныш мінез-құлық. Қызыл-сары түсті киім киіп, аяқ-қолдарын әшекейлеп, төрт қолы бар. Оның екі қолы тікенек пен арқанды ұстап тұр, ал қалған екі қолы ашық. Ол аспандағы тақта отыр. Бхаирви – қатал құдай. Бхаираваның әйел нұсқасы. Бхаиравидің бет-әлпеті қызыл, үш көзі қызу, шашы да бұзылған. Оның шашы бір-біріне тігілген, айдың жарымымен безендірілген, екі мүйізді мүйізді, әр жағында бір-бірінен шығатын мүйізді сәндеп тұр. Қызыл-көк түсті киім киіп, мойнына бас сүйектерінен тігілген гүлдесте киіп отыр. Сондай-ақ, ол кесілген қолдар мен сүйектермен безендірілген белбеу киеді. Ол жыландармен де безендірілген, оның мүсіндері өте сирек көрінеді. Оның төрт қолынан екеуі ашық, екеуі - розарий мен кітап ұстайды. Чхиннамаста («Басы кесілген әйел») Өзін-өзі бас кескен құдай. Ол Жая мен Виджаяны қанағаттандыру үшін өз басын шауып тастады (раджалар мен тамалардың тригуналардың бөлігі). Чхиннамастаның терісі қызыл, сырт көрінісі қорқынышты. Оның шашы шатасты. Оның төрт қолы бар, екеуі семсер ұстап, екіншісі өз басын ұстап тұр; үш жалындаған көздері қорқынышты жүзбен, тәж киген. Екінші қолында лассо мен суару ыдысы бар. Ол жартылай киінген, аяқ-қолдарына әшекейлер тағылған, денесінде бас сүйектерінен жасалған гүлдесте киген әйел. Ол жыныстық қатынаста болған жұптың арқасына отыр. Дхумавати – жесір әйел құдай. Дхумавати түтінді қара қоңыр түсті, терісі қырсық, аузы құрғақ, тістерінің кейбірі құлап қалған, ұзын шашы сұр, көздері қанды болып көрінеді және оның қорқынышты мінезі бар, ол ашу, қайғы, қорқыныш, шаршау, тыныштанбау, үнемі аш және шөл. Ол жесір әйелдің киімін киіп, ақ киім киіп жүр. Ол өзінің көлік құралы ретінде атсыз күймеде отыр, ал күймеде құрғақ пен байрақ бейнеленген. Оның екі қолы дірілдеп тұрады, бір қолы сый-тартулар мен/немесе білім береді, ал екіншісі жіптерді айыратын себетті ұстайды. Багаламуки – жауларды шалдықтыратын құдай. Бағаламухидің терісі алтын түсті, үш көзі ашық, шашы қара және бет-әлпеті жұмсақ. Қыздың сары киім киіп жүргені көрінеді. Оның аяқтары сары әшекейлермен әшекейленген. Оның екі қолымен сойылды немесе шабақты ұстап, оны аулақ ұстап тұру үшін Маданасұраның тілін ұстайды. Ол тақтада немесе кранның артқы жағында отыр. Матанги – Лалитаның премьер-министрі (Срикула жүйелерінде), кейде Шьямала («қара түсті», көбінесе қою көк түсті) және «Тантрикалық Сарасвати» деп аталады. Матанги көбінесе жасыл түсті, шашыраңқы қара шашы, үш көзі және тыныш беті бар ретінде бейнеленеді. Ол қызыл киім киіп, әртүрлі әшекейлермен әшекейленген. Ол тақта отыр және төрт қолы бар, үшеуі қылыш, бас сүйек және вина (музыкалық аспап) ұстайды. Бір қолымен өзінің ізбасарларына сыйлық береді. Камала (Камалаткима) – лотостарда тұратын, кейде «Тантрикалық Лакшми» деп аталады. Камаланың терісі алтын түсті, шашы қара, үш көзі ашық және мейірімді. Ол қызыл және қызыл түсті киім киіп, әртүрлі әшекейлермен және лотостармен әшекейленген. Ол толық гүлденген лотоста отыр, ал төрт қолының екеуі лотос ұстайды, ал екеуі өзінің ізбасарларының тілектерін орындайды және қорқыныштан сақтайды. Бұл Махавидиялардың барлығы Манидвипада тұрады. Алайда, Маха бхагавата Пурана және Брихаддхарма Пурана Шодашиді (Содаси) Трипура Сундари ретінде тізімдейді, бұл бір құдайдың тағы бір аты. Тодала Тантра Махавидияларды Вишнудың он аватарымен, Дашаватарамен байланыстырады, он бірінші тарауда. Олар келесідей:

+Тодала Тантра Махавидиялар мен Дашаватара арасындағы байланыс №. Махавидия аттары Дашаватара аттары 1. Кали Кришна 2. Тара Матся 3. Трипура Сундари Парашурама 4. Бхуванешвари Вамана 5. Бхаирви Баларама 6. Чхиннамаста Нарасимха 7. Дхумавати Вараха 8. Багаламуки Курма 9. Матанги Рама 10. Камала Будда

Гухьяти Гуйха Тантра Махавидияларды Дашаватарамен басқаша байланыстырады және Махавидиялар – Вишнудың аватараларының пайда болатын көзі екенін мәлімдейді. +Гухьяти Гуйха Тантра Махавидиялар мен Дашаватара арасындағы байланыс №. Махавидия аттары Дашаватара аттары 1. Кали Кришна 2. Тара Рама 3. Трипура Сундари Калки 4. Бхуванешвари Вараха 5. Бхаирви Нарасимха 6. Чхиннамаста Парашурама 7. Дхумавати Вамана 8. Багаламуки Курма 9. Матанги Будда 10. Камала Матся

Ескерту: Жоғарыдағы тізімде Матанга Бхаирава және Матанга Риши, сондай-ақ Нарада Бхаирава және Нарада Риши аттарын шатастырмаңыз.