Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Латвиялық-канадтық балет бишісі, хореограф, мұғалім және компания директоры Людмила Чириаэфф (10 қаңтар 1924 – 22 қыркүйек 1996) – латыш-канадтық балет бишісі, хореограф, мұғалім және компания директоры болған.
Latvian Canadian ballet dancer, choreographer, teacher and company director
Ludmilla Chiriaeff (January 10, 1924 – September 22, 1996) was a Latvian Canadian ballet dancer, choreographer, teacher, and company director.
Өмірбаян
Людмила Александровна Оцуп Рига қаласында орыс еврейі Александр Оцуптың, қаламгер Сергей Горный және оның әйелі Екатерина Оцуптың (қыздығы Абрамова) отбасында дүниеге келді. Ол өзін туғаннан орыс санады, себебі оның ата-анасы Латвияда тек Ресейдегі қақтығыстардан қашқан босқындар ретінде болған. Ол Берлинде тәрбиеленіп, білім алды, онда Большой балетінің бұрынғы балеринасы Александра Николаевамен, Николаеваның қызы мен күйеу баласы Ксения Крюгермен және Эдуард Борованскиймен, содан кейін Евгения Эдуардовамен оқыды. Оның мансабы Екінші дүниежүзілік соғыстың салдарынан үзіліске ұшырады, сол кезде ол еврей тегіне күдікпен нацистік еңбек лагеріне қамалды. Ол бомбалау кезінде қашып, Қызыл Кресттің көмегімен Швейцарияға жетті, онда балет оқуын жалғастырып, Лозанна мен Женевада кәсіби мансабын қайта жаңғыртты. Швейцарияда тұрғанда ол орыс суретшісі Алексис Ширияевке үйленді, оның тегі француз тілінде Шириаев деп жазылады. 1952 жылы отбасымен Канадаға көшіп келгеннен кейін, Чириафф Монреальге (Квебек) қоныстанды, балет мектебін ашты және көп ұзамай Société Radio Canada, француз тіліндегі мемлекеттік телеарнасы үшін билер қоюға кірісті. Телевизиядағы сәтті өнер көрсетулерінің арқасында ол 1957 жылы Les Grands Ballets Canadiens болып дамыған шағын труппа Les Ballets Chiriaeff-ті құрды. Оның басшылығымен, хореограф Фернан Наултпен бірлесіп, бұл компания 1966-67 жылдары Канаданың Expo 67 әлемдік фестивалі кезінде және одан кейін АҚШ пен Батыс Еуропаға гастрольдік сапарлар жасап, халықаралық деңгейде танымал болды. 1974 жылы Чириафф компанияның көркемдік жетекшісі лауазымынан қанағаттанды және өзін компанияның қарастырылатын мектептеріне басшылық етуге арнады.
Ludmilla Alexandrovna Otsup was born in Riga to a Russian Jewish father Alexandr Otsup, a writer known under the pen name Sergej Gorny, and his wife Ekaterina Otsup (née Abramova) of Polish descent. She considered herself Russian by birth, as her parents were in Latvia only as refugees from conflict in Russia. She was raised and trained in Berlin, where she studied with Alexandra Nikolaeva, a former ballerina of the Bolshoi Ballet, with Nikolaeva's daughter and son in law Xenia Krüger and Edouard Borovansky, and, later, with Eugenie Eduardowa. Her career was interrupted by the conflict of World War II, during which she was confined to a Nazi labor camp on suspicion of Jewish ancestry. She escaped during a bombing raid and, with the assistance of the Red Cross, made her way to Switzerland, where she was able to resume her ballet training and revive her professional career in Lausanne and Geneva. While resident in the Suisse romande, she married the Russian artist Alexis Shiriaev, whose surname was spelled Chiriaeff, in the French style. After immigrating with her family to Canada in 1952, Chiriaeff settled in Montreal, Québec, opened a ballet school, and soon began to create dances for Société Radio Canada, the French language public television service. Because of the success of her television appearances, she founded Les Ballets Chiriaeff, a small troupe that grew in size and popularity and eventually evolved into Les Grands Ballets Canadiens, in 1957. Under her guidance, shared jointly with choreographer Fernand Nault, this company achieved international prominence in 1966–67, during Canada's Expo 67 World Festival and subsequent tours of the United States and western Europe. Chiriaeff retired as co artistic director of the company in 1974 and devoted herself to leadership of the company's associated schools.
Хореографиялық
Чириафф теледидар мен сахна үшін үш жүзден астам балет қойды. 1952 жылы ол Моцарттың музыкасына үш актілі балет – «Сендриллон» (Күлшегір) биін, Канада радио хабар тарату корпорациясының француз тіліндегі жаңа телеарнасы үшін хореографиялады. Бұл жұмыстың сәттілігі оған ай сайын жарты сағаттық «Концерт сағаты» (L'Heure du Concert) балетін және Канада бойынша екі тілде көрсетілетін басқа да музыка мен би бағдарламаларын жасауға мүмкіндік берді. Оның теледидардағы келесі жұмыстарының арасында Игорь Стравинскийдің музыкасына «Карточкалық ойын» (Jeu de Cartes, 1954), Модест Мусоргскийдің музыкасына «Балдалы таудағы түн» (Une Nuit sur le Mont Chauve), Камиль Сен-Санстың музыкасына «Жануарлар карнавалы» (Carnaval des Animaux, 1957) болды. 1957 жылы «Les Grands Ballets Canadiens» құрылғаннан кейін, Чириафф өзінің жас труппасы үшін көптеген туындылар жасады, оның ішінде Джузеппе Вердидің музыкасына «Камиль естеліктері» (Mémoires de Camille, 1961), Франсуа Купереннің музыкасына «Төртінші корольдік концерт» (Quatrième Concert Royal, 1961) және Иоганнес Брамстың музыкасына «Венгр мерекесі» (Fête Hongroise) кірді. Ол сондай-ақ өзінің ертерек қойылымдарын қайта қойды, оның ішінде «Сендриллон» (1962) және Мишель Перроның аранжировкасымен француз канадалық халық әндеріне негіделген «Канадалық сюита» (Suite Canadienne, 1961). «Канадалық сюита» 1955 жылы Елизавета II патшайымның Канадаға сапары кезінде өткен гала-телевизиялық қойылым үшін жасалған. Бұл Чириаффтің Квебек мәдениетін дәріптеген балеттерінің бірі болды. Бір кездері ол «Les Grands Ballets Canadiens» труппасының визиттік карточкасына айналып, оның ең танымал туындыларының біріне айналды.
Chiriaeff created more than three hundred ballets for television and stage. In 1952, she choreographed Cendrillon (Cinderella), a three act ballet set to music by Mozart, for the nascent French language television service of the Canadian Broadcasting Corporation. The success of this work led to her being offered a half hour slot every month to create ballets for L'Heure du Concert (The Concert Hour) and other programs of music and dance broadcast bilingually across Canada. Among her subsequent works for television were Jeu de Cartes (Card Game, 1954), set to music by Igor Stravinsky, Une Nuit sur le Mont Chauve (Night on Bald Mountain), to music by Modest Mussorgsky, and Carnaval des Animaux (Carnival of Animals, 1957), to music by Camille Saint Saëns. After the formation of Les Grands Ballets Canadiens in 1957, Chiriaeff created many works for her young company, including Mémoires de Camille (1961), to music by Giuseppe Verdi, Quatrième Concert Royal (1961), to music by François Couperin, and Fète Hongroise, to music by Johannes Brahms. She also restaged some of her earlier works, including Cendrillon (1962) and Suite Canadienne (1961), set to French Canadian folk tunes arranged by Michel Perrault. Created for a gala television performance during Queen Elizabeth II's 1955 tour of Canada. Suite Canadienne was one of Chiriaeff's several ballets celebrating Québécois culture. It became, for a time, a sort of signature work for Les Grands Ballets Canadiens and proved to be one of her most popular creations.
Білім берудің көзқарасы мен миссиясы
Канадалық телерадиокорпорациямен шарттасқан міндеттемесіне жауап ретінде Чириаэф 1952 жылы Les Ballets Chiriaeff және оған байланысты мектепті құрды. 1957 жылы компания Les Grands Ballets Canadiens деп қайта аталғанда, мектеп кеңейіп, әуесқойлар мен болашақ кәсіби бишілерге оқу мүмкіндігін ұсынды. 1966 жылы Квебек мәдениет министрлігінің өтініші бойынша Чириаэф ханым провинциядағы алғашқы толыққанды кәсіби балет мектебін – Académie des Grands Ballets Canadiens құрды, ол 1976 жылы École Supérieure de Danse des Grands Ballets Canadiens болып өзгерді. 1980 жылы мектеп тәуелсіз жарғы алып, École Supérieure de Danse du Québec аталды. Ол 2010 жылға дейін осы атпен жұмыс істеді, содан кейін École Supérieure de Ballet du Québec деп аталды. Бұл Солтүстік Америкада толығымен француз тілінде оқытылатын кәсіби балет бағдарламасын ұсынатын жалғыз оқу орны. Бишілерді және би оқытушыларын даярлау Чириаэфтің көзқарасының маңызды бөлігі болды. Өз мектептерін құрумен қатар, ол провинциялық білім беру жүйесінің барлық деңгейлеріне, соның ішінде Монреальдің Пьер Лапорте орта мектебіне (1975), Монреальдің Ескі қаласындағы CÉGEP du Vieux Montréal (жалпы және кәсіптік білім беру колледжі, 1979) және бастауыш сынып оқушылары үшін École Laurier (1998) балет бағдарламаларын енгізді. Оның білім беру көзқарасы мен миссиясының нәтижесінде ол "la mère de la danse au Québec" ("Квебек биінің анасы") деп танылды.
In response to her contractual commitment to the Canadian Broadcasting Corporation, Chiriaeff founded Les Ballets Chiriaeff and an associated school in 1952. When the company was renamed Les Grands Ballets Canadiens in 1957, the school expanded, offering instruction to both amateurs and aspiring professionals. In 1966, at the request of the Ministère des Affaires Culturelles du Québec, Madame Chiriaeff established the first fully professional ballet school in the province, the Académie des Grands Ballets Canadiens, which in 1976 became the École Supérieure de Danse des Grands Ballets Canadiens. In 1980, the school obtained an independent charter and became the École Supérieure de Danse du Québec. It continued to operate under that name until 2010, when it was designated the École Supérieure de Ballet du Québec. It is the only institution in North America to provide a professional ballet program taught entirely in French. Training dancers and dance instructors was central to Chiriaeff's vision. In addition to founding her own schools, she introduced intensive ballet programs into all levels of the provincial educational system, including Montréal's Pierre Laporte Secondary School (1975), the CÉGEP du Vieux Montréal (College of General and Vocational Education in Old Montreal, 1979), and the École Laurier for elementary school children (1998). As a result of her educational vision and mission, she has been acknowledged as "la mère de la danse au Québec" ("the mother of dance in Quebec").
Марапаттар мен құрметтер
1969 жылы Чириафф Канада орденінің офицері атанды және 1984 жылы серіктес деңгейіне көтерілді. 1978 жылы Монреаль қаласы оны «Grande Montréalaise» деп жариялады, ал 1985 жылы ол Квебек Ұлттық орденінің үлкен офицері атанды. 1993 жылы ол Канаданың сахна өнері саласындағы ең жоғары наградасы – Бас губернатордың сахна өнері сыйлығын, Дениз Пеллетье атындағы сахна өнері сыйлығын, сондай-ақ Макгилл университетінің, Монреаль университетінің және Квебек университетінің құрметті докторлық дипломдарын алды. 2022 жылы Чириаэф Квебек тарихындағы маңызды тұлға ретінде танылды.
In 1969 Chiriaeff was made an Officer of the Order of Canada and was promoted to Companion in 1984. In 1978 she was proclaimed a Grande Montréalaise by the City of Montreal, and in 1985 she was made a Grand Officier de l'Ordre National du Québec. In 1993, she received Canada's highest honour in the performing arts, the Governor General's Performing Arts Award, the Denise Pelletier Award for the Performing Arts, and honorary doctorates from McGill University, the Université de Montréal, and the Université du Québec. In 2022, Chiriaeff was declared a historic personage in Quebec.